به گزارش ثریا سحابی (Nebula)، یک کلمه لاتین به معنای «ابر» است. سحابی، ابر عظیمی از غبار و گاز است که فضای بین ستارگان را اشغال کرده است.
در زمانی که تلسکوپها به اندازه امروز قوی نبودند، کهکشانهایی مثل کهکشان همسایه ما - آندرومدا (Andromeda) - اغلب به عنوان سحابی آندرومدا شناخته میشد. با وجود این، اکنون با بهرهمندی از تلسکوپهای مدرن میدانیم که کهکشانها اصلا مانند ابر نیستند، بلکه از میلیاردها ستاره تشکیل شدهاند. این بدان معناست که ستارهشناسان اکنون کلمه سحابی را برای ابرهای واقعی متشکل از گاز و غبار به کار میبرند که در کهکشان ما قرار دارند.
سحابیها اغلب در فضای بین ستارهها که به عنوان محیط بین ستارهای شناخته میشود، یافت میشوند. این منطقه به طور میانگین، تنها حاوی حدود یک اتم در هر سانتیمتر مکعب است. در هر حال، چگالی در مکانهای خاصی میتواند به طور قابل توجهی بیشتر از این باشد و تا اندازهای افزایش یابد که از طریق تلسکوپ مشاهده شود.
نتیجه همان چیزی است که ما آن را سحابی مینامیم و از دیدنیترین مناظر در نجوم به شمار میرود. در واقع، بسیاری از نمادینترین تصاویر ثبتشده توسط تلسکوپ فضایی هابل (Hubble Space Telescope) مانند ستونهای آفرینش (Pillars of Creation)، تصاویری از سحابی هستند.
انواع مختلفی از سحابیها بسته به نحوه تشکیل و ترکیب آنها وجود دارند. بیشتر سحابیها از گاز ساخته شدهاند. آنها میتوانند با نور خود بدرخشند و تصاویر رنگارنگی را ایجاد کنند که ما با آنها آشنا هستیم، اما سحابیهای دیگر مانند سحابی تاریک (dark nebula)، از نظر ترکیب بسیار غبارآلودتر هستند و این غبار به جای درخشان کردن، مانع نور ساطعشده از اجسام دورتر میشود.
سحابیها در چرخه زندگی ستارگان، چه در زمان تولد و چه هنگام مرگ، نقشی کلیدی دارند. ستارگان در تودههای متراکم گاز، غبار و مواد دیگر و درون سحابیهای پراکنده متولد میشوند که اغلب به آنها مهدهای ستارهای (stellar nurseries) نیز گفته میشود. ستونهای آفرینش هابل نیز مانند سحابی معروف شکارچی (Orion Nebula) در این دسته قرار میگیرند که ممکن است آن را از طریق دوربین یا تلسکوپ کوچک دیده باشید.
نیروی اصلی در اینجا گرانش است که باعث میشود محیط ضعیف بین ستارهای متراکم شود، و تودههای درون سحابی به سمت ستارهها فرو بریزند.
در انتهای دیگر زندگی یک ستاره، با نوع متفاوتی از سحابی گسیلشی (Emission nebula) مواجه میشویم. ستارگانی مانند خورشید، به زندگی خود به عنوان کوتولههای سفید بسیار فشرده پایان میدهند اما با کوچک شدن در این مرحله، ابرهای گازی را آزاد میکنند که سحابی سیارهای (planetary nebula) را تشکیل میدهند. این یک نام نسبتا گمراهکننده است زیرا چنین سحابیهایی هیچ ارتباطی با سیارات ندارند.
سحابیهای سیارهای برخلاف سحابیهای گسیلشی پراکنده، ظاهر واضحتری دارند و معمولا به شکل دایره هستند. هنگامی که "ویلیام هرشل" (William Herschel) برای نخستین بار آنها را در دهه ۱۷۸۰ مشاهده کرد، به یاد یک سیاره افتاد.
همه ستارگان، روزهای خود را در آرامش نسبی یک سحابی سیارهای به پایان نمیرسانند. ستارهای که جرمش بسیار بیشتر از خورشید است، در نهایت بهعنوان یک ابرنواختر منفجر میشود و بقایایی که در اثر آن انفجار به بیرون پرتاب میشوند، نوع دیگری از سحابی به نام بازمانده ابرنواختر (Supernova remnant) را تشکیل میدهند. معروفترین آنها سحابی خرچنگ (Crab Nebula) است که از یک ابرنواختر دیدنی باقی مانده و توسط ستارهشناسان چینی در سال ۱۰۵۴ مشاهده شد.
برای ثبت طبیعت تماشایی سحابیها، تلسکوپهایی مانند تلسکوپ فضایی هابل و "تلسکوپ فضایی جیمز وب" (JWST)، از تشعشعات فروسرخ ساطعشده توسط سحابیها، برای ایجاد تصویر استفاده میکنند.
نور مرئی ساطعشده از ستارگانی که در داخل و اطراف یک سحابی شکل میگیرند، میتواند توسط ابرهای متراکم کیهانی متشکل از گاز و غبار که یک سحابی را تشکیل میدهند، مسدود شود. بنابراین، دانشمندان باید به سایر طول موجهای نوری که از سحابی ساطع میشوند، از جمله تشعشعات مادون قرمز توجه کنند.
دوربینهای مادون قرمز تلسکوپ فضایی جیمز وب، برخی از دقیقترین تصاویر سحابیها مانند سحابی "انجیسی ۳۱۳۲" (NGC 3132) را آشکار کردهاند. این سحابی، در فاصله ۲۵۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد و خانه یک ستاره در حال مرگ در هسته آن است.
تلسکوپ فضایی جیمز وب با استفاده از "دوربین مادون قرمز نزدیک" (NIRCam) و "ابزار مادون قرمز میانی" (MIRI)، یکی از دقیقترین تصاویر از این سحابی را ثبت کرده است. این تلسکوپ، لایههایی از گاز و غبار را در سحابی انجیسی ۳۱۳۲ ثبت کرده است. هر لایه با بیرون راندن ماده کیهانی از ستاره در حال مرگ مرکزی ایجاد شده است.
منبع: خبرگزاری ایسنا
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکههای تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
ثبتنام تکدروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز میشود
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
آغاز ثبتنام اعتکاف دانشآموزی ۱۴۰۵
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
چرا سهم شیر دانشآموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش میکشد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
دلایل افت رتبه دانشگاهها در رتبه بندیها چیست؟
درخشش دانشآموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار میشود
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیههای متفرقه اطلاعیه داد
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
سند توسعه متوازن دانشگاههای علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.