کد خبر: 173787
ف
پیامبر گرامی اسلام شهید شدند یا رحلت کردند؟ بررسی نگاه شیعه و سنی به این سوال
پیامبر اکرم (ص) در سال یازدهم هجری قمری (برابر با ۶۳۲ میلادی) در سن ۶۳ سالگی در شهر مدینه دار فانی را وداع گفتند که این واقعه در تاریخ با پرسش ها و ابهاماتی همراه است.

به گزارش ثریا در تاریخ مقاطعی وجود دارد که از حیث اهمیت به خاطروجود شخصیت های مهم و یا رخدادهای تاثرگذار بیشتراز وقایع دیگر مورد توجه قرار گرفته است. رخدادهای مربوط به حیات پیامبر گرامی اسلامی از این جهت که ایشان آخرین فرستاده خداوند و پیامبر یک میلیارد نفر از مسلمانان امروزین هستند آنچنان مهم هست که به خودی خود مورخین نگاه ویژه ای به آن داشته باشند اما باز هم این گاهی برخی حوادث در پیچ و خم تاریخ با ابهامات و سوالاتی همراه می شود. از جمله این وقایع رحلت رسول گرامی اسلام است که برخی از آن به عنوان شهادت حضرت و برخی دیگر به عنوان رحلت یاد می کنند.

پیامبر اکرم (ص) در سال یازدهم هجری قمری (برابر با ۶۳۲ میلادی) در سن ۶۳ سالگی در شهر مدینه دار فانی را وداع گفتند. این واقعه در حالی بود که حدود 23 سال از بعثت نبی گرامی اسلام و 10 سال از هجرت ایشان به مدینه می گذشت. درباره روز دقیق رحلت ایشان میان مورخان اختلاف‌نظر وجود دارد؛ بیشتر منابع شیعی روز ۲۸ صفر را تاریخ رحلت می‌دانند، در حالی‌که در بسیاری از منابع اهل‌سنت، ۱۲ ربیع‌الاول ذکر شده است.

در اینباره حجت الاسلام مصطفی صادقی کاشانی عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ و سیره پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی معتقد است: «همه مورخان گفته‌اند پیامبر در نبرد خیبر به دست زنی یهودی مسموم شد. قبل از خوردن غذا، جبرئیل خبر داد و حضرت آن لقمه را فرو نبرد و به سلامت ماند. بشر بن براء که زودتر از آن غذا خورد، مسموم شد و به شهادت رسید.

این مطلب در منابع معتبر شیعه و سنی شهرت دارد. جزئیات حادثه و پیامدهای آن روشن نیست. مثلاً اینکه آن حضرت لقمه مسموم را در دهان گذاشت و مقداری از سم اثر کرد؟ یا هنوز لقمه در دستش بود که جبرئیل به او خبر داد؟در صورت دوم، مسمومیت چه معنایی دارد؟

بعد از خیبر دیگر حرفی از این مسمومیت و عوارض آن نیست؛ تا آنکه در آخر عمر پیامبر مورخان می‌گویند این بیماری ناشی از آن مسمومیت بود. از خود آن حضرت هم نقل کرده‌اند که به مادر بُشر فرمود این بیماری من اثر آن لقمه سمّی است که با پسرت در خیبر خوردیم.

با این‌همه، در تاریخ صدر اسلام و پس از رحلت و در منابع تاریخ و حدیث، تعبیر قتل یا شهادت درباره آن حضرت به کار نرفته است. بنابراین تردیدها و ابهاماتی در این باره وجود دارد. در مسمومیت خیبر میان شیعه و سنی اختلافی نیست؛ ولی نقل دیگری درباره مسمومیت پیامبر هست که اختصاص به شیعه دارد.

بنابر نقل تفسیر عیاشی، دو همسر رسول‌خدا او را مسموم کردند. این تفسیر هر چند قدیمی است ولی درباره اعتبار مطالب آن اختلاف نظر است. برخی مطالب این گزارش با تاریخ مطابقت ندارد و با رویکرد فرقه‌ای نوشته شده است.

اگر چه برخی همسران پیامبر گاه او را آزار و اذیت می‌کرده‌اند؛ ولی اینکه در این حد دشمنی کنند و او را مسموم سازند، مطلبی نیست که بتوان به آسانی قبول کرد. به فرض پذیرش مسمومیت پیامبر، وقتی تعبیر رحلت می‌شود مربوط به آخرین لحظات است.

حجت الاسلام حامد کاشانی اما در یکی از مصاحبه های خود به این نکته اشاره دارد که ماجرای شهادت رسول خدا هم در منابع تاریخی بازتاب ندارد اما در منابع روایی ما و اهل سنت بازتاب دارد . در منابع زیادی از جمله مستدرک حاکم نیشابوری مسموم شدن رسول گرامی اسلام مطرح شده است. در بین منابع شیعی هم همین موضوع انعکاس دارد.

ایشان معتقد است در میان قدمای اهل سنت معروف است که قائل اند رسول خدا در روز دوشنبه در مدینه با سم به شهادت رسیده است . شیعیان هم همین طور.

<قبض فی المدینه مسموما فی یوم الاثنین> به معنای این که رسول خدا در روز دوشنبه در مدینه با مسمومیت از دنیا رفته است مسئله ای است که بسیار طرفدار دارد هم در میان اهل سنت و هم در میان شیعیان.لذا در منابع حدیثی و نه تاریخی، تقریبا شهادت رسول گرام اسلام (ص) در میان محدثان مشخص بوده است دلیل اش هم مشخص است. بعضی نگاه کلامی به ماجرا دارند و بعضی هم تقریبا تاریخی نگاه می کنند(عمدا گفتم تقریبا تارخی چون صرف کتب تاریخی کفایت نمی کند). برخی حتی گفته اند که مگر می شود رسول گرامی اسلام با آن عظمت به شهادت از دنیا نرفته باشد و این موضوع در فریقین طرفدار دارد . مثلا ابن مسعود گفته است حاضرم نه مرتبه به تمامی مقدسات عالم قسم یاد کنم که رسول خدا را خداوند پس از رساندن به مقام نبوت به مقام شهادت هم رسانیده است.

اما شیعیان نگاه حدیثی به مسئله شهادت پیامبر اکرم دارند و کاشانی در اینباره می گوید: در منابع شیعی هم حدیثی داریم که می فرماید <ما منا الا مسموم او مقتول> لذا پیامبر هم شهید شده است.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران

آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه

مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار می‌کنند

هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود

منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد

ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهش‌های حدیثی و دینی

پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته می‌شود

یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار می‌کنند

واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون

دلاور تنگستانی که حماسه‌ بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد

تاب‌آوری کودکان در جنگ را با داستان‌ افزایش دهیم

برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید

از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟

برگزاری آزمون‌های تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد

اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمون‌های دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی

ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی

محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمون‌های بین‌المللی

ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل می‌شود

ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون

واکنش وزیر علوم به تحریم‌های علمی آمریکا

مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد

ویژه برنامه‌های هفته وحدت در تجمعات شبانه

افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور

برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب

دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار می‌کنند

وقف بر پایه ایثار، نوع‌دوستی و دوراندیشی استوار است

آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد

شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی

نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد می‌کند

قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد

تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک

نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود

البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز

توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان

جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵

غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالت‌های آمریکا

واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن

نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد

موبایل‌های آینده چگونه تغییر می‌کنند؟

از خیال‌پردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت

محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه می‌رود

در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان

پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن

تاکید بر نقش هنرستان‌ها در مقابله با چالش‌های جنگ اقتصادی

کاظمی: دشمن تلاش می‌کند تا دولت‌ها را از صف مردم جدا کند

امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی

پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد

نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی

دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد

آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ از امروز

سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی

روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی

«حبیبی یا نبی»؛ نغمه‌ای برای پیامبر رحمت

ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت

«کوری» از پرونده‌های قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟

رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دست‌خط قاتل را تقلید کرد؟

برای پویایی صنف باید صدای جوان‌ها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد

نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر می‌شود

وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار می‌کند

ایرانی‌خوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد

«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت

وقف رقیب اقتصاد کشور نیست

بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار می‌شود

دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم

تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی

تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف

شرق‌شناسی بدون ایران‌شناسی، امکان یا امتناع؟

متن نوبت‌دهی آرایشگاه برای عید؛ نمونه‌هایی برای جذب مخاطب

دانشگاه‌ها با ورزش تاب‌آوری دانشجویان را تقویت کنند

راهنمای ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد

پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس

بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد

برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی

تجربه‌های جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب

تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه

برگزاری جشن‌های میلاد پیامبر مهربانی‌ها با محوریت خون‌خواهی رهبر شهید

رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم

آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟

ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون

محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمون‌های بین‌المللی

واکنش وزیر علوم به تحریم‌های علمی آمریکا

مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسی‌ارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد

اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمون‌های دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی

برگزاری آزمون‌های تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد

ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی

برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید

تاب‌آوری کودکان در جنگ را با داستان‌ افزایش دهیم

ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل می‌شود

از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟

جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵

در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان

البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز

تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک

دلاور تنگستانی که حماسه‌ بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد

آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد

نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد می‌کند

یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار می‌کنند

خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران

هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود

منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد

توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان

آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه

واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن

وقف بر پایه ایثار، نوع‌دوستی و دوراندیشی استوار است

برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب

افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور

امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی

پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن