به گزارش ثریا - ریاضیات اساس همه علوم است و از زمانی که انسانها شروع به شمارش کردند، راه درازی را پیمودهاند. اما چه زمانی مردم شروع به حل معادلات ریاضی کردند؟ پاسخ این سوال کمی پیچیده است.
به نقل از الاس، از آنجایی که تصور میشود ریاضیات محض با شمارش متفاوت است، همچنین به دلیل اینکه بسیاری از انواع پیشرفته ریاضیات مانند حساب دیفرانسیل و انتگرال، تنها در چند صد سال گذشته توسعه یافتهاند، شرح تاریخچه این علم کمی دشوار است.
تاریخچه شمارش
انسانها نمیتوانستند بدون فهمیدن نحوه شمارش اولیه، بر ریاضیات محض و پیچیده تسلط پیدا کنند و شواهد نشان میدهد که گونه انسانها دهها هزار سال پیش در حال شمارش بوده است.
استخوان «ایشانگو»(Ishango) از منطقه «کنگو»(Congo) در آفریقا نشان میدهد که گونه «انسان خردمند»( Homo sapiens) حداقل ۲۰ هزار سال است که نوعی از شمارش را انجام میدهد. این استخوان ۱۰ سانتیمتری که احتمالاً متعلق به یک بابون یا گربه وحشی است، در دهه ۱۹۵۰ میلادی پیدا شد.
پژوهشگران معتقدند که دهها شیار موازی که روی سطح آن ایجاد شده، نوعی شمارش از یک شیء ناشناخته بوده است. «الکساندر مارشاک»(Alexander Marshack) باستانشناس در سال ۱۹۷۰، استدلال کرد که این یک تقویم قمری شش ماهه است.
همچنین استخوان دیگری موسوم به «لبومبو»( Lebombo) وجود دارد که در دهه ۱۹۷۰ در جنوب آفریقا کشف شد و متعلق به حدود ۴۳ هزار سال پیش است. این استخوان نیز با شیارهای بریده شده پوشیده شده است و ممکن است یک شمارش برای ۲۹ روز یک ماه قمری یا برای شمارش چرخه قاعدگی انسان بوده باشد.
«ینس هویروپ»( Jens Høyrup) مورخ ریاضیات از دانمارک میگوید: ریشههای بسیار باستانی شمارش هرگز قابل شناسایی نبوده است، اما ممکن است از مشاهدات آسمان شب توسط انسانهای اولیه، قبل از ترک آفریقا الهام گرفته شده باشد.
وی افزود: در آن زمان هیچ نور مصنوعی وجود نداشته و فقط آتشهای درون غارها روشن بودند و وقتی آلودگی نوری نباشد، ماه و ستارگان منظرهای شگفتانگیز برای تماشا هستند.
نقش سومریان در پیشرفت ریاضیات
گام بزرگ بعدی در ریاضیات با سومریان برداشته شد. آنها مخترع خط میخی که قدیمیترین نوع نوشتار شناخته شده است، بودند.
سومریها یکی از اولین تمدنهای بینالنهرین بودند و شهرهای آنها در منطقهای که اکنون جنوب عراق است، حدود ۴۵۰۰ تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد رونق داشته است. از جمله پیشرفتهای کلیدی آنها، اختراع اعدادی بود که میتوانستند روی لوحهای گلی با علائم خط میخی بنویسند. آنها از «سامانه اعداد پایه ۶۰»( sexagesimal number system) برای شمارش استفاده میکردند. این سامانه همچنان برای شمارش در مسائل مثلثات، ناوبری و زمانبندی استفاده میشود.
ریاضیات برخلاف شمارش ساده، مطالعه الگوها و روابط با استفاده از استدلال منطقی و مفاهیم انتزاعی است. سومریان باستان مفاهیم حساب مانند جداول ضرب و تقسیم و جبر را توسعه دادند که در آن مقادیر ناشناخته با نمادها نمایش داده میشدند. آنها همچنین فرمولهایی برای محاسبه مساحت مثلثها، مستطیلها و اشکال نامنظم ابداع کردند که با آنها زمین را اندازهگیری و سامانههای آبیاری را طراحی میکردند.
«دانکن ملویل»(Duncan Melville) ریاضیدان «دانشگاه سنت لارنس»( St. Lawrence) میگوید: این پیشرفتها ناشی از دیوانسالاری رو به رشد سومریان بوده است.
وی افزود: نگهدارندگان سوابق نه تنها باید میدانستند چه چیزی به انبارهایشان وارد یا از آنها خارج میشود، بلکه باید میدانستند چه مقدار یا چه تعداد هستند.
کاتبان سومری بسته به آنچه اندازهگیری میشد، از نمادهای ریاضی مختلفی استفاده میکردند. آنها در کارهایی مانند یافتن مساحت یک مزرعه از روی اندازهگیریهای آن از این سامانههای تبدیل استفاده میکردند.
«دانکن» میگوید: به این ترتیب ما شاهد آغاز هندسه حسابی و محاسباتی بودیم.
ریاضیات مدرن
علاوه بر پیشرفتهای سومریها و جانشینان بینالنهرینی آنها، تخصص و نوآوریهای اولیه در علم ریاضی از مصر باستان، یونان، هند و چین و بعدها از تمدن اسلامی سرچشمه گرفت.
علم ریاضیات در اوایل اروپای مدرن شکوفا شد. در آنجا دو دانشمند، هر دو ادعا کردند که حساب دیفرانسیل و انتگرال را اختراع کردهاند. اختراع آنها راهی برای تعیین مساحت هندسی محصور شده توسط هر منحنی و پیشرفت مهمی در ریاضیات بود که زیربنای بسیاری از مهندسی و علوم مدرن است.
یکی از آنها «آیزاک نیوتن»(Isaac Newton) بود که حساب دیفرانسیل و انتگرال را برای اثر خود در سال ۱۶۸۷ با عنوان «اصول ریاضی فلسفه طبیعی»(Principia Mathematica) اختراع کرد. یکی دیگر از آن دانشمندان، «گوتفرید ویلهلم لایبنیتس»(Gottfried Wilhelm Leibniz) از آلمان بود که چند سال قبل، یک سامانه ریاضی از دیفرانسیل و انتگرال منتشر کرده بود. نمادگذاری وی هنوز هم مورد استفاده قرار میگیرد.
این دو مرد و حامیانشان درگیر مشاجرهای تلخ بر سر اینکه چه کسی شایستهی تقدیر برای این اختراع است، شدند. این مشاجرهها شامل ادعاهایی مبنی بر اینکه «لایبنیتس» مخفیانه به دستنوشته منتشر نشده «نیوتن» نگاهی انداخته بود، میشد، اما مورخان اکنون فکر میکنند که «نیوتن» و «لایبنیتس» حساب دیفرانسیل و انتگرال را مستقل از یکدیگر توسعه دادهاند.
منبع : ریاضیات
کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد
بازخوانی حادثه خروج اوپنایآی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟
رومینگ اربعین ارزانتر شد/ توصیه به استفاده از بستههای ایرانی
حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا میرسید، منقلب میشد
گوشهای از دلدادگی موکبداران عراقی در پیادهروی اربعین
اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دلهایی که سوخت
مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت
داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد
گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت
مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال اکبر عبدی بعد از صفر
لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!
پویش بزرگ کتابخوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمیمیرد» برگزار میشود
نخهای نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد میکند
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
برافراشتهشدن پرچم ایران در بینالحرمین
راهاندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازیهای رایانهای در کشور
رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد
اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی
اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی
ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد
۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند
همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک
صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبهبندی سایمگو ۲۰۲۶
وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را میبلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی
طلب خونخواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)
«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
اقدامات گسترده برای آمادهسازی زیرساختهای خوابگاهی دانشجویان
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقشآفرینی دانشگاهها در حکمرانی کشور
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.