به گزارش ثریا ستارهشناسان با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST)، یک انفجار فوقالعاده درخشان پرتو گاما را تا منبع آن ردیابی کردهاند. منبع این انفجار، یک برخورد شدید بین دو ستاره نوترونی بود.
برخوردهای بین ستارههای نوترونی مانند این نمونه، «گراننواختر» یا «کیلونووا»(kilonovas) نامیده میشوند. گفته میشود گراننواخترها همان جایی هستند که علاوه بر انفجارهای بلندمدت پرتو گاما، سنگینترین عناصر جهان که در کورههای هستهای واقع در قلب ستارگان قابل ساخته شدن نیستند، در آنها ساخته میشوند.
این عناصر توسط مکانیزمی به نام «گرفتن نوترون» یا «فرآیند آر»(r-process) ایجاد میشوند که به هستههای اتمی امکان میدهد تا نوترونها را بگیرند و عناصر جدید و سنگینتری از جمله طلا، پلاتین و اورانیوم را ایجاد کنند. فرآیند آر فقط میتواند در شرایط ناملایم و خشن مانند شرایطی که در اطراف ستارههای نوترونی در حال برخورد وجود دارد، ادامه یابد.
این اولین باری است که از جیمز وب برای شناسایی انتشار گازهای گلخانهای ناشی از چنین رویدادی استفاده میشود. این تلسکوپ فضایی قوی توانست نشانه وجود عناصر سنگین تولید شده در این رویداد انفجاری را نیز تشخیص دهد. پژوهشگران به طور ویژه، شواهدی را از وجود عنصر سنگین تلوریم و ایجاد لانتانیدها به دست آوردند. لانتانیدها، گروهی متشکل از ۱۵ فلز سنگینتر از سرب هستند.
این گروه پژوهشی در مقالهای پیرامون جزئیات یافتههای خود نوشتند: این مشاهدات نشان میدهند که هستهزایی در انفجارهای پرتو گاما میتواند عناصر فرآیند آر را در محدوده وسیع جرم اتمی ایجاد کند و نقش اصلی را در هستهزایی عناصر سنگین سراسر جهان بر عهده داشته باشد.
انفجار پرتو گاما که تا منبع گراننواختر آن ردیابی شد نیز در نوع خود فوقالعاده است. پژوهشگران به سرپرستی «اندرو لوان»(Andrew Levan) استاد «دانشگاه رادبود»(Radboud University) هلند، این انفجار موسوم به «GRB ۲۳۰۳۰۷A» را ردیابی کردند. انفجار GRB ۲۳۰۳۰۷A ابتدا توسط «تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی»(FGST) ناسا در هفتم مارس ۲۰۲۳ شناسایی شد و دومین انفجار پرتو گامای درخشانی به شمار میرود که تاکنون دیده شده است.
این انفجار پرتو گاما حدود ۳۴ ثانیه دوام آورد و با تلسکوپهای متعدد دیگری نیز مشاهده شد. این همان چیزی بود که به ستارهشناسان کمک کرد تا منبع انفجار را ردیابی کنند.
«برایان متزگر»(Brian Metzger) پژوهشگر «دانشگاه کلمبیا»(Columbia University) و از اعضای این پروژه، یک رشته توییت را درباره این دستاورد منتشر کرد. متزگر نوشت: در پژوهشی که به سرپرستی اندرو لوان انجام شد، ما انتشار گراننواختر را برای اولین بار با تلسکوپ فضایی جیمز وب، به دنبال انفجار پرتو گاما شناسایی کردیم. شاید بزرگترین پیچیدگی داستان این باشد که انفجار پرتو گاما نیم دقیقه طول کشید. این احتمالا حاصل ادغام یک ستاره نوترونی است اما ایدههای ما را در مورد مدت زمانی که موتور مرکزی باید فوران کند، به چالش میکشد.
جیمز وب، گراننواختر را دو بار مشاهده کرد که یک بار ۲۹ روز پس از انفجار پرتو گاما و یک بار ۶۱ روز پس از انفجار بود و محو شدن سریع درخشش و تغییر رنگ از آبی به قرمز را بین این مشاهدات در بر داشت. این مشاهدات، ماهیت گراننواختر را نشان میدهند.
این گروه پژوهشی، چندین کهکشان درخشان را در مجاورت گراننواختر شناسایی کردند که ممکن است محل برخورد این ستاره نوترونی و منبع GRB ۲۳۰۳۰۷A باشند. کهکشان مورد علاقه آنها، درخشانترین نمونه از این کهکشانهاست که حدود ۸.۳ میلیون سال نوری از زمین و حدود ۱۳۰ هزار سال نوری از منبع انفجار پرتو گاما فاصله دارد.
احتمال دارد که گراننواختر در نوع دیگری از انتشار نیز دیده شود. برخورد ستارگان نوترونی باعث میشود که بافت فضا-زمان به شکل امواج گرانشی منتشر شود. این امواج را میتوان روی زمین توسط آشکارسازهایی مانند «رصدخانه موج گرانشی با تداخلسنج لیزری»(LIGO) شناسایی کرد اما این آشکارساز هنگام روشن شدن GRB ۲۳۰۳۰۷A فعال نبود. در آن زمان، این مرکز در بحبوحه تعطیلی سه ساله قرار داشت و کارهایی برای حساستر کردن آن انجام میشد.
منبع: ایسنا
در عصری هستیم که سرعت،فضیلت شده است/بحران معنایی انسان معاصر از کجاست؟
فراخوان کسب دانش فنی ساخت یک قطعه مهم در صنایع حساس و راهبردی
ثبتنام مدارس باید بر اساس محدوده محل سکونت انجام شود
زیارت تبلیغاتی صدام در عتبات/ سقوط یک سناریو توسط اسرای ایرانی
چرا امام حسین (ع) به پا خاست؟
تل زینبیه به روی بانوان زائر کربلا بازگشایی شد
اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد
هوش مصنوعی آنتروپیک شکاف در سیستمهای دولت آمریکا را شناسایی کرد
امروز آخرین فرصت ثبت نام در پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
ارسال آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها به شورای عالی انقلاب فرهنگی
آغاز پویش «کارت نشاط» برای حمایت از دانشآموزان
آموزش و پرورش: شرایط ثبتنام دانشآموزان اتباع اعلام خواهد شد
نتایج نقل و انتقالات فرهنگیان شنبه اعلام میشود
ابررایانه چینی از رقبای آمریکایی پیشی گرفت
خوابگاههای علوم پزشکی تهران میزبان مهمانان مراسم تشییع پیکر رهبر شهید
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
حضور وزیر علوم در آیین عاشورای حسینی در زینبیه استانبول
آماده تسهیل فرآیندهای اداری و حمایت از ابتکارات نوآورانه هستیم
ظرفیت ۶۸ هزار نفری پذیرش کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ اعلام شد؛ ثبتنام تا شنبه ۳۰ خرداد
نقش شهادت در آثار محمدعلی نادری؛ وقتی قلمو با زبان درد سخن میگوید
شرایط بهرهمندی مؤسسات قرآنی از نرخ صفر مالیاتی ابلاغ شد
نگاهی دوباره به ایران از دریچه «باد صبا»؛ میراثی که از دیروز بهجا ماند
پیام تسلیت مدیرعامل مرکز گسترش به مناسبت درگذشت یک مستندساز
شاپور رحیمی خواننده و نوازنده پیشکسوت درگذشت
روایت احساسات در بطن تصاویر؛ محدودیتها مانع ثبت جنایات جنگ شدهاند
تام کروز ۴۶ سال حضورش در سینما را با یک کلیپ یادآوری کرد
حقوق طبیعی امام حسین (ع) در آخرین موعظه ایشان
ماجرای پیشگویی امام علی(ع) درباره کربلا و شهادت امام حسین(ع) چه بود؟
کل خیر فی الحسین؛ بزرگترین خسارت جدایی از حسین (ع) است
اسکار از ۵۲۹ نفر برای عضویت دعوت کرد؛ از نگار اسکندرفر تا جیکوب الوردی
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
عاشورا و پیوست فرهنگی ایران؛ از سوگ شیعی تا سرمایه انسجام ملی
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
سیره امام حسین(ع) آمیزهای از تدبیر دینی و سیاسی و اخلاق اجتماعی بود
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
چمران هنوز زنده است
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
برنامه زمانی امتحانات دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر تغییر کرد
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.