به گزارش ثریا هفتاد و شش سال پیش در چنین روزی (۶ خرداد)، علامه محمد قزوینی، ادیب برجسته و مصحح نامدار ایرانی، در تهران چشم از جهان فرو بست. علامه محمد قزوینی، مردی که عشق به مطالعه نسخ خطی نفیس فارسی و عربی او را برای ۳۶ سال در اروپا نگاه داشت، حتی زمانی که جهان درگیر جنگ جهانی بود، به تحقیق و پژوهش ادامه داد.
محمد قزوینی در یازده فروردین ۱۲۵۶ شمسی در محله سنگلج تهران، در خانوادهای اهل علم و فرهنگ دیده به جهان گشود. پدرش، ملأ عبدالوهاب قزوینی، از نویسندگان نامه دانشوران بود. محمد قزوینی پس از فراگیری مقدمات نزد پدر و درگذشت او، تحت سرپرستی شیخ محمدمهدی عبدالربآبادی و نزد استادان برجسته عصر به تکمیل تحصیلات پرداخت و زبان فرانسه را نیز آموخت.
سفری که در سال ۱۲۸۲ شمسی برای دیدار برادر در لندن آغاز شد و قرار بود کوتاه باشد، به دلیل شیفتگی علامه قزوینی به نسخ خطی و آشنایی با شرقشناسانی چون پروفسور ادوارد براون، به اقامتی ۳۶ ساله در اروپا بدل گشت. این علاقه وافر به کتاب بود که او را واداشت تا موقتاً خیال اهل و وطن را به کناری گذارد، چنانکه خود در وصف عظمت کتابخانهها و کتب نادره نوشته است.
روش دقیق و انتقادی علامه قزوینی در تصحیح متون کهن، از جمله تاریخ جهانگشای جوینی که به پیشنهاد براون آغاز کرد، الگویی برای نسلهای بعدی پژوهشگران شد. او با شبکهای گسترده از شرقشناسان برجسته اروپایی نظیر سر دنیسون رأس، باربیه دومنار، و ولادیمیر مینورسکی در تعامل بود و این ارتباطات به غنای پژوهشهای ایرانشناسی و معرفی میراث ادبی ایران در غرب کمک شایانی کرد.
در دوران مشروطه، علامه قزوینی از تبعیدشدگان سیاسی حمایت کرد و با علیاکبر دهخدا در پاریس ارتباط علمی و دوستانه داشت. پس از جنگ جهانی اول و اقامت در آلمان، به پاریس بازگشت و با بانویی ایتالیایی ازدواج کرد که حاصل آن یک دختر به نام ناهید (سوزان) بود.
علامه قزوینی در سال ۱۳۰۸ پیشنهاد نسخهبرداری از نسخ خطی نایاب فارسی در اروپا را به دولت ایران داد که با موافقت روبرو شد و ۱۸ نسخه ارزشمند را با مقدمهای علمی استنساخ و به ایران ارسال کرد. این نسخهها، که بعدها برخی به چاپ رسیدند، منابع مهمی برای محققان ادبیات فارسی شدند.
با آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۱۸ شمسی، علامه قزوینی به ایران بازگشت و کتابخانه شخصی خود را نیز از پاریس به تهران انتقال داد. وی تا پایان عمر به تحقیق و تصحیح متون کهن فارسی، از جمله ویرایش دیوان حافظ با همکاری قاسم غنی، ادامه داد.
سرانجام در ۶ خرداد ۱۳۲۸، علامه محمد قزوینی بر اثر عوارض ناشی از عمل جراحی، در ۷۲ سالگی درگذشت و پیکر وی در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی، در جوار شیخ ابوالفتوح رازی، به خاک سپرده شد. سید حسن تقی زاده، وصی او، وی را «بیرونی ثانی» خواند و محمدتقی بهار (ملک الشعرا) قصیده معروفی در سوگ او سرود.
میراث گرانبهای علامه قزوینی، شامل کتابخانه نفیس او که توسط دانشگاه تهران خریداری و به کتابخانه دانشکده ادبیات منتقل شد، و مهمتر از آن، روش علمی و دقت وسواسگونهاش در تحقیق و تصحیح متون کلاسیک ادبیات فارسی است که تأثیر عمیقی بر مطالعات ایرانشناسی گذاشته و همچنان الگوی پژوهشگران است.
منبع: مهر
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
اتحادیه اروپا گوگل را ۸۹۰ میلیون یورو جریمه کرد
سیزدهمین پرتاب استارشیپ موفقیت آمیز بود
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
آغاز همکاری مشترک برای تدوین سند ملی صلاحیت حرفهای ICT
۳۵۰ پرونده دانشگاه پیامنور در دیوان عدالت اداری بررسی شد
ضرورت تدوین استانداردهای تازه برای خدمات پزشکی پیشرفته
تصمیمگیری درباره حضوری شدن دوره کارشناسی با شورای عالی امنیت ملی است
عزای عمومی برای مردی که خاطره مشترک میلیونها ایرانی بود
مرحله غیرمتمرکز المپیاد علمی دانشجویی کشور برگزار شد
آغاز حضوری سال تحصیلی جدید/آمادگی دانشگاهها برای سناریوهای مختلف
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
فرانسه شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع میکند
کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود
حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید
هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد
پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو
تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای
علت کوریهای بیبازگشت کشف شد
اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ
نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید
فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند
قابلیت تماشای عکسهای اسلایدی به تلگرام آمد
فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد
روباتها با خواندن فکر فرمانبردار شما میشوند
میراث آیت الله شاهآبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود
«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید
برگزاری همایش موکبداران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء
آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف
«سیوشش هفت» غم میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر میکشد
ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغالتحصیل از دانشگاههای برتر جهان
تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد
آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار میشود
شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد
توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران
اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه
نحوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای علوم پزشکی استانهای جنوبی
مهلت تخلیه خوابگاههای دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد
درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶
توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانشبنیان»
امارات مقصد بعدی موشکهای ایرانی؟ +عکس
تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشتهها
بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وامهای دانشجویی
آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد
دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر
فروشگاههای اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید میشوند
ترامپ دسترسی به پستهایش در شبکه اجتماعی تروث را میفروشد
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
قابلیت تماشای عکسهای اسلایدی به تلگرام آمد
علت کوریهای بیبازگشت کشف شد
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ
فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند
نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید
روباتها با خواندن فکر فرمانبردار شما میشوند
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
فرانسه شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع میکند
پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.