کد خبر: 169712
ف
 چرا خواجوی کرمانی را کمتر می‌شناسیم؟
فرح نیازکار با اشاره به ژانرهای گوناگونی که خواجوی کرمانی به آن‌ها پرداخته است می‌گوید: شاید عدم اشراف به ژانر و سبکی خاص و نیز عدم وحدت موضوعی در آثارش از جمله دلایلی باشد که خواجو را علی‌رغم بهره‌مندی از سعدی و انتقال یافته‌ها به حافظ، از جایگاهی منیع و بلندآوازه چون سعدی و حافظ برخوردار نکرده است.

به گزارش ثریا هفدهم دی‌ماه در تقویم رسمی کشورمان به  بزرگداشت خواجوی کرمانی اختصاص یافته است؛ کمال‌الدین محمود کرمانی معروف به خواجو، یکی از شاعران قرن هشتم ایران  که در کرمان به دنیا آمد و از جوانی به سیر و سفر پرداخت.

آثار او غیر از مثنویاتی که به شیوه‌ نظامی سروده، شامل قصاید، غزلیات و رباعیات است. خواجو در بسیاری از قالب‌های شعری طبع‌آزمایی کرده و در موضوعات مختلف سخن گفته و در بعضی از ‌انواع آن از نوآوران است. خواجوی کرمانی میان روزگار سعدی و حافظ می‌زیسته و آرامگاهش نیز در کنار سعدی و حافظ در شهر شیراز است. این شاعر آن‌چنان که باید و شاید شناخته نشده است. فرزاد قائمی مدرس دانشگاه معتقد است: خواجو شاعر کم‌بختی بوده چراکه هم‌روزگار کسانی چون حافظ شیرازی شده بود، اما او در شعر فارسی در جایگاهی قرار می‌گیرد که اگر در سایه کسی چون حافظ نمی‌ماند، قطعا بیش از این از نامش می‌شنیدیم.

 فرح‌ نیازکار، پژوهشگر و مدرس دانشگاه در پاسخ به اینکه با وجود اینکه حتی در تقویم رسمی کشورمان روزی به نام خواجوی کرمانی داریم اما به نظر می‌رسد آن‌طور که باید و شاید این شاعر شناخته نشده است و به‌نظر شما دلیل اینکه کمتر نام این شاعر و شعرهایش مطرح می‌شود، چیست؟ گفت: با اندکی تأمل در آثار خواجوی کرمانی در یافتن و تنوع موضوعات و ژانرهای ادبی گوناگونی که خواجو بدان‌ها پرداخته از قبیل حماسه‌سرایی، خمسه‌سرایی، غزل‌سرایی و مدیحه‌گویی در قصاید، رسایل و مقامات و... در این میان می‌توان گفت که اشعار عارفانه خواجوی کرمانی به تأثیر از سنایی سروده شده؛ در زبان و بیان قصاید به خاقانی چشم داشته؛ در خمسه‌سرایی نظامی را تقلید کرده؛ در حماسه‌سرایی فردوسی و شاهنامه را پیش روی داشته؛ در غزل‌ها از سعدی پیروی کرده؛ سبک اشعارش به سبک خراسانی پهلو زده؛ در مکتب شیراز سیر می‌کند و بدین ترتیب با نوعی گستره فکری و سبکی، به خلق آثاری می‌پردازد که به سختی می‌توان از آن وحدت سبکی را سراغ گرفت. بنابراین شاید عدم اشراف به ژانر و سبکی خاص و نیز عدم وحدت موضوعی در آثار متفاوت خواجوی کرمانی، علی‌رغم تمام خصلت‌های نیک شاعرانه او در مقام و جایگاه خود، از جمله دلایلی باشد که خواجو را علی‌رغم بهره‌مندی از سعدی و انتقال یافته‌ها به حافظ، از جایگاهی منیع و بلندآوازه چون سعدی و حافظ برخوردار نکرده است.

 او همچنین درباره جایگاه خواجوی کرمانی در ادبیات ایران به ویژه اشعار عاشقانه گفت: در غزل‌های دوران پختگی و آخر زندگی خواجو در شیراز که برخی آن را دوره تلفیق می‌دانند، خواجو در آن شیوه کمال‌یافتۀ غزل عاشقانه سعدی را با غزل عارفانه و صوفیانه در هم آمیخته است و طرز جدیدی پدید آورده و البته پیش از او، سلمان و اوحدی و ... نیز این مسیر مبتکرانه را اندکی پیموده بودند و در نهایت اعتبار و پختگی این شیوه به نام حافظ ماندگار شده است.

 نیازکار یادآور شد: اما نکته مهم در شعر او این است که خواجو روح بدبینی و انزوایی را که از قرن ششم و پس از آن با شروع حمله مغول در جامعه حاکم شده بود، سلطه مغول‌ها، جورهای حاکم بر جامعه و... را درک کرده بود و در آثارش به نوعی این یأس و ناامیدی و روی‌برگردانی از دنیا را به تصویر کشیده، و احتمالا یکی از دلایل گرایش او به عرفان نیز همین امر است.

 این مدرس دانشگاه درباره ویژگی‌های مهم شعر خواجوی کرمانی نیز گفت: وجوه تمایزی در اشعار وی و به ویژه غزل‌های او نسبت به شاعران پیش از خود او وجود دارد که وجه مشخصۀ شعری او و نیز ارزشمندی آثار اوست؛ وجوهی چون: کاهش توصیف خاکسارانه معشوق و اظهار لابه و زاری در پیشگاه معشوق و تلقی غم عشق به عنوان امری طبیعی و ناگزیر در زندگی آدمی.

 

منبع: ایسنا


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اعلام آخرین مهلت اعلام آمادگی دانشگاه‌ها برای برگزاری آزمون سامفا

دانشجویان تحصیلات تکمیلی از مهر ماه صاحب «ردا کارت» می‌شوند

ابلاغ دستور جدید وزارت علوم درباره پذیرش دانشجوی استاد محور

هوش مصنوعی اپل را وادار به محدودسازی برنامه کشف باگ کرد

اربعین چیزی ورای یک رویداد صرف مذهبی است/اربعین و مسئله سرمایه اجتماعی

اعلام نتایج نهایی مرحله نخست آزمون حفظ تخصصی قرآن

ماجرای کتاب دیده نشده مشروطیت چه بود؟

فراخوان بیست‌وهشتمین همایش کتاب سال حوزه تمدید شد

خدمت‌رسانی بخش‌های مختلف حرم مطهر حضرت عباس(ع) به زائران اربعین حسینی

زیارت اربعین، نقشه‌راه عبور از حیرت به بصیرت

آمار و بیوانفورماتیک به دانشکده هوش مصنوعی علم و فرهنگ اضافه شد

کشف یک قمر ناشناخته با ساختاری عجیب در سیارک «نیسا»

روباتی با دستان اره ای به نجات انسان‌ها می رود

اینجا کربلاست؛ جایی که قاب عکس محبوب، مرهمی است بر دل‌های خسته و بی‌تاب

تقویم آموزشی نیمسال اول دانشگاه خوارزمی اعلام شد

برچسب جدید تشخیص بیماری را متحول می کند

بخشنامه سازمان سنجش درباره جزئیات آزمون بسندگی زبان عربی

اوپن ای آی بهای ترجیح کارمندان خارجی به آمریکایی را می پردازد

آخرین وضعیت امنیت سایبری زیرساخت‌های راه‌آهن کشور

رئیس دانشگاه هنر شیراز ابقا شد

فرماندهان امروز ما اساتید دانشگاه و صاحب‌نظران حوزه علم و فناوری هستند

متا، آنتروپیک، گوگل و اوپن ای آی به کاخ سفید احضار شدند

پلتفرم ایرانی تست حملات سایبری به AI ساخته شد

ماجرای کاروانی در مشایه کربلا که چند مرجع تقلید در آن حاضر بودند

خوانشی از حکمرانی شبکه‌ای، مشارکت اجتماعی و ظرفیت تمدن‌سازی اربعین

نوای «یالثارات الحسین» در پیاده‌روی جاماندگان تهران/طنین عشق در پایتخت

اربعین یک «تجربه هم‌سرنوشتی» ایجاد کرد/وحدت نیازمند مراقبت است

تکمیل بزرگترین مجتمع اسکان زائران اربعین در کربلا

برگزاری محفل انس با قرآن ویژه اربعین حسینی در حرم عبدالعظیم

اربعین، مانور تمدن سازی مهدوی؛ وقتی قدرت نرم از مرزها فراتر می رود

کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد

بازخوانی حادثه خروج اوپن‌ای‌آی/ چگونه هوش مصنوعی مهاجم شد؟

رومینگ اربعین ارزان‌تر شد/ توصیه به استفاده از بسته‌های ایرانی

حال علامه امینی وقتی از مسیر مشایه به نزدیک کربلا می‌رسید، منقلب می‌شد

گوشه‌ای از دلدادگی موکب‌داران عراقی در پیاده‌روی اربعین

اولین زیارت اربعین مادران داغدیده میناب؛ روایتی از دل‌هایی که سوخت

مریم همتیان بازیگر سینما و تئاتر درگذشت

داریوش فرضیایی بازیگر سریال جدید سیمافیلم شد

گانگستر مشهور سینما از دنیا رفت

مراسم یادبود اکبر عبدی برگزار شد؛ پخش سریال‌ اکبر عبدی بعد از صفر

لطفاً زبان فارسی را تکه پاره نکنید!

پویش بزرگ کتاب‌خوانی اربعین حسینی با محوریت «آب هرگز نمی‌میرد» برگزار می‌شود

نخ‌های نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد می‌کند

شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی

برافراشته‌شدن پرچم ایران در بین‌الحرمین

راه‌اندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازی‌های رایانه‌ای در کشور

رکورد سریع ترین پهپاد الکتریکی جهان شکسته شد

اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی

اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی

ابر خوشه استارلینک صاحب ۲۴ ماهواره جدید شد

۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند

همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا

اقدامات گسترده برای آماده‌سازی زیرساخت‌های خوابگاهی دانشجویان

سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حکمرانی کشور

تاسیسات آبی هفت ایالت آمریکا تحت حملات هک

صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبه‌بندی سایمگو ۲۰۲۶

وقتی لذت سلفی غمِ سوگ را می‌بلعد؛ ۲ حکم قضایی به نفع سینماگران ایرانی

طلب خون‌خواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)

«مرد عنکبوتی» با رکوردشکنی از راه رسید؛ درخشش «روز کاملاً جدید»

نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی

ورود بیش از سه میلیون زائر خارجی به عراق از اول محرم

موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف می‌کند

انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز می‌شود

کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب

توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانش‌بنیان

مهلت ثبت‌نام آزمون‌های علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد

کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران

عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور

سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد

بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن

تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژه‌های مذهبی و درمانی

شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم

رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفه‌ای را شکست داد

چسب زیستی الهام‌گرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاوم‌تر کرد

نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!

اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار می‌شود

گوگل‌پلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعه‌دهندگان گسترش می‌دهد

اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد

اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران

محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع می‌شود

اقدامات گسترده برای آماده‌سازی زیرساخت‌های خوابگاهی دانشجویان

شروط جدید وزارت بهداشت برای ایجاد رشته و دوره جدید علوم پزشکی

کلید نهایی پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی منتشر شد

تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژه‌های مذهبی و درمانی

کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران

اعتباربخشی؛ کلید ارتقای نظام آموزش عالی

نگاهی به الهیات و اخلاق جنگ و صلح از منظر اسلام و مسیحیت در همایشی بین المللی

شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم

محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع می‌شود

چسب زیستی الهام‌گرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاوم‌تر کرد

مهلت ثبت‌نام آزمون‌های علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد

انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز می‌شود

عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور

۴ خانواده آمریکایی از متا، تیک تاک، اسنپ و گوگل شکایت کردند

طلب خون‌خواهی قائد شهید امت روی دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج)

گوگل‌پلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعه‌دهندگان گسترش می‌دهد

اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار می‌شود

سه تصمیم راهبردی دولت برای تقویت نقش‌آفرینی دانشگاه‌ها در حکمرانی کشور

اهدای جایزه چهره برجسته علمی و فرهنگی جهاد دانشگاهی به شهید لاریجانی

نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!

همدستی هوش مصنوعی آمازون و والمارت با تقلب در کالا

نخ‌های نازک هوشمند علائم حیاتی بدن را رصد می‌کند

ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد

بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن

موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف می‌کند

سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد

برافراشته‌شدن پرچم ایران در بین‌الحرمین

اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران

راه‌اندازی نخستین مرکز دانش تخصصی بازی‌های رایانه‌ای در کشور

صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبه‌بندی سایمگو ۲۰۲۶