به گزارش ثریا حجت الاسلام والمسلمین محمدی شاهرودی در پرسش و پاسخی به موضوع «آداب حلالیتن گرفتن از دیگران» پرداخت که تقدیم شما فرهیختگان می شود.
* پرسش:
اگر حقی از کسی ضایع شده باشد و در حال حاضر شرایط برای طلب حلالیت فراهم نباشد و امکان رد مظالم نیز وجود نداشته باشد، آیا استغفار برای آن شخص زنده میتواند بار حقالناس را از دوش ما بردارد؟
* پاسخ:
ابتدا باید مشخص شود که حقالناس از چه نوعی است، زیرا حقالناس انواع مختلفی دارد و هر نوع راه و روش خاصی برای جبران و ادا شدن آن دارد. به طور کلی میتوان چهار نوع حقالناس را برشمرد:
* صورت اول:
۱. حقالناس مالی: این نوع حق باید پرداخت شود و هر زمان که امکانش فراهم شد، فرد مکلف است آن را به صاحب حق برگرداند. این بازگرداندن میتواند به هر شیوهای باشد که به صاحب حق برسد.
۲. حقالناس جانی: در این حالت ممکن است لازم باشد فرد مراجعه کند و از طریق قصاص، پرداخت دیه یا طلب حلالیت اقدام نماید.
۳. حقالناس مرتبط با زمین یا اراضی: برای این نوع حق نیز شیوههای خاصی برای جبران وجود دارد که باید رعایت شود.
۴. حقالناس ناشی از گمراه کردن، اضلال یا خسارت معنوی: جبران آن نیز روش ویژه خود را دارد و نمیتوان به یک نسخه کلی اکتفا کرد.
بنابراین حقالناس یکسان نیست و نمیتوان صرفاً به استغفار اکتفا کرد.
* صورت دوم:
در صورتی که انسان دستش کوتاه باشد و نتواند حقالناس را به صاحبش برگرداند، باید اقدامات جایگزین انجام دهد:
الف: انجام اعمال نیک و خیر به نیت جبران آن حقالناس، به گونهای که روز قیامت این اعمال به حساب او بیاید و بخشی از بار حقالناس سبک شود.
ب: تناسب میان میزان حقالناس و اعمال خیر انجام شده باید رعایت شود. صرف گفتن «استغفرالله» بدون انجام کار نیک متناسب کافی نیست.
به عنوان مثال، اگر فرد میلیاردها تومان به دیگری ضرر زده، انجام چند ثانیه استغفار یا یک عمل کوچک، بار حقالناس را از بین نمیبرد. بنابراین لازم است به اندازه حق ضایع شده، اعمال نیک انجام شود.
* صورت سوم:
اگر شخص توان مالی دارد، میتواند حقالناس مالی را مستقیماً پرداخت کند و در کنار آن، به میزان همان حق اعمال خیر و نیک انجام دهد تا این دو با هم تهاتر شوند.
در صورتی که صاحب حق ناشناس باشد یا قابل دسترسی نباشد:
الف: انجام اعمال خیر به نیت جبران حقالناس میتواند مورد قبول واقع شود، مشروط بر این که صاحب حق پیدا نشود یا راضی به قبول نشود.
ب: اگر صاحب حق پیدا شد و راضی به قبول صدقه یا عمل خیر نشد، فرد موظف است حق او را به طور مستقیم ادا کند و اعمال خیر جایگزین به تنهایی کافی نیست.
* صورت چهارم:
در شرایط خاص که فرد دستش از همه جهت کوتاه است و توان بازگرداندن حق وجود ندارد، اما ایمان و اعمال صالح دارد:
الف: خدای متعال خود متولی گرفتن رضایت از صاحب حق میشود.
ب: در چنین حالتی، اعمال صالح و نیکو میتواند بار حقالناس را از دوش فرد بردارد، حتی اگر امکان پرداخت مستقیم فراهم نباشد.
* جمعبندی
در جمعبندی، استغفار به تنهایی برای حقالناس کافی نیست، اما ترکیبی از:
پشیمانی واقعی و قلبی،
انجام اعمال خیر متناسب با حقالناس،
و در صورت عدم امکان پرداخت، توکل بر خدا،
میتواند زمینه تخفیف بار حقالناس را فراهم کند و فرد بتواند از نظر شرعی از این بار رهایی یابد.
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
کلاسهای تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
گروههای امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمترسانی زائران پرداختند
محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار میرود
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.