کد خبر: 40366
ف
سیل و کشف المحجوب جامعۀ ایرانی/ واقعیتی که در حال زیستنش هستیم
تابلوهای زیبایی که سیل امکان ظهور و درخشش‌شان را فراهم کرد، واقعیت‌هایی است که در لحظات و سلول‌های حیات اجتماعی ما جریان دارد و ادامۀ حیات را ممکن می‌کند.

به گزارش ثریا سیل مهیب در چند استان کشور تا کنون جان دهها نفر از هموطنان ما را گرفته و در زندگی صدهاهزار از آنان نیز اختلالی بزرگ به وجود آورده است. چه بسیار یادگارها که در هجوم بی رحم سیل مفقود شده و چه فراوان اندوخته‌های عمری قناعت و سخت کوشی که در چشم بر هم نهادنی بر آب رفته است. فاجعۀ بزرگ، آن هم در این عمق و گسترۀ بزرگ ملی، ما اهالی «صنعت تولید کلام» را قبل از هر چیز به سکوت فرا می‌خواند. در برابر فاجعه و رنج‌های جانکاه آن زیاده گویی نباید و نمی‌توان کرد. زمانی لازم است تا خشم و سرکشی طبیعت فرونشیند، قلب‌هایی که با عدد ورودی و خروجی سد دز و کرخه به تپش می‌افتند آرام گیرند، سیل‌بندها به محل بازی گرگم به هوای کودکان بدل شوند، خشت‌ها و ستون‌های سست شده از نو استوار گردد و هر کس به سهم و نوبۀ خود در تدارک و جبران خسارات قدمی بردارد. وانگهی فرصت برای سخن گفتن از سیل و سبب و اسباب و سرشت و ماهیتش بسیار خواهد بود. اما صرفاً برای توجه به واقعیت مهمی که در حال زیستنش هستیم و نشانه‌گذاری آن تا زمانی در فرصت بهتر موضوع توجه و تأمل اهل دانش و اندیشه قرار گیرد، از این اشارت کوتاه ناگزیرم.

هرچند سیل فروردین گل و لای را به خانه و کاشانۀ اهالی شریف پلدختر آورد، ولی نباید از خاطر برد که گل و لای و غبار و رسوب فراوانی را نیز از پیش چشمان نظاره‌گر و از روی عینک‌های تحلیل ما زدود و شست و با خود به دریا برد. گویی این پوشش غلیظ گل و رسوب باید کنار می‌رفت تا جامعۀ ایرانی، همان که بسیاری از اساتید و بزرگان «صنعت تولید کلام» سرمایۀ اجتماعی آن را تحلیل رفته و صدر تا ذیلش را در سیطرۀ «سوژۀ نولیبرال» معرفی می‌کنند، باطن و سیرت خود را باز بنماید.

طی سه هفتۀ اخیر تابلوهای زیبایی از واقعیت‌های ساری و جاری در متن حیات اجتماعی ایرانیان را به چشمان خود دیده ایم: همبستگی و تعاون خودجوش زن و مرد و پیر و جوان روستایی که در ساخت سیل‌بند برای حفظ مسکن و دیار خود مشارکت می‌کنند، آگهی‌های پرشمار شهروندان شیرازی –و حتی هتل‌ها و مهمانسراهایی که به عنوان یک بنگاه سوداگرانه باید از منطق بازاری تبعیت کنند- برای اسکان رایگان مسافران و آسیب دیدگان سیل، حضور پررنگ دانشجو، پاسدار، کاسب، کارمند و کشاورز داوطلبِ جهادی درپل‌دختر برای امداد و پاکسازی شهر از گل و لای، شرافت سرباز وظیفۀ گمنامی که مرخصی چند روزۀ خود را وقف حضور در مناطق آسیب دیده و کمک رسانی می‌کند، بلندنظری اهالی روستای لرنشین که با اعلام بی‌نیازی از دریافت مواد غذایی خودداری کرده و آدرس روستای نیازمند دیگری را می‌دهند، یزله و شادمانی شورانگیز جوانان عرب حمیدیه که پس از چند روز کار طاقت فرسا موفقیت خود در جلوگیری از پیشروی سیل را به طور جمعی جشن می‌گیرند و ده‌ها نمونۀ دیگر، تابلوهای زیبا و ماندگاری است که از سیل فروردین، با همۀ تلخی‌ها و رنج‌ها و خسارت‌های آن، برای ما به یادگار خواهد ماند.

مطلب اما این است که اگر این تصاویر را صرفاً حاکی از واکنش‌هایی خاص و استثنایی به واقعه‌ای خاص و استثنایی تلقی کنیم و در واقع از این طریق آنها را از چارچوب ارزیابی و محاسبه‌مان دربارۀ واقعیت جامعۀ ایران خارج سازیم، ره به خطا برده ایم. در واقع، این کشف المحجوب زیبایی‌هایی است که در زندگی اجتماعی ما جریان دارد و اغلب ما همچون ماهی که از آب غفلت دارد، نسبت به آن متذکر نیستیم. رسانه‌ها و گزارش‌ها و گفتگوهای ما آکنده از خبرهای بد و تصویرهای تیره است و عموم اصحاب تحلیل و تبیین بر اساس این تصویرهای تیره و تار –که البته بخشی از واقعیت هستند- ارزیابی‌ها و تبیین‌هایی از وضع موجود ارائه می‌دهند که عموماً به کلیدواژه‌هایی چون بحران، اضمحلال، فروپاشی و … می‌انجامد. از خود نمی‌پرسیم که اگر واقعیت‌ها سرتاسر این همه تیره و تار است، پس چرا ما در این محیط سخت و پرتهدید و پر مسأله پاییده ایم؟ چرا مانده ایم؟ چرا دوام آورده ایم؟

پاسخ در کشف المحجوبی است که سیل فروردین صورت داد. تابلوهای زیبایی که سیل امکان ظهور و درخشش‌شان را فراهم کرد، واقعیت‌هایی است که در لحظات و سلول‌های حیات اجتماعی ما –نه فقط در این موقعیت بحرانی خاص- جریان دارد و ادامۀ حیات را ممکن می‌کند، اما چون به چنگ عدد و رقم و تحلیل در نمی‌آید و ارزش خبری و لایک‌خور بالایی ندارد، عموماً راهی به «سمع و نظر» و ذهن ما نمی‌یابد.

مقصود آن نیست که چشم بر داده‌هایی که از ضعف‌ها و آسیب‌ها، مثلاً کاهش اعتماد و تعاون عمومی، حکایت دارد ببندیم و یا رشد و گسترش منطق بی‌رحم بازار و کالایی‌سازی روابط اجتماعی را نادیده بگیریم. اما فقط لازم است که در کوبیدن چکش بر روی میز و صدور حکم نهایی در باب وضع کنونی جامعۀ ایران چندان عجله نکنیم و خصوصاً فرصت سیل را در نمایان ساختن آنچه که معمولاً مشهود و دیدنی نیست، به راحتی از کف ندهیم.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

حادثه برای هواپیمای ایرانی در فرودگاه مسقط +عکس

شوخی جالب نوید محمدزاده با سیمرغ‌های جشنواره جهانی فجر

هنگام تماشای تلویزیون مراقب باشید! +عکس

خبر بد درباره بازار سیب و پرتقال

حذف «برنده باش» از برنامه‌های شبکه سه

گشت بازرسان تعزیرات در رستوران‌های نیاوران +عکس

مهار سیلاب در سیستان با ساخت دیوار حفاظتی +عکس

بارش برف آبعلی را هم سفیدپوش کرد +عکس

معرفی دو مدل مخصوص برای ادای احترام به زاگاتو توسط آستون مارتین + عکس

سیستم کیلس چیست و چگونه کار می‌کند؟

رهبر معظم انقلاب قهرمانی تیم کشتی آزاد در مسابقات آسیا را تبریک گفتند

‏فرار مغزها به روایت تصویر

عکسی که توسط اینستاگرام حذف شد

آزمون غربالگری المپیاد دانشجویان علوم پزشکی جمعه برگزار می شود

2 ساعته شدن درس تربیت بدنی کلاس دوازدهمی‌ها

ممنوعیت برگزاری دوره‌های آموزشی هوش برای آزمون ورودی پایه هفتم مدارس استعدادهای درخشان

احتمال عرضه دو ایرپاد جدید توسط اپل

در اینستاگرام سوالات چندگزینه‌ای بپرسید

تزریق ژن اصلاح‌شده به مغز جنین راهی برای جلوگیری از اوتیسم

حاشیه‌ای بر رمان «نخل و نارنج»/ تأملی در امکان طرح شیخ اعظم فقها

تاثیر ۱۶ دقیقه ‌کمبود خواب، بر عملکرد شغلی

۵ میوه تابستانی برای کنترل فشارخون

روحانیون داوطلبانه داس به دست شدند +عکس

ثبت‌نام ۲ هزار نفر در رشته‌های بدون آزمون دانشگاه آزاد اسلامی

امروز آخرین مهلت انتخاب رشته آزمون دکتری

زمان مصاحبه عملی آزمون دستیاری سال ۹۸ اعلام شد

.وقتی زنده یاد جمشید مشایخی کودگ بود + عکس

نماز خواندن حجت‌الاسلام رئیسی در مسجد جمکران +عکس

عامل تعامل میان حس بویایی و چشایی زبان است نه مغز

اثرات مضر نشستن را از بین ببرید

این تلویزیونه یا لاتاری؟ +عکس

مرحله تازه مسابقه عصر جدید +عکس

هومن سیدی و جواد عزتی در جشنواره جهانی فجر +عکس

تصویری دیدنی از شیرجه خرس گرسنه +عکس

از شاهکار تازه مرسدس بنز رونمایی شد +عکس

ترامپ برای مهار قیمت نفت دست به کار شد! +عکس

وقتی خانم بازیگر عینکی می‌شود +عکس

محرومیت مادام‌العمر ۷ بازیکن فوتبال به دلیل شرط‌بندی

وقتی محمدرضا گلزار ۲۰ ساله بود +عکس

مقابله با سرمازدگی درختان به روش کشاورزان ارومیه‌ای +عکس

اتهام ترامپ به اوباما +عکس

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان «پژوهشیار بالینی» تربیت می کند

آزمون ارتقا دندانپزشکی به صورت الکترونیک برگزار می شود

داور عصر جدید را تا حالا این شکلی ندیده‌اید + عکس

زمان اعلام حکم حسین هدایتی +جزئیات

تصویری زیبا از تبریز سفیدپوش در اردیبهشت ماه +عکس

با ۱۰۰ میلیون تومان می‌توانید این خودروها را بخرید +جدول

این مسابقه‌‌ها در تلویزیون بخت آزمایی را ترویج می‌کنند

داور عصر جدید کودکان سیل‌زده را غافلگیر کرد + عکس

داور عصر جدید کودکان سیل زده را غافلگیر کرد +عکس

عرضه نوت بوک های جدید ایسر، ایسوس و دل با تراشه قدرتمند اینتل

چریدن گوسفندها در زمین فوتبال سردشت! +عکس

کدام دانشگاه‌ها در نمایشگاه کتاب ۹۸ غرفه دارند؟ + نشانی

"آل‌ویل‌درایو "( تمام چرخ محرک) شدن اپتیما و سوناتای 2020 + عکس

خاکسپاری قربانیان حملات تروریستی سریلانکا +عکس

فلسفه اسلامی درمواجهه با فلسفه غرب باید رویکرد انتقادی داشته باشد

مبانی فلسفه رادیکال به نمایشگاه کتاب رسید

۳ متهم پرونده بانک سرمایه با هم سکته کردند!

کارشناس محبوب هواشناسی ممنوع‌التصویر شد + عکس

دشمنی و توطئه آمریکا در قضیه نفت بی‌پاسخ نخواهد ماند

پراید رفتنی شد؛ جانشین هایش مشخص شدند + عکس

تشخیص سرطان دهانه رحم با کیت ساخت محققان کشور

تصاویر جدید از نیمه تاریک ماه

استفاده از فناوری تشخیص چهره در تاکسی‌های توکیو

مسی این طور برادرزاده‌اش را غافلگیر کرد +عکس

آخرین مهلت برای گرفتن کارت ملی هوشمند +جزئیات

تصویرتازه از فرمانده فراری سپاه +عکس

چگونه میزان بنزین مصرفی خودرو را اندازه‌گیری کنیم؟

شرکت ۲۳۹۳ نفر در دومین جشنواره قلم/ ۳۵ نفر برگزیده شدند

واتس اپ اسکرین شات از چت های خصوصی را ممنوع می کند

حضور اساتید سوئیسی در ایده شوی دانشگاه صنعتی اصفهان

توییتر در گذرِ تغییرات جدید

گوشی جدیدی که از دو طرف تا می‌شود

فردا آخرین مهلت ثبت نام آزمون دکتری

کار در خانه مغز را جوان نگه می‌دارد

ریزش کوه آتشان شهرستان فیروزکوه + عکس

سیتروئن C3 مدل 2019 به روز رسانی می شود + عکس

ابلاغ آیین‌نامه اجرایی شورای عالی توسعه و ترویج فرهنگ اقامه نماز

تهیه بسته فرهنگی و مشاوره‌ای برای دانش‌آموزان مناطق سیل‌زده

لزوم توجه بیشتر به پول دیجیتال

تصویرتازه از فرمانده فراری سپاه +عکس

مار‌های خطرناک در منطقه سیل‌زده سیستان و بلوچستان +عکس

اینم خونه ما بعد از گرون شدن اجناس! +عکس

خودرو میلیاردی با پلاک وزارت دفاع + عکس

عمران خان به حرم رضوی مشرف شد +عکس

پراید رفتنی شد؛ جانشین هایش مشخص شدند + عکس

ظاهر متفاوت پارسا پیروزفر در جشنواره جهانی فجر +عکس

دلیل نجات اراک از سیل ویرانگر +عکس

عصر یخبندان در ورزقان + عکس

دمای این استان‌ها به زیر صفر می‌رسد +جزئیات

مقابله با سرمازدگی درختان به روش کشاورزان ارومیه‌ای +عکس

هوای زمستانی تا چه زمانی در کشور ماندگار است؟

حالا با سیل ملخ چیکار کنیم؟ +عکس

کارگر ایرانی صادر می‌کنیم! +عکس

تصویری تکان دهنده از مناطق سیل زده +عکس

کارت عروسی خاص یک زوج میاندوآبی +عکس

شکایت از آتلیه‌ای که عکس‌های مستهجن از کودکان می‌گیرد

ترامپ برای مهار قیمت نفت دست به کار شد! +عکس

علت هجوم ملخ‌ها به ایران اعلام شد

رئیس جمهور در چادر سیل زدگان لرستانی + عکس

این تلویزیونه یا لاتاری؟ +عکس

حجم آب دریاچه ارومیه زیاد شد +عکس

وقتی محمدرضا گلزار ۲۰ ساله بود +عکس

عکسی که توسط اینستاگرام حذف شد

‏فرار مغزها به روایت تصویر

اتحاد مردم سیل این کار را با سیل کرد +عکس

ملخ‌های صحرایی به هشتبندی هرمزگان حمله کردند +عکس

سرهنگ فداکاری که مورد تقدیر رهبر انقلاب قرار گرفت +عکس

بارش نیم متری برف در ورزقان + عکس

صف طولانی در جشن امضای کتاب عادل فردوسی پور +عکس