به گزارش ثریا محسن سوهانی مدیر رادیو نمایش و پژوهشگر میان رشته ای در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری مهر قرار داده است با اشاره به این روزها و جنگ تحمیلی سوم با طرح پرسشی به این موضوع پرداخت که در ادامه این مسیر و در دوران پساجنگ چه باید کرد.
در این یادداشت آمده است:
«چهل روز رویاروییِ نظامی میان ایران با اسرائیل و ایالات متحده، با تمام فراز و نشیب های تاریخی اش پشت سر گذاشته شد تا ادامه نبرد در میدان دیپلماسی پی گرفته شود. آتش بسِ شکننده ای که اکنون بر میدان سایه افکنده، بیش از آن که پایان درگیری باشد، آغاز مرحله ای تازه در معادلات منطقه ای و درونیِ ایران است. مهمترین پرسش این که در ادامه مسیر چه باید کرد؟!
پاسخ به این پرسش، تنها با دیدگاهِ نظامی ممکن نیست. باید آن را با نگاهی راهبردی، ۳۶۰ درجه و در چهار سطح به تحلیل نشست:
۱. میدان نبرد؛ نمایش ظرفیت بازدارندگی
مهمترین محورِ بازدارندگی ایران در این جنگ، توانِ تاب آوریِ ساختار سیاسی و اجتماعی در برابر فشار ترکیبی بود؛ فشاری که همزمان در میدان نظامی، اقتصاد، رسانه و جنگِ شناختی اعمال شد. در ادبیاتِ راهبردی، چنین وضعیتی را جنگِ ترکیبی مینامند؛ نبرد پازل مانندی که پیروزی در آن نه صرفاً با سلاح، بلکه با پایداری نهادها و جامعه رقم میخورد. پس می توان چنین نتیجه گرفت که بزرگترین قدرت بازدارندگیِ ایران زمین، مردمِ آن است. مردمی با تفاوت های ظاهری و سلیقه ای که ستونِ خیمه مشترکشان کلیدواژه ایران است. بنابر این باید آنها را و ایران را قدر دانست و جنگ سلیقه ها را کنار گذاشت.
۲. منطقه؛ تغییر هندسه قدرت
این نبرد، نقشه ذهنی بازیگران منطقهای را نیز تغییر داد. برای بسیاری از دولت های منطقه، روشن شد که معادله قدرت در خاورمیانه دیگر صرفاً تابع برتریِ نظامیِ کلاسیک نیست. در این چهل روز، شبکهای از بازیگرانِ دولتی و غیردولتی، مسیرهای انرژی، بازارهای مالی و امنیتِ دریایی همگی به میدان اثرگذاری تبدیل شدند. از این چشم انداز، جنگ اخیر بیش از آن که یک رویاروییِ دوجانبه باشد، نمونه ای از رقابتِ ژئوپلیتیکی چندلایه در غرب آسیا بود.
نتیجه آن، افزایش احتیاطِ بازیگران منطقهای و تقویتِ تمایل به موازنه سازی دیپلماتیک خواهد بود. پس ایران باید از این فرصت بهره گرفته و با دیپلماسیِ فعال محور موازنه ای دوستانه با همسایگانِ خود به ویژه کشورهای اسلامی قرار گیرد.
۳. آزمونِ نهادها؛ اهمیتِ حکمرانیِ مشارکتی
اما مهمترین میدان برای فردای ایران درونِ مرزهاست. تجربه تاریخ نشان می دهد که سرنوشتِ ملت ها بیش از میدان جنگ، در نحوه مدیریتِ دوره پس از بحران رقم می خورد. گواه آنکه بسیاری از کشورها توانسته اند از دل جنگ ها و بحران های بزرگ، مسیر تازه ای برای نوسازیِ خود بیابند. آن چه این تحول را ممکن می سازد، فراتر از منابع اقتصادی یا توان نظامی، به اصلاحات نهادی و شکل گیریِ همگرایی اجتماعی بر می گردد.
در دوره های پسا بحران، کیفیت حکمرانی اهمیت حیاتی پیدا میکند. کشوری که بتواند انرژی ملی را سازمان دهی کند، از بحران عبور کرده و حتی نیرومندتر میشود؛ و کشوری که گرفتارِ واگرایی نهادی شود، دستاوردهای میدان را نیز از دست میدهد!
نمونه های تاریخی فراوان است ژاپن پس از جنگ جهانی دوم، کره جنوبی پس از بحران آسیای شرقی و حتی ترکیه پس از بحران مالیِ ۲۰۰۱، همگی توانستند با اصلاحات نهادی و همگراییِ اجتماعی مسیر تازهای بگشایند. در همه این تجربهها یک اصل مشترک وجود داشت: حکمرانیِ مشارکتی و اعتماد متقابل میان دولت و جامعه. حکمرانی مشارکتی یعنی همه طیفهای مردم، نه فقط یک سلیقه یا گروه خاص، همراه با مسئولان، با شنیدن نظراتِ یکدیگر و تکیه بر دانش جمعی، تصمیم هایی منصفانه، شفاف و کارآمد به سودِ همه ذی نفعان اتخاذ کنند.
۴. سرمایه پنهان ایران؛ قدرت ملیِ ایرانیان
قدرت واقعیِ ایران نه صرفاً در زرادخانه ها، بلکه در سرمایه انسانی و فرهنگیِ جامعه ایرانی نهفته است.
ایران، سرزمینی کهنسال است با تنوع گسترده قومی، فرهنگی، فکری و سلیقه ای. در نگاهِ نخست، این تنوع ممکن است شکاف به نظر برسد؛ اما در حقیقت، اگر در چهارچوبی مشترک سازمان یابد، به بزرگترین منبع قدرت تبدیل میشود.
ادبیات عرفانیِ ایران، این حقیقت را با تمثیلی ماندگار بیان کرده است: داستانِ سیمرغ. در منطق الطیر عطار، سی پرنده با ظاهرهایی متفاوت، مسیر دشواری را طی میکنند تا به قله قافِ پیشرفت برسند؛ و در پایان درمی یابند که سیمرغ چیزی جز اتحاد خودِ آنان نیست. ایران نیز چنین است.
قدرتِ ملیِ ایرانیان زمانی شکوفا میشود که سی مرغ هایش با وجود تفاوت های طبیعی، در افقِ مشترک منافعِ ملی به هم بپیوندند و سیمرغ شوند.
در بسیاری از تجربه های تاریخی، دشمنان خارجی تنها زمانی توانسته اند موفق شوند که شکاف های داخلی تشدید شده است. از سقوط ساسانیان تا فروپاشیِ برخی دولت های معاصرِ منطقه، یک الگوی تکرارشونده دیده میشود: اختلافِ داخلی، بزرگترین آسیبِ امنیت ملی است.
از این رو شاید مهم ترین درسِ این چهل روز آن باشد که:
امنیتِ پایدار نه فقط در ایستادگی بر لبه مرزها، بلکه در همبستگیِ اجتماعی درون مرزها ساخته میشود.
اگر میدانِ نظامی نیازمند بازدارندگی است، میدان اجتماعی نیازمندِ گفتگو، اعتماد و مشارکت است.
پایانِ سخن آن که: ایران در آستانه مرحلهای تازه از تاریخ خود قرار دارد.
فرصتی برای بازاندیشی در شیوه حکمرانی، تقویت سرمایه اجتماعی و گشودن افقی تازه از مشارکت ملی.
در این مسیر چند اصلِ بنیادین محوریت دارد:
نخست، گسترش مشارکت واقعی نخبگان و طیف ها و سلیقه های گوناگونِ جامعه در تصمیم سازی ها؛
دوم، تقویتِ اقتصادِ مولد و تاب آور؛
سوم، دیپلماسیِ هوشمند برای کاهش تنشهای غیرضروری؛
و چهارم، تقویتِ مرزِ هویت مشترک ایرانی به عنوان چتری فراگیر برای همه سلایق و گروه ها.
اگر چنین مسیری پیموده شود، این جنگ میتواند ورای یک فصلِ پرتنش، به نقطه عطفی در مسیرِ نوسازیِ ققنوس وارِ قدرت ملی ایران زمین بدل شود.
فراموش نکنیم:
ایران، هنگامی نیرومند خواهد بود که سیمرغ شود؛
یعنی زمانی که سی مرغ های متفاوت و پراکنده اش، در افقِ منافع ملی، به یک پرواز مشترکِ سیمرغ وار برسند.»
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکههای تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
ثبتنام تکدروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز میشود
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
آغاز ثبتنام اعتکاف دانشآموزی ۱۴۰۵
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
چرا سهم شیر دانشآموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش میکشد
دلایل افت رتبه دانشگاهها در رتبه بندیها چیست؟
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار میشود
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیههای متفرقه اطلاعیه داد
رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
درخشش دانشآموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
سند توسعه متوازن دانشگاههای علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را میآموزد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.