به گزارش ثریا ستارهشناسان با استفاده از «تلسکوپ فضایی جیمز وب»(JWST)، یک انفجار فوقالعاده درخشان پرتو گاما را تا منبع آن ردیابی کردهاند. منبع این انفجار، یک برخورد شدید بین دو ستاره نوترونی بود.
برخوردهای بین ستارههای نوترونی مانند این نمونه، «گراننواختر» یا «کیلونووا»(kilonovas) نامیده میشوند. گفته میشود گراننواخترها همان جایی هستند که علاوه بر انفجارهای بلندمدت پرتو گاما، سنگینترین عناصر جهان که در کورههای هستهای واقع در قلب ستارگان قابل ساخته شدن نیستند، در آنها ساخته میشوند.
این عناصر توسط مکانیزمی به نام «گرفتن نوترون» یا «فرآیند آر»(r-process) ایجاد میشوند که به هستههای اتمی امکان میدهد تا نوترونها را بگیرند و عناصر جدید و سنگینتری از جمله طلا، پلاتین و اورانیوم را ایجاد کنند. فرآیند آر فقط میتواند در شرایط ناملایم و خشن مانند شرایطی که در اطراف ستارههای نوترونی در حال برخورد وجود دارد، ادامه یابد.
این اولین باری است که از جیمز وب برای شناسایی انتشار گازهای گلخانهای ناشی از چنین رویدادی استفاده میشود. این تلسکوپ فضایی قوی توانست نشانه وجود عناصر سنگین تولید شده در این رویداد انفجاری را نیز تشخیص دهد. پژوهشگران به طور ویژه، شواهدی را از وجود عنصر سنگین تلوریم و ایجاد لانتانیدها به دست آوردند. لانتانیدها، گروهی متشکل از ۱۵ فلز سنگینتر از سرب هستند.
این گروه پژوهشی در مقالهای پیرامون جزئیات یافتههای خود نوشتند: این مشاهدات نشان میدهند که هستهزایی در انفجارهای پرتو گاما میتواند عناصر فرآیند آر را در محدوده وسیع جرم اتمی ایجاد کند و نقش اصلی را در هستهزایی عناصر سنگین سراسر جهان بر عهده داشته باشد.
انفجار پرتو گاما که تا منبع گراننواختر آن ردیابی شد نیز در نوع خود فوقالعاده است. پژوهشگران به سرپرستی «اندرو لوان»(Andrew Levan) استاد «دانشگاه رادبود»(Radboud University) هلند، این انفجار موسوم به «GRB ۲۳۰۳۰۷A» را ردیابی کردند. انفجار GRB ۲۳۰۳۰۷A ابتدا توسط «تلسکوپ فضایی پرتو گامای فرمی»(FGST) ناسا در هفتم مارس ۲۰۲۳ شناسایی شد و دومین انفجار پرتو گامای درخشانی به شمار میرود که تاکنون دیده شده است.
این انفجار پرتو گاما حدود ۳۴ ثانیه دوام آورد و با تلسکوپهای متعدد دیگری نیز مشاهده شد. این همان چیزی بود که به ستارهشناسان کمک کرد تا منبع انفجار را ردیابی کنند.
«برایان متزگر»(Brian Metzger) پژوهشگر «دانشگاه کلمبیا»(Columbia University) و از اعضای این پروژه، یک رشته توییت را درباره این دستاورد منتشر کرد. متزگر نوشت: در پژوهشی که به سرپرستی اندرو لوان انجام شد، ما انتشار گراننواختر را برای اولین بار با تلسکوپ فضایی جیمز وب، به دنبال انفجار پرتو گاما شناسایی کردیم. شاید بزرگترین پیچیدگی داستان این باشد که انفجار پرتو گاما نیم دقیقه طول کشید. این احتمالا حاصل ادغام یک ستاره نوترونی است اما ایدههای ما را در مورد مدت زمانی که موتور مرکزی باید فوران کند، به چالش میکشد.
جیمز وب، گراننواختر را دو بار مشاهده کرد که یک بار ۲۹ روز پس از انفجار پرتو گاما و یک بار ۶۱ روز پس از انفجار بود و محو شدن سریع درخشش و تغییر رنگ از آبی به قرمز را بین این مشاهدات در بر داشت. این مشاهدات، ماهیت گراننواختر را نشان میدهند.
این گروه پژوهشی، چندین کهکشان درخشان را در مجاورت گراننواختر شناسایی کردند که ممکن است محل برخورد این ستاره نوترونی و منبع GRB ۲۳۰۳۰۷A باشند. کهکشان مورد علاقه آنها، درخشانترین نمونه از این کهکشانهاست که حدود ۸.۳ میلیون سال نوری از زمین و حدود ۱۳۰ هزار سال نوری از منبع انفجار پرتو گاما فاصله دارد.
احتمال دارد که گراننواختر در نوع دیگری از انتشار نیز دیده شود. برخورد ستارگان نوترونی باعث میشود که بافت فضا-زمان به شکل امواج گرانشی منتشر شود. این امواج را میتوان روی زمین توسط آشکارسازهایی مانند «رصدخانه موج گرانشی با تداخلسنج لیزری»(LIGO) شناسایی کرد اما این آشکارساز هنگام روشن شدن GRB ۲۳۰۳۰۷A فعال نبود. در آن زمان، این مرکز در بحبوحه تعطیلی سه ساله قرار داشت و کارهایی برای حساستر کردن آن انجام میشد.
منبع: ایسنا
آموزش تدبر در قرآن ویژه کارکنان دولت اجرایی میشود
تابلوی ۶۰۰ ساله تایلندی، سند تاریخی پیشینه آئینهای حسینی
بشارت امام صادق (ع) به پیرمرد ۱۰۰ ساله؛ کلید رستگاری در دنیا و آخرت
انتقاد از یک بازیگر و کمدین برای حضور در مراسم ترامپ؛ با فاشیستها عکس نگیر!
مجموعه کامل فیلمهای استنلی کوبریک در یک بسته خاص عرضه میشود
تاثیر حرف مردم بر سرنوشت یک دختر؛ ایده «مرجان» از کجا پیدا شد؟
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
چمران هنوز زنده است
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.