کد خبر: 135409
ف
نگاهی به اعمال و آداب عید سعید فطر
طبق روایات، در شب و روز عید فطر، خداوند پاداش روزه‌داران را به بهترین نحو عطا می‌کند، لذا آن را «یوم الجوایز» یا «روز جایزه‌ها» نامیدند.

به گزارش ثریا اولین روز از ماه شوّال مصادف با عید فطر یکی از پر عظمت‌ترین اعیاد مسلمانان است. این عید در نگاه شیعه، در کنار اعیادی مثل عید قربان و غدیر جای می‌گیرد، همچنان که امام هادی علیه‌السلام در روایتی فرمود «إنَّمَا الأعیادُ أربَعَةٌ لِلشّیعَةِ: الفِطرُ و الأضحی و الغَدیرُ و الجُمُعَةُ»؛ یعنی شیعیان فقط چهار عید دارند: فطر، قربان، غدیر و جمعه (بحار الأنوار، ج 95، ص351)

طبق دیگر روایات، در شب و روز عید فطر، خداوند پاداش روزه‌داران را به بهترین نحو عطا می‌کند، لذا آن را «یوم الجوایز» یا «روز جایزه‌ها» نامیدند. امام باقر علیه‌السلام به نقل از رسول خدا صلی ‌الله علیه و آله فرمود «إِذَا کَانَ أَوَّلُ یَوْمٍ مِنْ شَوَّالٍ نَادَى مُنَادٍ یَا أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ اغْدُوا إِلَى جَوَائِزِکُمْ ثُمَّ قَالَ یَا جَابِرُ جَوَائِزُ اللَّهِ لَیْسَتْ کَجَوَائِزِ هَؤُلَاءِ الْمُلُوکِ ثُمَّ قَالَ هُوَ یَوْمُ‏ الْجَوَائِزِ؛ یعنی هنگامی که روز اول شوّال فرا مى‏‌رسد، منادی‌ای فریاد مى‌‏کند: اى مؤمنان، در این صبحگاه بشتابید براى جوائزتان. سپس فرمود: اى جابر، جوائز خداوند متعال که مانند جوائز این پادشاهان نیست، آنگاه فرمود: امروز روز جائزه است.»

اما روایات ما گویای آن است که سنخ این جوایز مادی نیست بلکه دارای امتیازاتی معنوی است، از جمله آنکه خداوند در شب و روز این عید پر عظمت، مغفرت خود را برای روزه‌داران جاری می‌کند و از آنها راضی می‌شود و نیز تمام گناهان آنها را مورد عفو قرار می‌دهد. امام رضا علیه‌السلام فرمود «فَإِذَا کَانَ لَیْلَةُ الْفِطْرِ أَعْتَقَ مِنَ النَّارِ مِثْلَ مَا أَعْتَقَ فِی سَائِرِ الشَّهْر؛ یعنی هنگامی که شب عید فطر می‌شود، خداوند به مانند سایر روزهای ماه رمضان، از آتش می‌رهاند.» یا رسول خدا صلی ‌الله علیه و آله ضمن بیان برخی فضائل عید فطر فرمود «... فَیقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: فَإِنِّی أُشْهِدُکُمْ مَلَائِکَتِی أَنِّی قَدْ جَعَلْتُ ثَوَابَهُمْ عَنْ صِیامِهِمْ شَهْرَ رَمَضَانَ وَ قِیامِهِمْ فِیهِرِضَای وَ مَغْفِرَتِی؛ خداوند عزّ و جلّ (در روز عید فطر خطاب به ملائک) فرماید: شما را گواه مى‌گیرم که من پاداش روزه‏‌ی رمضان و نمازشان را رضایت و مغفرتخود از ایشان قرار دادم.»

به دلیل اهمیت این عید بزرگ، صدها روایات دربارۀ اهمیت حفظ آداب و اعمال عید فطر در منابع روایی مشاهده می‌کنیم. در ادامه به برخی از این موارد اشاره می‌شود:

1. شب‌زنده‌داری
از جمله آدابی که در احادیث عید فطر با آن مواجه می‌شویم، اهمیت شب‌زنده‌داری این عید است. پیامبر خدا صلى الله علیه وآله فرمود «مَن أحیا لَیلةَ العِیدِ ولَیلةَ النِّصفِ مِن‏ شَعبانَ ، لَم یَمُتْ قَلبُهُ یَومَ تَموتُ القُلوبُ؛ هرکه شب عید (فطر و قربان) و شب نیمه شعبان را احیا کند ، در آن روزى که دلها می‌میرند، دل او نمیرد.» (ثواب الاعمال، ص76)

2. غسل
غسل روز عید فطر از جمله سنت‌های نبوی و از مستحبات مؤکد این روز است. امام صادق علیه‌السلام در روایتی فرمود «وَ غُسْلُ یَوْمِ‏الْفِطْرِ وَ غُسْلُ یَوْمِ الْأَضْحَى سُنَّةٌ لَا أُحِبُّ تَرْکَهَا؛ یعنی غسل روز عید فطر و قربان سنت است و دوست ندارم آن را ترک کنم.» (الکافی، ج3، ص40) طبق روایت امام کاظم علیه‌السلام خوب است که غسل بعد از طلوع فجر و قبل از نماز عید فطر انجام شود: «وَ إِنِ اغْتَسَلَ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ أَجْزَأَه‏»؛ یعنی اگر غسل را پس از طلوع فجر انجام دهید، جزای خیر دارد. رسول خدا صلی ‌الله علیه و آله ضمن روایتی فرمود «مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَ خَتَمَهُ بِصَدَقَةٍ وَ غَدَا إِلَى الْمُصَلَّى بِغُسْلٍ رَجَعَ مَغْفُوراً لَهُ؛ یعنی هرکه ماه رمضان را روزه بگیرد و آن را ختم به صدقه کند و با غسل به‌سوی مکان نماز برود، در حالی که مورد مغفرت قرار گرفته، باز می‌گردد.» (ثواب الأعمال، ص77) همچنین خوب است که قبل از نماز عید فطر، طعامی خورده شود. امام صادق علیه‌السلام فرمود «اطْعَمْ یَوْمَ‏ الْفِطْرِ قَبْلَ أَنْ تَخْرُجَ إِلَى الْمُصَلَّى»؛ یعنی روز فطر قبل از رفتن به‌سوی مکان نماز، چیزی بخور.

3. زکات
در اهمیت زکات عید فطر در روایات، همین بس که معیار قبلی روزه‌داری و قبولی سایر اعمال است؛ لذا آن را واجب شمردند.  امام رضا علیه‌السلام فرمود «وَ زَکَاةُ الْفِطْرِ فَرِیضَةٌ عَلَى رَأْسِ کُلِّ صَغِیرٍ أَوْ کَبِیرٍ حُرٍّ أَوْ عَبْد؛ یعنی زکات فطر براى هر سرى از کوچک و بزرگ، آزادمرد یا بنده واجب است‏.» (تحف العقول، ص418) و خوب است که زکات فطر قبل از عید فطر از مال جدا شود. امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود «إِخْرَاجُ صَدَقَةِ الْفِطْرِ قَبْلَ الْفِطْرِ مِنَ السُّنَّةِ؛ یعنی خارج کردن صدقۀ فطر قبل از فطر از سنت است.» (دعائم الإسلام، ج1، ص267)

4. ذکر و محضریت خدا
از آنجایی که اصل ماجرای عید فطر، یاد و حس محضریت خداوند و اهل بیت وحی علیهم‌السلام‌ است، بر حفظ این محضریت نیز تأکید شده است. امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرماید «ألا و إنَّ هذا الیَومَ یَومٌ جَعَلَهُ اللَّهُ لَکُم عِیداً و جَعَلَکُم لَهُ أهلاً؛ فَاذکُرُوا اللَّهَ یَذکُرکُم وَ ادْعُوهُ یَستَجِب لَکُم؛ یعنی امروز روزی است که خداوند آن را برایتان عید قرار داد و شما را نیز شایسته آن کرد؛ پس به یاد خدا باشید تا او نیز به یاد شما باشد و او را بخوانید تا خواسته‌هایتان را اجابت کند. (من لایحضره الفقیه، ج 1، ص517 (رسول خدا صلی ‌الله علیه و آله در روزهاى عید فطر و قربان از خانه بیرون مى‏‌آمد و با صداى بلند
«لا اله الا اللَّه» و «اللَّه اکبر» مى‌‌گفت و می‌فرمود «زَیِّنوا أعیادَکُم ‏بِالتَّکبیرِ؛ عیدهاى خود را با (گفتن) اللَّه اکبر ، آذین بندید.»

5. نماز عید
دسته‌ای دیگر از روایات روز عید فطر، اختصاص به اهمیت نماز این روز آن هم به‌صورت جماعت دارد؛ در صورت کلی «نماز عید» بابی در روایات فقهی ما هستند که گویای اهمیت خواندن نماز در اعیاد فطر، قربان، غدیر و نماز جمعه است. اما دربارۀ فضیلت نماز عید فطر روایات متعددی وارد شده است از جمله آنکه رسول خدا صلی ‌الله علیه و آله ضمن روایتی فرمود «فَإِذَا بَرَزُوا إِلَی مُصَلَّاهُمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِلْمَلَائِکَةِ مَلَائِکَتِی مَا جَزَاءُ الْأَجِیرِ إِذَا عَمِلَ عَمَلَهُ قَالَ فَتَقُولُ الْمَلَائِکَةُ إِلَهَنَا وَ سَیِّدَنَا جَزَاؤُهُ أَنْ تُوَفِّیَ أَجْرَهُ قَالَ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِنِّی أُشْهِدُکُمْ مَلَائِکَتِی أَنِّی قَدْ جَعَلْتُ ثَوَابَهُمْ عَنْ صِیَامِهِمْ شَهْرَ رَمَضَانَ وَ قِیَامِهِمْ فِیهِ رِضَایَ وَ مَغْفِرَتِی؛ و هنگامی که سوی محل برگزاری نماز عید روند، خدا عزّ و جل به ملائکه فرماید:ای ملائکه من، پاداش یک اجیر وقتی به وظیفه‌‏اش عمل کند چیست؟ گویند: معبودا و سیّدا، پاداش او آن است که اجر او را به طور کامل عطا کنی. خدا عزّ و جل فرماید: ای ملائکه من، شما را گواه می‏‌گیرم که من پاداش این را که در ماه رمضان روزه گرفتند و به نماز ایستادند، رضایت و آمرزش خودم قرار دادم.»

البته شاید یکی از فلسفه‌های عید فطر، اهمیت گردهمایی مسلمانان در این روز است، همچنان که امام رضا علیه‌السلام فرمود «إنَّما جُعِلَ یَومُ الفِطرِ العِیدَ لِیَکونَ لِلمُسلِمینَ مُجتَمَعاً یَجتَمِعُونَ فیهِ و یَبرُزونَ لِلّهِ فَیُمَجِّدُونَهُ عَلی ما مَنَّ عَلَیهِم؛ یعنی روز فطر از این رو عید قرار داده شد تا روز گردهمایی مسلمانان باشد، و در این روز گرد هم آیند و برای خدا به صحرا (فضایی باز) درآیند و خداوند را بر منّتی که بر آنها نهاده است ستایش و به بزرگی یاد کنند (کتاب من لایحضره الفقیه، ج 1، ص522 )

6. دعا و نیایش
از جمله تأکیداتی که دربارۀ شب و روز عید فطر در روایات دیده می‌شود، دعا و مناجات به درگاه خداوند متعال است. در این باره دعای روز فطر در صحیفۀ سجادیه و دعای ندبه از ادعیۀ مأثوره و روایی ما هستند، همچنان که امام صادق علیه‌السلام دعای ندبه را در روز جمعه و عید فطر و عید قربان نافع دانستند.

منبع: تسنیم


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد