به گزارش ثریا حجت الاسلام والمسلمین محمدی شاهرودی در پرسش و پاسخی به موضوع «آداب حلالیتن گرفتن از دیگران» پرداخت که تقدیم شما فرهیختگان می شود.
* پرسش:
اگر حقی از کسی ضایع شده باشد و در حال حاضر شرایط برای طلب حلالیت فراهم نباشد و امکان رد مظالم نیز وجود نداشته باشد، آیا استغفار برای آن شخص زنده می‌تواند بار حق‌الناس را از دوش ما بردارد؟
* پاسخ:
ابتدا باید مشخص شود که حق‌الناس از چه نوعی است، زیرا حق‌الناس انواع مختلفی دارد و هر نوع راه و روش خاصی برای جبران و ادا شدن آن دارد. به طور کلی می‌توان چهار نوع حق‌الناس را برشمرد:
* صورت اول:
۱. حق‌الناس مالی: این نوع حق باید پرداخت شود و هر زمان که امکانش فراهم شد، فرد مکلف است آن را به صاحب حق برگرداند. این بازگرداندن می‌تواند به هر شیوه‌ای باشد که به صاحب حق برسد.
۲. حق‌الناس جانی: در این حالت ممکن است لازم باشد فرد مراجعه کند و از طریق قصاص، پرداخت دیه یا طلب حلالیت اقدام نماید.
۳. حق‌الناس مرتبط با زمین یا اراضی: برای این نوع حق نیز شیوه‌های خاصی برای جبران وجود دارد که باید رعایت شود.
۴. حق‌الناس ناشی از گمراه کردن، اضلال یا خسارت معنوی: جبران آن نیز روش ویژه خود را دارد و نمی‌توان به یک نسخه کلی اکتفا کرد.
بنابراین حق‌الناس یکسان نیست و نمی‌توان صرفاً به استغفار اکتفا کرد.
* صورت دوم:
در صورتی که انسان دستش کوتاه باشد و نتواند حق‌الناس را به صاحبش برگرداند، باید اقدامات جایگزین انجام دهد:
الف: انجام اعمال نیک و خیر به نیت جبران آن حق‌الناس، به گونه‌ای که روز قیامت این اعمال به حساب او بیاید و بخشی از بار حق‌الناس سبک شود.
ب: تناسب میان میزان حق‌الناس و اعمال خیر انجام شده باید رعایت شود. صرف گفتن «استغفرالله» بدون انجام کار نیک متناسب کافی نیست.
به عنوان مثال، اگر فرد میلیاردها تومان به دیگری ضرر زده، انجام چند ثانیه استغفار یا یک عمل کوچک، بار حق‌الناس را از بین نمی‌برد. بنابراین لازم است به اندازه حق ضایع شده، اعمال نیک انجام شود.
* صورت سوم:
اگر شخص توان مالی دارد، می‌تواند حق‌الناس مالی را مستقیماً پرداخت کند و در کنار آن، به میزان همان حق اعمال خیر و نیک انجام دهد تا این دو با هم تهاتر شوند.
در صورتی که صاحب حق ناشناس باشد یا قابل دسترسی نباشد:
الف: انجام اعمال خیر به نیت جبران حق‌الناس می‌تواند مورد قبول واقع شود، مشروط بر این که صاحب حق پیدا نشود یا راضی به قبول نشود.
ب: اگر صاحب حق پیدا شد و راضی به قبول صدقه یا عمل خیر نشد، فرد موظف است حق او را به طور مستقیم ادا کند و اعمال خیر جایگزین به تنهایی کافی نیست.
* صورت چهارم:
در شرایط خاص که فرد دستش از همه جهت کوتاه است و توان بازگرداندن حق وجود ندارد، اما ایمان و اعمال صالح دارد:
الف: خدای متعال خود متولی گرفتن رضایت از صاحب حق می‌شود.
ب: در چنین حالتی، اعمال صالح و نیکو می‌تواند بار حق‌الناس را از دوش فرد بردارد، حتی اگر امکان پرداخت مستقیم فراهم نباشد.
* جمع‌بندی
در جمع‌بندی، استغفار به تنهایی برای حق‌الناس کافی نیست، اما ترکیبی از:
پشیمانی واقعی و قلبی،
انجام اعمال خیر متناسب با حق‌الناس،
و در صورت عدم امکان پرداخت، توکل بر خدا،
می‌تواند زمینه تخفیف بار حق‌الناس را فراهم کند و فرد بتواند از نظر شرعی از این بار رهایی یابد.
شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان
نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم
تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران
ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه
رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد
سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود
کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟
زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد
«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه
سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد
هکرها نهاد ناظر بر امنیت مالی کره جنوبی را هک کردند
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد
چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
خدمات بیمه‌ای فرهنگیان قزوین در مسیر ارتقا و تسهیل دسترسی
نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد
درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد
فارسی در هند فقط زبان شعر نبود
کتاب «کهکشان نیستی» به زبان عربی ترجمه و منتشر شد
زینب طهرانی‌مقدم: شعر ما را به شناخت عمیقی از اسطوره‌های ملی می‌رساند
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
شاگردی که تا پای شهادت از مکتب طهرانی‌مقدم جدا نشد
مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود
تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام
دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند
تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد
قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید
مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبت‌نام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی
اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴
مجموعه‌رباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفان‌پور منتشر شد
روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر می‌شود
۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسی‌های دوره‌ای قرار می‌گیرند
ارائه ۸۵ طرح دانش‌آموزی در بیست‌وهشتمین جشنواره جوان خوارزمی
تصویر منتشر شده از جاسک
تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر
رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس
تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد
دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند
تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام
قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود
ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد
درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟
آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود
سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد
نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
خدمات بیمه‌ای فرهنگیان قزوین در مسیر ارتقا و تسهیل دسترسی
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
کتاب «کهکشان نیستی» به زبان عربی ترجمه و منتشر شد
روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد
شاگردی که تا پای شهادت از مکتب طهرانی‌مقدم جدا نشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.