آتلانتیک — در مباحث فعلی در رابطه با فاصلۀ روزافزون فقرا و ثروتمندان، کمتر کسی را میتوان به برجستگی جوزف استیگلیتز استاد دانشگاه کلمبیا یافت. او برندۀ نوبل اقتصاد و رئیس قبلی شورای مشاوران اقتصادی است.
او تنها در سال ۲۰۱۵ دو کتاب در رابطه با این موضوع نگاشته است. این کتابها یعنی فاصلۀ عظیم و بازنویسی قوانین اقتصاد امریکا بر پایۀ سالها پژوهش و تجربه در رابطه با فصل مشترک نظریۀ اقتصادی، بازارها و سیاستگذاری است. هر کدام از این کتابها به مجموعهای از مشکلات و چالشها میپردازد که نابرابری اقتصادی را تشدید میکند؛ یعنی مشکلات و چالشهایی از قبیل نظامنامۀ مالیاتی که ثروتمندان را منتفع و راه پیشِ روی فقرا را ناهموارتر میکند، اقداماتی که سود اقتصادی عدهای را افزایش و در مقابل، سرمایۀ اکثریت را کاهش میدهد و تمرکز بر شیوهای نادرست برای تغییر اوضاع اقتصادی بهصورتی که سرمایهگذاران، سهامداران و مدیران اجرایی منتفع شده و در اوضاع کارکنان متوسط تغییری داده نمیشود.
گفتوگوی پیشِ رو با جوزف استیگلیتز در رابطه با مباحث فعلی دربارۀ نابرابری اقتصادی و نقش خود او بهعنوان یک اقتصاددان برای پرکردن این شکاف است. این گفتوگو بهمنظور کوتاهتر و روشنشدن بعضی مفاهیم تاحدودی ویرایش شده است.
جیلیان بی وایت: زمانی که به دادههای مرتبط با اقتصاد نگاه میکنیم، اینطور به نظر میرسد که اوضاعْ روبهبهبود است؛ اما در مقابل، آنچه مدام میشنویم، این است که این بهبودها در زندگی روزمرۀ طبقۀ متوسط امریکا ملموس نیست. ممکن است کمی در رابطه با این موضوع و نقش آن در نابرابری روبهافزایش صحبت کنید؟
جوزف استیگلیتز: این وضعیتی که میفرمایید، همان چیزی است که مردم امروزه در حال تجربهکردنش هستند. تولید ناخالص داخلی فقط مجموع خروجی یک اقتصاد را نشان میدهد؛ اما نمیگوید که چه مقدار از آن به جیب چه کسی میرود. در طول سه سال اول بازیابی اقتصادی، ۹۱درصد از درآمد به ۱درصد بالایی رسیده است. بهاینترتیب 99 درصد پایینی هیچ چیز احساس نکردند. درحقیقت اوضاع بسیاری بدتر شده است: ترازنامهشان از بین رفته، دارایی اصلی آنها خانههایشان بوده که ارزششان بین ۲۰تا۵۰درصد کاهش یافته است. پس از آن نیز سیاست تسهیل کمّی (1) به میان آمد و روی بازار بورس تأثیر گذاشت؛ اما طبقۀ متوسط امریکا سهم کوچکی از این بازار را در اختیار دارند. بهطورکلی اکنون انباشتِ مالکیت سهام بسیار بیشتر از انباشت ثروت است و بهاینترتیب سیاست تسهیل کمی نیز هدیهای بود حاضر و آماده به همان یکدرصد معروف.
این در حالی است که افراد پاییندستْ اوضاع خوبی ندارند و باایناوصاف میتوان گفت که وضعیت نابرابری ثروت بدتر نیز شده است. در بسیاری ابعاد دیگر نیز آمار و ارقام بانک مرکزی امریکا و وزارتخانهها و نهادهای دولتی ارتباطی با وضعیت حاکم بر زندگی طبقۀ متوسط امریکا ندارد.
وایت: بهنظر شما آیا کارهای پایهایِ صورتگرفته برای کاهش این نابرابری، منجر به حرکتی روبهجلو شده است؟
استیگلیتز: میتوان گفت کمی اوضاع بهتر شده؛ ولی نه خیلی. واضح است که نرخ بیکاریِ 5درصد بهتر از نرخ بیکاری 10درصد است. همینطور شاهد بازیابی بخش مسکن هستیم که بخشی از ثروت افراد معمولی را بازمیگرداند. اما باوجوداین، خسارت واردآمده بسیار عمیق بوده و اثراتی مزمن به همراه داشته است. نرخ مشارکت نیروی کار برای افراد در دهههای چهارم و پنجم زندگیشان کمتر از آن چیزی است که در دهههای گذشته دیده میشد. افرادی که در سال ۲۰۰۸ شغلشان را از دست دادند، در سال ۲۰۰۹، ۱۰ و ۱۱ نیز کار پیدا نکرده و شاید دیگر هیچگاه کاری پیدا نکنند. این افراد حتی اگر کاری هم پیدا کنند، بهخوبی کار قبلیشان نخواهد بود. افراد بسیاری وجود دارند که شغلشان را در ۵۰ یا ۵۵ سالگی از دست دادهاند و به نظر هم نمیآید دیگر اوضاع برای کارکردنشان فراهم باشد. درحقیقت این زخم، زخمی ابدی است.
جنبۀ دیگر آنچه من بازیابی ناقص مینامم، این است که گروههای حاشیهای همچنان حاشیهای باقی ماندهاند. سطح بیکاریشان همچنان بسیار بالاست.
وایت: شما یکی از حامیان جَنت یلِن برای نشستن روی صندلی ریاست بانک مرکزی بودید. بهنظر شما افزایش نرخْ ایدۀ خوبی بود و در زمان مناسبی اتفاق افتاد؟ آیا مسیر اتخاذشده ازسوی بانک مرکزی در سیاستهای پولی بهسوی بهبود وضعیت طبقۀ متوسط امریکایی است؟
استیگلیتز: فکر میکنم آنها درست عمل کردند. آنها در ابتدا گفتند: «زمانی که به 6درصد برسیم، اشتغال کامل خواهیم داشت.» حالا آنها میدانند که ۴.۹درصد نیز اشتغال کامل نیست و بازارِ کار ضعیف است. آنها باید بیشازاین روی بهبود مجرای اعتبارات تمرکز میکردند و مطمئن میشدند که پولها بهسوی بنگاههای کوچک و متوسط سرازیر شده است. آنها نیز باید مانند برخی دیگر از کشورها به بانکها میگفتند که اگر میخواهید به منابع بانک مرکزی دسترسی داشته باشید، باید به بنگاههای کوچک و متوسط وام دهید. باید اطمینان حاصل میکردند که پولها بهسمت سوداگری زمین، سوداگری مسکن، خارج از کشور، صندوقهای پوشش ریسک (2) و ازاینقبیل نرود. نمیدانم جَنت میتوانست بهتنهایی این کار را بکند یا خیر؛ اما او دیدگاه مرسوم اقتصاد کلان را پی گرفت که ابتدا عمق رکود را تعیین و سپس از ابزار موجود، یعنی کاهش یا افزایش نرخ بهره استفاده میکند. اما موضوع اصلی نرخ بهره نیست؛ بلکه اطمینان حاصلکردن از این است که مجرای اعتبارات برای انبساط اقتصادی و خروج آن از رکود فراهم باشد. استفادۀ صرف از نرخ بهره اثری بر کلیت اقتصاد نخواهد داشت.
وایت: پس آیا شما بههیچعنوان نگران نرخهای بهرۀ منفی نیستید؟
استیگلیتز: خب درحقیقت چنین کاری ادامۀ همان تمرکز تکبعدی است که از آن صحبت کردیم. همانطور که کاهش نرخ بهره از پنجدرصد به صفردرصد منجر به ترمیمِ مستحکمِ اقتصاد نشد، کاهش آن از صفر به منفیِدو نیز اصلاً به این نتیجه نخواهد انجامید. نکتۀ دیگر نیز این است که این نرخهای بهرۀ بسیار پایین باعث ایجاد انحرافاتی خواهد شد. برخی شواهد از برخی کشورهای اروپایی نشان میدهد که این نرخ بهرهها درنهایت منجر به وامدهی کمتر شده و برعکس عمل کرده است. مسئولان تنها روی این اعداد تمرکز کردهاند؛ گویی اینها اعدادی جادوییاند. بهعقیدۀ من اگر تمام کسبوکارهای کوچک امریکایی میتوانستند بروند و در نرخ بهرۀ منفی وام بگیرند، عالی میشد. آنگاه ما شاهد بازیابی خوبی نیز بودیم؛ اما نرخ بهرهای که کسبوکارها با آن روبهرو هستند، این نرخ بهرهها نیستند.
وایت: در کتاب فاصلۀ عظیم بسیار در رابطه با نقش علم سیاست در سیاستگذاری اقتصادی سخن گفتهاید. نظر شما دررابطه با نامزدهای فعلی ریاست جمهوری چیست؟ بهترین و بدترین گزینهها از نظر تأثیر سیاستهای اقتصادیشان بر نابرابری کدامیک هستند؟
استیگلیتز: بدترین گزینه که واضح است: کروز. او ایدئولوگ است. جمهوریخواهانِ محافظهکار به او علاقه دارند؛ چون او به تفکرات محافظهکاری پایبند است. این تفکرات شامل خلاصشدن از شر تأمین اجتماعی، کاهندهکردن نظام مالیاتی و دوری از برنامههایی است که در مقابلِ نابرابریِ روبهافزایش قرار دارند. بین نامزدهایی که باقی ماندهاند، به نظر میرسد که وجود او بیشترین آسیبها را در پی داشته باشد. فکر میکنم هم هیلاری و هم برنی سندرز به برنامۀ حامی برابری متعهد باشند. تفاوت بین آنها بیشتر به موارد جزئی و اعتمادبهنفسشان برای اجرای این اقدامات مربوط میشود. ترامپ نامزد جالبی است. برای مثال آدم احساس میکند که او بهاندازۀ کروز با تأمین اجتماعی مخالف نیست. بهاینترتیب او کاری نخواهد کرد که ما را دوباره به قرن نوزدهم برگرداند.
وایت: نظرتان دربارۀ رئیسجمهور فعلی چیست؟ آیا راهی که دولت اوباما برای پیشبرد سیاستگذاری اقتصادی پیش گرفت، شما را ناامید کرد؟
استیگلیتز: شاید پاسخم مثبت باشد؛ اما نه در مقایسه با راهی که کسی مثل بوش یا رامنی پیش میگرفت. محرک باید بزرگتر، عمیقتر و طولانیتر میبود. طرح نجات مالی باید بیشتر بر بانکهای کوچک و متوسط و همچنین صاحبخانه ها متمرکز میشد. همینطور بهنظر من موافقتنامههای تجاری فاجعهبارند. اما ازسویدیگر «قانون مراقبت کم هزینۀ» (3) اوباما حرکتی در مسیر درست بود.
سؤال اساسی در تمام این حوزه این است که آیا با وجود این کنگره، کار بیشتری هم از دست او برمیآمد؟ قضاوت در این باره حقیقتاً دشوار است. فکر میکنم بیشترِ مردم این احساس را دارند که در آن دو سال اولی که یک رئیسجمهور دمکرات در کنار مجلسی دمکرات کار میکرد، کارهای بسیارِ دیگری میتوانست صورت پذیرد؛ اما اوباما بیشازحد محافظهکار بود. او بیشازاندازه در دست بانکها، کسبوکارهای بزرگ و مشارکتکنندگان در کمپینش گیر افتاده بود. او در سال گذشته اقدامات بسیاری مانند افزایش حداقل دستمزد و تغییرات اقلیمی انجام داد. اما بسیاری در عجب ماندهاند که چرا او زودتر این کارها را نکرد. مسئلۀ مربوط به استاندارد وثیقۀ سرمایهگذاری را هر کودکی میفهمید. اما حالا سؤال این است که در این چند ماهِ باقیمانده، او میتواند این موضوعات را حل کند. این مسائل قبلاً هم وجود داشت و همه هم از آن باخبر بودند؛ پس چرا او و دولتش زودتر دستبهکار نشدند؟
وایت: شما پیشازاین در کتاب فاصلۀ عظیم میپرسید که چه کسی را باید برای این بحران و نابرابریِ برآمده از آن سرزنش کرد. یکی از پاسخهای شما اقتصاددانان هستند. اقتصاددانان و نظریۀ اقتصادی را تا چه حد در این بحران مقصر می دانید؟
استیگلیتز: ایدئولوژی مرسوم، وقتی می گویم «مرسوم»، یعنی منظورم تمام اقتصاددانان نیست، بیان میدارد که بازارها کارا و باثباتاند. افرادی مانند گرینزپن و برنانکه را داشتیم که میگفتند: «بازارها حباب نمیسازند.» آنها مدلهای دقیقی داشتند که ازقضا دقیقاً اشتباه بودند. اعتماد آنها به این مدلها منجر به سیاستهایی شد که علت بحران و افزایش نابرابری بود. مثال این سیاستها کاهش مالیات در سالهای ۲۰۰۱ و ۲۰۰۳ تحت زمامداری بوش بود. اقتصاددانان برجسته در حال کاهش مالیات و افزایش نابرابری بودند؛ درحالیکه چیزی که نیازمندش بودیم، دقیقاً برعکس بود. بیشترِ مدلهایی که اقتصاددانان از آنها استفاده کردند، نابرابری را نادیده میگرفت. آنها وانمود میکردند که اقتصاد در سطح کلان تحتتأثیر نابرابری قرار نمیگیرد. فکر میکنم این موضوع کاملاً اشتباه است. مورد عجیبی که رشتۀ اقتصاد در ۳۵ سال اخیر شاهد آن بوده است، وجود دو گروه است: گروه اول که روی محدودیتها و نقایص بازار تمرکز کردهاند و گروهی دیگر که مدام از کارایی بازار سخن می گویند. متأسفانه در آن زمان بیشازاندازه به گروه دوم توجه میشد.
حال در این رابطه چه میتوان کرد؟ ما این گروه قدرتمند را داریم که بر محدودیتها و نقایص بازار تمرکز کردهاند. بخش عظیمی از افراد جوانتر نیز دوست دارند دربارۀ این موضوعات کار کنند. جوانی را که رکود بزرگ را دیده و مشکلات نابرابری را حس کرده است، نمیتوان به این سادگی متقاعد کرد که نابرابریْ موضوع چندان مهمی نیست و بازارها همیشه کارا هستند. اگر چنین چیزی از آنها بخواهی، فکر میکنند احمقی.
وایت: بهنظر شما نگرانکنندهترین حوزههای مرتبط با نابرابری چه حوزههایی هستند و گام اول برای بهبود در این حوزهها چه خواهد بود؟
استیگلیتز: فکر میکنم تغییراتِ صورتگرفته در قوانین کار که حقوق چانهزنی کارگران را تضعیف کرده، اثرات مضر بسیاری در پی داشته است. اما اینجا میخواهم به دو مورد اساسی اشاره کنم. اولین مورد آموزش و پرورش است. اینکه بهعلت نبودِ دسترسی برابر به آموزش و پرورش، فرصتهای برابر برای افراد وجود نداشته باشد، دردناک و تأسفآور است. این موضوع باعث تضعیف اقتصاد شده و نابرابری را تشدید میکند. نظام آموزش و پرورشِ فعلی ما محلی است و تبعیض اقتصادی روبهافزایش است. ما بهوضوح به برنامۀ فدرال بزرگتری نیاز داریم تا به نواحی محرومتر کمک شود.
مورد دوم نیز این است که ۵۰ سال پس از «رژه بر واشنگتن»(4) و ۱۵۰ سال پس از پایان بردهداری، هنوز از میراث آنها رنج میبریم و تبعیض همچنان وجود دارد. وجود تبعیض نژادی، تبعیض جنسیتی و دیگر جنبههای نابرابری برای جامعۀ ما مایۀ تأسف است. ما با مشکلات بسیاری در این زمینهها روبهروییم. برای مثال در بحث تبعیض جنسیتی ما از معدود کشورهایی هستیم که از سیاستهای مرخصی خانوادگی(5) بیبهرهایم. این در حالی است که وضعیت ما اصلاً قابلمقایسه با کشورهای پیشرو در این زمینهها نیست. این موارد بهنظرم مهمترین مواردی هستند که با ارزشهای جامعۀ ما بهشدت در تضاد هستند و باعث ایجاد ناکارایی و نابرابری میشوند.
پینوشتها:
[۱] Quantitative easing (QE)
سیاست تسهیل کمی، سیاستی پولی است که بانکهای مرکزی بههنگام بیاثر شدنِ سیاستهای پولی استاندارد از آن برای تحریک اقتصاد استفاده میکنند. سیاست های تسهیل کمی همان خلق پول برای خرید دارایی ها است.
[۲] صندوق های پوشش ریسک یا صندوقهای تامینی، نهادهای سرمایه گذاری هستند که تفاوت های عمده ای با صندوق های سرمایه گذاری سنتی دارند که مهمترین آن ها عبارتند از: مجازند از ابزارهای متنوع تری نظیر فروش استقراضی و معامله بر روی ابزارهای مالی مشتقه جهت کاهش ریسک و ارتقاء بازده استفاده نمایند، نهادهای ناظر بر بازار سرمایه اجازه نظارت بر فعالیت های مالی آن ها را ندارند، تعداد محدودی از سرمایه گذاران خاص با سرمایه های کلان مجاز به سرمایه گذاری در این صندوق ها می باشند، به ازای هر یک دلار سرمایه حق استقراض 9 دلار از بانک ها و نهادهای مالی دارند
[۳] مجموعه قوانینی که به اوباماکِر نیز مشهور است. طی این قانونها، امکان ثبتنام تمام امریکاییها در بیمۀ عمومی فراهم شد و بیمهگرها نیز موظف به انجام اقداماتی بهخصوص در زمینههای بهداشتی و پزشکی به سود بیمهگذاران شدند. (مترجم)
[۴] یکی از تظاهراتهای بسیار بزرگ تاریخ امریکا در دفاع از حقوق مدنی و اقتصادی که در سال ۱۹۶۳ انجام گرفت. مارتین لوترکینگ سخنان معروف خود را در این سخنرانی ایراد کرد. (مترجم)
[۵] قانونی که بر اساس آن کارفرما متعهد است که در اوضاع خاص خانوادگی به کارمند خود مرخصی دهد. این وضعیت خاص ممکن است نیاز فرزند یا یکی از اعضای بیمار خانواده به مراقبت باشد. (مترجم)
مرجع: Atlantic
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکههای تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
ثبتنام تکدروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز میشود
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
آغاز ثبتنام اعتکاف دانشآموزی ۱۴۰۵
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
چرا سهم شیر دانشآموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار میشود
رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش میکشد
درخشش دانشآموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
دلایل افت رتبه دانشگاهها در رتبه بندیها چیست؟
سند توسعه متوازن دانشگاههای علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیههای متفرقه اطلاعیه داد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.