به گزارش شبکه علمی ثریا، عشایر از ریشه «عشیره» گرفته شده است و به اقوام کوچ نشینی اطلاق میگردد که از طریق دامداری امرار معاش میکنند. زندگی عشایری اگرچه هنوز به حیات خود ادامه میدهد و در حدود 1.7 درصد جمعیت کنونی ایران در مناطق عشایری سکونت دارند، با ظهور فناوریهای جدید و بهبود رفاه و گسترش شهرنشینی در ایران، نسبت جمعیت جامعه عشایری به کل جمعیت کشور کاهش زیادی پیدا کرده است.
به هر حال، فارغ از کاهش جمعیت جامعه عشایری، فهم پدیده تعلیم و تربیت در مدارس عشایری موضوع بکری به شمار میآید. برای درک چنین جریانی، باید در میان مردمان عشایری زندگی کنیم و به زندگی آنها وارد شویم، همانند خود آنها مشکلات را حس کنیم تا بفهمیم در گوشههایی از سرزمینی که عدالت آموزشی و آموزش عمومی برای همگان چندین دهه شعار مردم بوده است، واقعا چه میگذرد. زندگی عشایری برای معلمان عشایری که خود آن را تجربه کردهاند، سرشار از پیچیدگی است و اگر معلمانی که وارد آن میشوند از آگاهی کافی برخوردار نباشند، قادر نخواهند بود برای مردمی که شایسته بهترینها هستند، خدماتی سودمند انجام دهند.
دختران بسیاری در عشایر در سنین کم مجبور به ترک تحصیل یا ازدواج میشوند
عشایر با چالشهای متعدد اجتماعی، فرهنگی و بهداشتی دست به گریباناند؛ سطح سواد مناطق عشایری پایین است، هنوز والدین زیادی به اهمیت آموزش به ویژه برای دختران خود پی نبردهاند و دختران بسیاری در سنین کم مجبور به ترک تحصیل یا ازدواج میشوند.
میزان زاد و ولد در این مناطق بالاست و والدین آنان به این فکر نمیکنند که کودک حقوقی دارد و آنها باید قبل از هر چیز برای او امکاناتی مناسب فراهم کنند. برعکس، باور دارند که فرزندان بیشتر میتوانند در چرای دامها یا کشاورزی به آنها کمک کنند. همچنین، نسل جدید پدران عشایر با توجه به کم آبی و مرگ و میر دامها، به کار کردن در حومه شهرهای بزرگ پناه آوردهاند. بنابراین، تعداد زیادی از پدران دانش آموزان مدارس عشایری در حومه شهرها مشغول کارند و به نوعی بار زندگی عشایری بر دوش مادران است.
در مناطق عشایری، همچنین، دعواهای قومی و قبیلهای وجود دارد و گاهی ممکن است به مشکلاتی منجر شود. در چنین مواقعی، معلم مناطق عشایری باید به شدت مواظب باشد به هیچ طایفهای خیلی نزدیک نشود و حد وسط را در همه چیز رعایت کند، این راهبرد معلم میتواند به برقراری آرامش و صلح کمک کند و حتی معلم را به یک قاضی خوب تبدیل کند و به بعضی از کشمکشها خاتمه دهد.
ضرورت آشنایی معلمان عشایری با خطرات زندگی در مناطق عشایری
مسئله مهم دیگر، امکانات بهداشتی بسیار کم و خطرات زندگی در مناطق عشایری است. بر این اساس، ضرورت دارد معلمانی که به این مناطق اعزام میشوند، درباره بعضی از شایعترین خطرات از قبیل مارگزیدگی، گزش حیوانات، عقرب گزیدگی، مسمومیتهای گوارشی ناشی از خوردن گیاهان وحشی، آسیبهای ناشی از بازیهای محلی، تیرخوردگی، سقوط و برق گرفتگی اطلاعات کلی داشته باشند. معلمان این مناطق باید کمکهای اولیه همراه داشته باشند تا در صورتی که حوادث ناگهانی از قبیل شکستگی، تشنج یا حمله قلبی رخ دهد، بتوانند در مراحل اولیه و حیاتی به سرعت به دیگران کمک کنند.
رسم و رسوم قدیمی از جمله حاکمیت خان و کدخدا نیز پدیدهای دیگری است که هنوز در بعضی از مناطق عشایری کم و بیش وجود دارد. این افراد ممکن است نقش تعیین کنندهای در زندگی ایل یا قبیله بازی کنند. در بعضی از مراسم خاص از قبیل مراسم سال نو نیز ممکن است افراد روستا به آنها هدایایی تقدیم کنند. البته این مورد هم اکنون به ندرت پیش میآید و خوشبختانه به برکت آگاهی مردم و تعامل آنها با مردم شهرها در حال برچیده شدن است. به هر حال، معلم عشایری باید بداند که یکی از رسالتهای مهم تعلیم و تربیت، آزاد کردن شهروندان از قید و بندهای بیمعناست و او باید به آرامی این رسالت خویش را ایفا نماید. این رسالت هم از حمایت دینی برخوردار است و هم اندیشمندان تعلیم و تربیت در قرن 21 اهمیت آن را متذکر شدهاند.
محل زندگی، یکی از چالشهای معلمان عشایری
زندگی معلمان عشایری با چالشهای متعددی رو به روست که یکی از مهمترین آنها، محل زندگی معلمان است. معمولا تعداد زیادی از آنها در مدارس سکونت دارند و عملا فضای کوچک مدارس عشایری، و نبود امکانات سختیهایی را به معلمان عشایری تحمیل میکند. گاهی خانواده این معلمان به زندگی در این مناطق رغبتی ندارند و ممکن است راضی به حضور در چنین مناطقی نشوند.
در مقوله شایستگیهای معلمی جای بحثهای زیادی وجود دارد. درصدی از معلمان در مناطق عشایری سرباز معلماند. آنها معمولا درک کافی از تعلیم و تربیت ندارند و بعضا چون به تنهایی و برای گذراندن دوره سربازی به این مناطق اعزام میشوند، ممکن است علاقه چندانی هم به حرفه معلمی نداشته باشند.
درصدی دیگر معلمان رسمی مستخدم آموزش و پرورش هستند که سالهاست در این مناطق مشغول به تدریساند. آنها معمولا به واسطه تجربه خویش در این مناطق توانستهاند ارتباط خوبی با خانوادهها برقرار کنند ولی متاسفانه از آنجا که فضایی برای یادگیری مداوم به دست نیاوردهاند، به نوعی به رکود علمی دچارند. بنابراین، آموزشهای ضمن خدمت و در نظر گرفتن فضاهایی برای توانمندسازی آنها ضروری به نظر میرسد. البته این مشکل در سراسر دنیا وجود دارد. در این میان، استفاده از فناوری ویدئو کنفرانس میتواند به عنوان راهکاری برای بهبود کیفیت یادگیری در مناطق دورافتاده مورد استفاده قرار گیرد.
نبود زیرساختهای آموزشی، مخل یادگیری دانش آموزان عشایر
به گزارش ایسنا و به نقل از شماره 105 مجله رشد مدرسه فردا، محیط آموزش از دیگر ابعاد مهم اجرای هر آموزش کارآمدی است. اگرچه مناطق عشایری به طور طبیعی دارای فضای مطلوبی برای آموزش پدیدههای تجربی به دانش آموزان است، نبود زیرساختهای آموزشی از قبیل کتابخانه، کلاس درس و وسایل گرمایشی، فرایند یادگیری دانش آموزان را دچار اختلال میکنند. نکته دیگر این است که دانش آموزان در مناطق عشایری ممکن است به دلیل فقر والدین به لوازم التحریر دسترسی نداشته باشد و گاهی لازم باشد معلمان در این زمینه نیز دانش آموزان را حمایت کنند.
آخرین مسئلهای که ممکن است معلمان عشایری با آن رو به رو شوند، کوچ خانوارهای عشایری است که مشکلاتی برای آموزش دانش آموزان به وجود میآورد. بیشتر عشایر معمولا ییلاق و قشلاق دارند. البته بعضی از آنها نیز کوچ نمیکنند و در روستاها میمانند. بنابراین، معلمان عشایری به ویژه در اردیبهشتماه با چندین مشکل رو به رو میشوند. گروهی از خانوارها در یک دوره زمانی نامنظم به ییلاق میروند و باالطبع، مایلاند فرزندانشان را نیز با خود ببرند. از طرفی، گروهی دیگر ترجیح میدهند به ییلاق نروند و در همان روستای محل به زندگی ادامه دهند. بنابراین، معلمان در اینجا بر سر دوراهی میمانند که کدام گروه را همراهی کنند. در مجموع لازم است معلمانی که در محیطهای عشایری آموزش میدهند، از جنبههای مختلف مورد حمایت قرار گیرند: نخست باید معلمان و به ویژه معلمان تازه کار را، از لحاظ ذهنی برای زندگی و آموزش در این مناطق آماده کرد و بافت فرهنگی عشایری را به صورت واضح برای آنها توضیح داد.
دوم، معلمانی که به این مناطق اعزام میشوند لازم است درباره بیماریها اطلاعات کافی داشته باشند. شاید گذراندن دورههای کمک اولیه بتواند در این زمینه سودمند باشد. سوم، از لحاظ مالی باید برای آنها امتیازاتی در نظر گرفت تا انگیزه بیشتری برای کار و تحمل سختیها داشته باشند. چهارم، معلمان عشایری به طور منظم باید تحت آموزشهای ضمن خدمت قرار گیرند تا کیفیت آموزش آنها بهتر شود و به رکود دچار نگردند.
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکههای تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
ثبتنام تکدروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز میشود
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
آغاز ثبتنام اعتکاف دانشآموزی ۱۴۰۵
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
دلایل افت رتبه دانشگاهها در رتبه بندیها چیست؟
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش میکشد
چرا سهم شیر دانشآموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار میشود
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیههای متفرقه اطلاعیه داد
رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
درخشش دانشآموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
سند توسعه متوازن دانشگاههای علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را میآموزد
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.