کد خبر: 40366
ف
سیل و کشف المحجوب جامعۀ ایرانی/ واقعیتی که در حال زیستنش هستیم
تابلوهای زیبایی که سیل امکان ظهور و درخشش‌شان را فراهم کرد، واقعیت‌هایی است که در لحظات و سلول‌های حیات اجتماعی ما جریان دارد و ادامۀ حیات را ممکن می‌کند.

به گزارش ثریا سیل مهیب در چند استان کشور تا کنون جان دهها نفر از هموطنان ما را گرفته و در زندگی صدهاهزار از آنان نیز اختلالی بزرگ به وجود آورده است. چه بسیار یادگارها که در هجوم بی رحم سیل مفقود شده و چه فراوان اندوخته‌های عمری قناعت و سخت کوشی که در چشم بر هم نهادنی بر آب رفته است. فاجعۀ بزرگ، آن هم در این عمق و گسترۀ بزرگ ملی، ما اهالی «صنعت تولید کلام» را قبل از هر چیز به سکوت فرا می‌خواند. در برابر فاجعه و رنج‌های جانکاه آن زیاده گویی نباید و نمی‌توان کرد. زمانی لازم است تا خشم و سرکشی طبیعت فرونشیند، قلب‌هایی که با عدد ورودی و خروجی سد دز و کرخه به تپش می‌افتند آرام گیرند، سیل‌بندها به محل بازی گرگم به هوای کودکان بدل شوند، خشت‌ها و ستون‌های سست شده از نو استوار گردد و هر کس به سهم و نوبۀ خود در تدارک و جبران خسارات قدمی بردارد. وانگهی فرصت برای سخن گفتن از سیل و سبب و اسباب و سرشت و ماهیتش بسیار خواهد بود. اما صرفاً برای توجه به واقعیت مهمی که در حال زیستنش هستیم و نشانه‌گذاری آن تا زمانی در فرصت بهتر موضوع توجه و تأمل اهل دانش و اندیشه قرار گیرد، از این اشارت کوتاه ناگزیرم.

هرچند سیل فروردین گل و لای را به خانه و کاشانۀ اهالی شریف پلدختر آورد، ولی نباید از خاطر برد که گل و لای و غبار و رسوب فراوانی را نیز از پیش چشمان نظاره‌گر و از روی عینک‌های تحلیل ما زدود و شست و با خود به دریا برد. گویی این پوشش غلیظ گل و رسوب باید کنار می‌رفت تا جامعۀ ایرانی، همان که بسیاری از اساتید و بزرگان «صنعت تولید کلام» سرمایۀ اجتماعی آن را تحلیل رفته و صدر تا ذیلش را در سیطرۀ «سوژۀ نولیبرال» معرفی می‌کنند، باطن و سیرت خود را باز بنماید.

طی سه هفتۀ اخیر تابلوهای زیبایی از واقعیت‌های ساری و جاری در متن حیات اجتماعی ایرانیان را به چشمان خود دیده ایم: همبستگی و تعاون خودجوش زن و مرد و پیر و جوان روستایی که در ساخت سیل‌بند برای حفظ مسکن و دیار خود مشارکت می‌کنند، آگهی‌های پرشمار شهروندان شیرازی –و حتی هتل‌ها و مهمانسراهایی که به عنوان یک بنگاه سوداگرانه باید از منطق بازاری تبعیت کنند- برای اسکان رایگان مسافران و آسیب دیدگان سیل، حضور پررنگ دانشجو، پاسدار، کاسب، کارمند و کشاورز داوطلبِ جهادی درپل‌دختر برای امداد و پاکسازی شهر از گل و لای، شرافت سرباز وظیفۀ گمنامی که مرخصی چند روزۀ خود را وقف حضور در مناطق آسیب دیده و کمک رسانی می‌کند، بلندنظری اهالی روستای لرنشین که با اعلام بی‌نیازی از دریافت مواد غذایی خودداری کرده و آدرس روستای نیازمند دیگری را می‌دهند، یزله و شادمانی شورانگیز جوانان عرب حمیدیه که پس از چند روز کار طاقت فرسا موفقیت خود در جلوگیری از پیشروی سیل را به طور جمعی جشن می‌گیرند و ده‌ها نمونۀ دیگر، تابلوهای زیبا و ماندگاری است که از سیل فروردین، با همۀ تلخی‌ها و رنج‌ها و خسارت‌های آن، برای ما به یادگار خواهد ماند.

مطلب اما این است که اگر این تصاویر را صرفاً حاکی از واکنش‌هایی خاص و استثنایی به واقعه‌ای خاص و استثنایی تلقی کنیم و در واقع از این طریق آنها را از چارچوب ارزیابی و محاسبه‌مان دربارۀ واقعیت جامعۀ ایران خارج سازیم، ره به خطا برده ایم. در واقع، این کشف المحجوب زیبایی‌هایی است که در زندگی اجتماعی ما جریان دارد و اغلب ما همچون ماهی که از آب غفلت دارد، نسبت به آن متذکر نیستیم. رسانه‌ها و گزارش‌ها و گفتگوهای ما آکنده از خبرهای بد و تصویرهای تیره است و عموم اصحاب تحلیل و تبیین بر اساس این تصویرهای تیره و تار –که البته بخشی از واقعیت هستند- ارزیابی‌ها و تبیین‌هایی از وضع موجود ارائه می‌دهند که عموماً به کلیدواژه‌هایی چون بحران، اضمحلال، فروپاشی و … می‌انجامد. از خود نمی‌پرسیم که اگر واقعیت‌ها سرتاسر این همه تیره و تار است، پس چرا ما در این محیط سخت و پرتهدید و پر مسأله پاییده ایم؟ چرا مانده ایم؟ چرا دوام آورده ایم؟

پاسخ در کشف المحجوبی است که سیل فروردین صورت داد. تابلوهای زیبایی که سیل امکان ظهور و درخشش‌شان را فراهم کرد، واقعیت‌هایی است که در لحظات و سلول‌های حیات اجتماعی ما –نه فقط در این موقعیت بحرانی خاص- جریان دارد و ادامۀ حیات را ممکن می‌کند، اما چون به چنگ عدد و رقم و تحلیل در نمی‌آید و ارزش خبری و لایک‌خور بالایی ندارد، عموماً راهی به «سمع و نظر» و ذهن ما نمی‌یابد.

مقصود آن نیست که چشم بر داده‌هایی که از ضعف‌ها و آسیب‌ها، مثلاً کاهش اعتماد و تعاون عمومی، حکایت دارد ببندیم و یا رشد و گسترش منطق بی‌رحم بازار و کالایی‌سازی روابط اجتماعی را نادیده بگیریم. اما فقط لازم است که در کوبیدن چکش بر روی میز و صدور حکم نهایی در باب وضع کنونی جامعۀ ایران چندان عجله نکنیم و خصوصاً فرصت سیل را در نمایان ساختن آنچه که معمولاً مشهود و دیدنی نیست، به راحتی از کف ندهیم.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

آموزش مغز سالمندان را جوان نگه می‌دارد

ردپای ۹۵۰هزار ساله انسان کشف شد

آب و هوای گرم آلاسکا و سیبری را به آتش کشید

اولین گوشی دنیا با نمایشگر ۵Kدر راه است

شناسایی عکسهای قلابی مبتنی بر هوش مصنوعی ممکن شد

استخدام دانش‌آموختگان مقاطع دکتری به شکل کارشناسان R&D

ارائه الکترونیکی «کارنامه» به دانش‌آموزان از مهرماه

واتس‌اپ از تلگرام پیشی گرفت/ میزان حضور ایرانی‌ها در شبکه‌های اجتماعی مجازی

ارایه اینترنت باکیفیت رایگان تا ۱۰ روز آینده

برگزاری جشن روپوش سفید در دانشگاه ایران

نتایج نهایی آزمون پذیرش دانشجو از کارشناسی به دکتری عمومی پزشکی اعلام شد

باز هم تابستان آمد و آفتاب روی ایوان آمد + عکس

تکه سرامیکی که با آن علیرضا شیرمحمدعلی را کشتند + عکس

خرده شیشه‌ای که یک ماه در صورت این نوجوان بود!

انتشار تازه‌ترین پژوهش‌ درباره عامل به خطر افتادن ایمنی رانندگی

ته‌سیگار‌ها، قاتلان پوشش‌های گیاهی

تازه‌ترین تصاویر از نفتکش توقیف شده انگلیس +عکس

پس از یک شکست، ماه‌نورد هندی به ماه می‌رود

غرب‌ستیزی، تعقل شفاف را از ما گرفته است

گزارشی از روند رو به رشد جامعه مسلمانان در ژاپن

قیمت سکه همچنان در سراشیبی +جزئیات

دومین سفر پوتین به مناطق سیل زده +عکس

حمله گاندو به دختر روستایی +عکس

پر کردن اوقات فراغت به سبک دهه ۶۰ +عکس

ظریف: آمریکا هر جا پا می‌گذارد ناامنی ایجاد می‌کند

سلطان نیسان درخیابان های اهواز + عکس

نفتکش انگلیسی به سایت دیوار رسید + عکس

۵۰ درصد صندلی‌ هنرستان‌های غیردولتی خالی‌اند

وفاداری کاربران به آیفون کم شده است

معاون احمدی نژاد سکته مغزی کرد + عکس

با تحریم هواوی آمریکا بیشتر ضرر می کند

نوکیا گوشی‌های ارزان و مقاوم می‌سازد

یک میلیارد یورو ارز دولتی گم شد +جزئیات

ظرفیت پذیرش دکتری تخصصی گروه پزشکی اعلام شد

لایحه اصلاح قانون انتظامی هیئت علمی دانشگاه‌ها بازنگری می شود

نامه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به اساتید و دانشجویان

بقایی سکته مغزی کرد

تا ۵ سال آینده بار دیگر به ماه خواهیم رفت

اجاره بهای مدارس از میزان افزایش «شهریه‌»ها جلو زد

بی‌نیازی از واردات دارو نزدیک است/ ورود ۱۰۰ قلم داروی جدید به بازار

رشته‌هایی که درآمدزایی ندارند حذف می‌شوند

با ارزانترین و گرانترین خودرو‌های الکتریکی آشنا شوید + عکس

چگونه از سولفاته شدن باتری ماشین جلوگیری کنیم؟

دنبال رقابت زدایی غیرواقعی از مدارس هستیم

مدارس غیردولتی ۴۵هزار میلیارد تومان صرفه جویی برای دولت داشته

کشف کوسه ۱۴ سانتیمتری در عمق دریا

۳۰ درصد ظرفیت مدارس غیردولتی خالی است

برخی در انباری و آشپزخانه کلاس درس تشکیل می دهند

تجهیز آیفون جدید به فناوری واقعیت افزوده

آیا قرار است صنعت خودرو به نخبگانش اعتماد کند؟ / داستان بی اعتمادی به نخبگان ایرانی در صنعت خودروی کشور

آمار نهایی انتخاب رشته در کنکور ارشد ۹۸ اعلام شد

شباهت باورنکردنی شرکت کننده برنامه عصر جدید با پریناز ایزدیار + عکس

شناسایی حیات فرازمینی با تلسکوپ قدرتمند

شباهت جالب شرکت کننده عصر جدید با پریناز ایزدیار +عکس

آگهی فروش نفتکش انگلیسی هم منتشر شد! +عکس

بچه با موبایلش به دنیا اومد! +عکس

مأموریت تمومه آقای برانکو! +عکس

مشاوران ترسناک ترامپ برای انتخابات ۲۰۲۰ +عکس

داره می‌سوزه! +عکس

خانم بازیگر و همسرش در کنار حمید گودرزی +عکس

پیری متفاوت مجید صالحی! +عکس

بدل هوتن شکیبا در پشت صحنه شبی که ماه کامل شد +عکس

وضعیت پادگان‌ها بعد از حدف قانون کچلی! +عکس

صورت سوخته خسرو شکیبایی در یک فیلم +عکس

پهپاد ایرانی ای که ناو «باکسر» را شناسایی کرد +عکس

اینم اُردنگی جدید ترامپ! +عکس

صفحه اینستاگرام رهبر انقلاب بعد از توقیف نفت‌کش توسط سپاه +عکس

لحظه توقیف نفت‌کش انگلیسی توسط سپاه +عکس

کشتی مصدر انگلیس آب‌های ایران را ترک کرد

رونمایی از پلیس دنیا با ماموریت جدید! +عکس

کم آبی شدید بدن موجب مرگ می‌شود/ راهکارهای مقابله با گرمازدگی

سرعت زیاد کار دست عروس و داماد داد+عکس

بازیگر پایتخت هم سوخت و پیر شد +عکس

سفری جذاب به یک جنگل رویایی در ایران +عکس

خدمت‌گزاری به امام عصر (عج) فیضی بی پایان است

از سوپراسپرت جدید شورولت رونمایی شد

امام زمان(عج) عهد و پیمان هیچ طاغوتی را بر عهده ندارد

دمای بالای تابستان با لاستیک خودرو چه کار می کند؟

ایران هیچ پهپادی در تنگه هرمز از دست نداده است

سردار شکارچی سرنگونی پهپاد ایرانی توسط ناو آمریکایی را تکذیب کرد

کاربر عربستانی: ایرانی‌ها پول ته‌دیگ ندارند! +عکس

حمید گودرزی برای دومین بار ازدواج کرد +عکس

طلبه ۳۷ساله‌، صاحب پرجمعیت‌ترین خانواده ایرانی + عکس

هنرنمایی همایون شجریان در شب عروسی خواهرش + عکس

بچه‌دارها آماده افزایش قیمت باشند! +عکس

دلار هزار تومان می‌شود؟ +عکس

عباس هم رفت! +عکس

چرا ایرانی‌ها دیگر پول پس انداز نمی‌کنند؟ +عکس

شیرجه گاو به داخل آب +عکس

بچه با موبایلش به دنیا اومد! +عکس

امیر قطر در یک رستوران +عکس

کاهش قیمت سکه رکورد شکست +جزئیات

جولان عتیقه آمریکایی درخیابان های تهران + عکس

پنج عضو یک خانواده‌ در حادثه رانندگی کشته شدند +عکس

کشتی مصدر انگلیس آب‌های ایران را ترک کرد

سلطان نیسان درخیابان های اهواز + عکس

پاسخ دندان شکن تهیه‌کننده «گاندو» به واعظی

ژن خوب پیتزاخوری هم کشف شد! +عکس

مرسدس بنز لوکس در خیابان‌های تهران +عکس

چرت زدن رهبر کره شمالی در مراسم رسمی سوژه شد +عکس

پل گیشا در دهه ۶۰ +عکس

پسر میترا استاد: تقاضای قصاص دارم

محبوبیت نون تافتون ایرانی در کویت + عکس

راننده پراید، مردم را زیر گرفت و متواری شد +عکس

دورهمی و خندوانه به تلویزیون برمی گردند + عکس

این تابلوهای خاص به تهران می‌آیند + عکس

تصویری دلخراش که در فضا مجازی غوغا کرده است + عکس

شنا کردن در حوضچه پر از جلبک +عکس

قیمت سکه همچنان در سراشیبی +جزئیات

پاسخ عادل فردوسی‌پور به شایعه پیشنهاد شبکه ماهواره‌ای