کد خبر: 118011
ف
اخلاق اداری امکان‌پذیر است یا خیر؟
جدی‌ترین مخالفت‌ها درباره اخلاق اداری ناشی از دو مفهوم رایج درباره نقش افراد در سازمان‌ها یعنی اخلاق بی‌طرفی و اخلاق ساختاری است و اگر اخلاق اداری امکان پذیر باشد این دو مفهوم رد می‌شوند.

به گزارش ثریا - جدی‌ترین مخالفت‌ها درباره اخلاق اداری ناشی از دو مفهوم رایج در خصوص نقش افراد در سازمان‌هاست که «اخلاقِ بی‌طرفی» و «اخلاقِ ساختاری» نامیده می‌شوند و اگر اخلاق اداری امکان‌پذیر باشد این دو مفهوم رد می‌شوند.

اخلاق اداری به‌کارگیری اصول معنوی در جریان هدایت افراد در سازمان‌ها تعریف شده است و شاخص‌های اخلاقی، حقوق و وظایفی که افراد باید به آن احترام بگذارند و شرایطی که سیاست‌های جمعی باید ایجاد کنند تا بر زندگی بهتر سایر افراد و جامعه و منافع عمومی تأثیر بگذارد، است. عمومی‌ترین چالش اخلاق اداری، رد شدن امکان‌پذیری آن است.

افرادی معتقدند اخلاق در زندگی خصوصی کاملاً امکان‌پذیر است اما این امکان را در زندگی سازمانی رد می‌کنند و ادعا می‌کنند قضاوت با توجه به ماهیت خود، مانع اعمال اخلاق است. اینجا دو نقد اساسی وارد است، نقد نخست، موضوع قضاوت (کسی که داوری می‌کند) و نقد دوم، هدف قضاوت (کسی که قضاوت می‌شود) را زیر سوال می‌برند.

دیدگاه نخست با عنوان اخلاق بی‌طرفی بیان می‌کند که مدیران باید بی‌طرفانه عمل کنند، آنها باید نه از اصول اخلاقی خود، بلکه از تصمیمات و سیاست‌های سازمان پیروی کنند. اخلاق بی‌طرفی، مدیر مطلوب را فردی قابل اعتماد برای تحقق اهداف سازمان ترسیم می‌کند، که هرگز ارزش‌های شخصی خود را در روند پیشبرد این اهداف وارد نمی‌کند، او شاید نظرها و پیشنهادهایش را مطرح و مشاجره کند، اما به محض نهایی شدن تصمیم یا خط‌مشی، آن را در پیش می‌گیرد.

سه دسته انتقاد علیه اخلاق بی‌طرفی، مطرح است.

اول: در آن، اختیاری که مدیر اعمال می‌کند دست کم گرفته می‌شود، که این مانع پاسخ گویی مدیران به شهروندان است.

دوم: ادعا می‌کند که انجام وظایف اداریِ تعریف شده توسط سازمان، دلالت بر رضایت بر انجام آن دارد. در حالی که برای بیشتر کارمندان دولت، مزایایی مانند حقوق بازنشستگی و سابقه، مهارت‌های شغلی و مسئولیت در قبال خانواده‌هایشان انگیزه‌هایی برای حفظ موقعیت هستند. همچنین پویایی تصمیم جمعی، حتی مقامات با وجدان را از استعفا دادن، منصرف می‌کند. به همین دلایل یک مقام ممکن است ضمن اعتراض به سیاست‌های دولت در سمت خود باقی بماند و استعفا ندادن نشان‌دهنده رضایت نیست.

سوم: مقامات اداری تمایل دارند که تناسب بین اصول اخلاقی آنها و سیاست‌های سازمان، دیده شود. در صورتی‌که اصول اخلاقی و خط‌مشی‌ها با هم منطبق باشند، افراد اطاعت می‌کنند و در صورت انحراف بیش از حد استعفا می‌دهند. اخلاق از ملاحظه‌های مهمی مانند تعهد به همکاران، نهاد و دولت، که مدیر اخلاقی در انجام وظایف اداری خود در نظر می‌گیرد، غفلت می‌ورزد. دلیل آن که اخلاق بی‌طرفی باعث فاصله گرفتن مدیران دولت از وظایف خود می‌شود، محدود کردن انتخاب آن‌ها به دو حالت اطاعت یا استعفا است.

پس باید شرایط را برای ابراز نظر مخالف مقامات اداری فراهم کرد که چهار نوع مخالفت می‌تواند بروز دهد:

۱ - فرد اعتراضی رسمی در سازمان دارد، ولی همچنان به اجرای سیاست کمک می‌کند، یا اینکه وظیفه متفاوتی را در سازمان می‌خواهد.

۲ - مقام‌های اداری، آگاهانه، اعتراضشان را بیرون از سازمان انجام می‌دهند، در حالی که شغل خود را به طور رضایت‌بخش انجام می‌دهند. وقتی مخالفان با مقامات منتخب دموکراتیک مخالفند، باید نشان دهند که از اصولی حمایت می‌کنند که همه شهروندان از آنها حمایت می‌کنند.

۳ - مقاومت آزاد در مقابل سیاست؛ برای نمونه، ممکن است مقام‌های اداری از به‌کارگیری دانش یا تخصصشان در راستای سیاست سازمان، خودداری کنند، یا به افراد خارجِ سازمان که در تلاش برای سرنگونی این سیاست‌ها هستند، با دادن اطلاعات کمک کنند. این استراتژی شاید در کوتاه مدت مؤثر باشد، اما سازمان‌ها معمولاً مخالفان را کنار می‌گذارند.

۴ - مخالفت پنهان، که افشای غیرمجاز و نشت اطلاعات برجسته‌ترین نمونه‌های آن است. قانون شکنی شهروندان با هدف تغییر یک قانون یا سیاست فقط از راه‌های خاص و در شرایط ویژه پذیرفتنی است. بنا بر استدلال‌های فوق، بی‌طرفی اداری نه ممکن و نه مطلوب است.

دومین مانع بزرگ اخلاق اداری، اخلاق ساختار است که بیان می‌کند هدف داوری اخلاقی باید سازمان یا دولت به عنوان یک کل باشد. این رویکرد ادعا می‌کند که مدیران نمی‌توانند مسئولیت اخلاقی تصمیمات و سیاست‌های دولت را برعهده بگیرند و گستره مسئولیت شخصی اخلاقی آنها فقط در حدود وظایف اداری است که مسئولیت قانونی آن را بر عهده دارند و در سازمان‌ها، پیدا کردن اشخاصی که از نظر اخلاقی مسئولیت یک تصمیم یا سیاست را بر عهده دارند، دشوار است.

طرفداران اخلاق ساختاری، سه استدلال را در این باره مطرح و امکان‌پذیری اخلاق اداری را تضعیف می‌کنند. نخست: هیچ فردی به تنهایی برای تحقق نتیجه سازمان نه لازم است و نه کافی. دوم: بین اهداف فردی و اهداف جمعی فاصله وجود دارد.

سوم: تأکید بر الزامات نقش به این معنی که وظایف اداری و امور روزمره سازمان‌های بزرگ نیازمند اقدامات فردی است که به خودی خود بی‌ضرر یا حتی به تعبیری اجباری هستند، ولی ترکیب آن به سیاست‌ها و تصمیم‌های مضر برای سازمان می‌انجامد.

با پذیرفتن این استدلال‌ها، اجازه می‌دهیم پاسخگویی دموکراتیک از بین برود. برای حفظ مسئولیت فردی در سازمان‌ها، نباید مسئولیت اخلاقی یک مقام را تنها متناسب با سهمی که در نتیجه دارد، ارزیابی کرد، بلکه باید به اقدام‌هایی که انجام نداده نیز توجه کرد. از این رو مسئولان باید، طیف وسیعی از عواقب را پیش‌بینی کرده و در نظر بگیرند. مقام‌های دولتی که به دلیل عملکرد غیراخلاقی یا نامناسب در یک نقش، مقصرند پس از ترک کارِ قدیمی و شروع یک کار جدید، در موقعیت جدید آیا «پاک» به شمار می‌آیند.

این اعتباردهی مجدد به چهره‌هایی که اعتبارشان را از دست داده‌اند، عادت به از بین رفتن مسئولیت فردی را تقویت می‌کند. حتی وقتی یک وظیفه از یک مقام مسئول سلب می‌شود، مسئولیت فردی او نباید کاملاً از بین برود. پس مقامات اداری نمی‌توانند با فرار از انتقاد، از مسئولیتشان فرار کنند و نقد عملکرد گذشته و فعلی شخص و ساختارهایی که در آن، عملکرد صورت می‌گیرد، ممکن است آخرین پناهگاه مسئولیت اخلاقی در زندگی عمومی باشند. تامسون در مقاله خود می‌نویسد: «اخلاق اداری ممکن است، دو دیدگاه مهم نظری که مخالف اخلاق اداری هستند، قانع کننده نیستد، ما ناچاریم که، نه اخلاق بی‌طرفی را که مانع قضاوت اخلاقی مستقل می‌شود، بپذیریم و نه اخلاق ساختار را که مسئولیت اخلاقی فردی در سازمان‌ها را نادیده می‌گیرد، اما درک اینکه چرا اخلاق اداری امکان‌پذیر است، نه تنها برای عملی کردن آن، بلکه برای معنا بخشیدن به محتوای آن، گامی مهم است.»

غلامرضا عباسی، دکترای مدیریت دولتی گرایش تصمیم‌گیری و خط مشی‌گذاری عمومی

منبع : فلسفه اخلاق


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)