کد خبر: 61543
ف
نوروز، تنوع فرهنگی و راهکاری برای مسأله کرونا
گاهشماری آئینی ایران یک گاهشمار منعطف با توجه به تنوع فرهنگی و اقلیمی موجود در ایران است و سیاستگذاران فرهنگی با توجه به اپیدمی کرونا باید از این گاهشمار منعطف بهره ببرند.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی از علیرضا حسن زاده، عضو هیئت علمی پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی است که طی آن به این پرسش پاسخ داده است که نحوه مواجهه درست با کرونا در شرایط فعلی چیست؟

یکی از مسائلی که طی روزهای اخیر جامعه ایران با آن مواجه بوده، عدم توجه مردم به هشدارهای مربوط به پرهیز از سفر به منظور مهار همه گیری بیماری کرونا و حضور در فضاهای برون خانگی بوده است. این مساله با توجه به فرهنگ سفر که با مناسبت نوروز در فرهنگ ایرانی از گذشته تا حال پیوند خورده، می‌تواند اسباب نگرانی شود.

از سوی دیگر با وجود همه هشدارها گروهی از مردم در همین تهران مشغول خرید عید در مراکز خرید هستند!. در این میان نوروز در ایران، تنها محدود به نوروز پایان اسفند و آغاز فروردین به مثابه زمان اعتدال بهاری نیست، بلکه در خرده فرهنگ‌های ایرانی با توجه به تنوع اقلیمی و فرهنگی موجود در کشور، نوروز دارای انواع دیگری چون نوروز صیادی در خلیج فارس و نوروز شبانی در شمال ایران است که چون تیرگان و در زمانی نزدیک به آن، بیشتر به انقلاب تابستانی مربوط می‌شوند.

از این رو می‌توان این بار به رسم فرهنگ‌های بومی ایرانیان خلیج فارس و کوهستان‌های گیلان و مازندران، جشن‌های عمومی و برون خانگی نوروز و سفرهای آن را به میانه مرداد مصادف با گونه‌های دیگر نوروز باستانی ایرانیان موکول کرد و از دولت خواست با تاکید بر این همزادان تابستانی نوروز بهاری، در اصل نوروزهای تابستانی ما، تعطیلاتی را برای مردم ایران پس از بحران کرونا که امیدوارم تا آن زمان از شدت آن کاسته شده باشد، در تابستان (مرداد) در نظر گیرد و از آنان بخواهد تا نوروز بهاری را در خانه سپری کرده و جشن‌های برون خانگی خود را به نوروز تابستانی منتقل کنند.

گاهشماری آئینی ایران یک گاهشمار منعطف با توجه به تنوع فرهنگی و اقلیمی موجود در ایران است و سیاستگذاران فرهنگی با توجه به اپیدمی کرونا باید از این گاهشمار منعطف به منظور اقناع مردم به تغییر زمان جشن‌های برون خانگی خود بهره برند. برای مثال در گیلان و رشت عزیز ما که مساله حضور شهروندان در فضاهای عمومی و عدم قرنطینه خانگی با وجود همه هشدارها مطرح است باید از مردم خواست تا فعالیت‌های دید و بازدید و غیره جشن نوروز بهاری خود را در جشن نوروز تابستانی گیلان که آن یک هم یک جشن ریشه‌دار ایرانی است، بر پا دارند.

نوروز مجازی: شبکه اجتماعی به مثابه حوزه عمومی

در طی دو دهه اخیر ایرانیان نه تنها به تقویت حوزه عمومی در فضاهای اجتماعی و کالبدی شهرهای خود پرداختند، که فضای مجازی نیز گستره دیگری از حوزه عمومی در ایران شد. این فضا از تعامل خلاق ایرانیان و توان بالای آنان در خلق معانی اجتماعی و ملی تأثیر گرفت. مجازی شدن آئین در این حوزه عمومی جدید به ویژه در مورد آیین‌هایی چون چهارشنبه سوری، یلدا، نوروز، مهرگان، سده و غیره خود را آشکار ساخت. در این فضا صورت‌های غیررسمی آئین رخ بر کردند و مردم توان خود را در خلق معانی فرهنگی آشکار ساختند. اکنون با ظهور کرونا و خطر گسترش همه‌گیری آن، می‌توان نوروز سال "نود و نه" را #نوروزمجازی نام نهاد و دیدارها و سنت‌های سال نوی ایرانی را به فضای سیبرنتیک برد. نوروز مجازی در طی چهارده روز که با دوره حداقلی قرنطینه برابر است به نوزایی ایرانی معنایی عمیق و دیگر خواهد داد. نوزایی نوروزی در چشم‌انداز اساطیر و روایت‌های آیینی ایران با مفهوم سلامت و باززایی جسمانی و روحانی گره می‌خورد و می‌توان از #تولددوباره_نوروزی سخن گفت، تولدی که با دور کردن بیماری رخ خواهد داد.

کرونا حوزه عمومی را در فضاهای کالبدی شهری و اجتماعی کشور با چالش روبه‌رو کرده است اما فضای مجازی می‌تواند این فضا را تداوم بخشد و نوروز که همواره با تولد دوباره ایرانیان در طی تاریخ درهم تنیده، این بار هم به تولد دوباره ما کمک خواهد کرد. کرونا از فضای مجازی ایران و نوروز مجازی شکست خواهد خورد. در فضای مجازی به دیدار هم برویم، و سنت‌های نوروزی را بر پا داریم. نوروز می‌تواند با چهارده روز طلایی و آیینی خود به کمک ما بیاید تا ویروس کرونا را از پا در آوریم.

نوروز را در خانه بمانیم و دیدار مجازی را بر جای دیدار واقعی بگذاریم و سنت‌های نوروزی را به صورت مجازی و در فضای مجازی بر پا داریم. به یاد داشته باشیم که فضای مجازی فضایی پاک است و آلوده به ویروس کرونا نیست، نوروز پاک را این بار در فضای مجازی تجربه کنیم.

چهارشنبه سوری و آئین‌های درون خانگی در افق روستایی و مساله کرونا

پژوهشگران حوزه آئین می‌دانند که در افق روستایی فرهنگ ایرانی، چهارشنبه سوری بیشتر جنبه درون خانگی داشته است و در چند دهه اخیر صورت شهری این آئین با حضور مردم به ویژه جوانان در فضای عمومی و برون خانگی گره خورده است. با ظهور کرونا و خطر گسترش همه گیری آن می باید رسانه‌های رسمی و غیر رسمی مردم را به آئین‌های درون خانگی و خانوادگی چهارشنبه سوری دعوت کنند. چهارشنبه سوری با وجود فرشتگان اهورایی که در فرشته شناسی فولکلوریک ایرانی نماد امید هستند، همواره امید به روشنایی و فرا رسیدن شادی را در طی تاریخ در میان مردم ایران تقویت کرده است. بر این مبنا چهارشنبه سوری می باید در فصل سرد کرونا امید به دمیدن خورشیدی را که گرمایش چون آتش همه آلودگی‌ها و پلیدی‌ها را نابود می‌کند زنده نماید اما شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های غیر رسمی و رسمی باید جوانان و مردم را به ارزش‌های افق روستایی این آئین در شرایط فعلی و بعد خانوادگی آن متوجه نمایند و از مردم بخواهند که آئین‌های پیشواز از سال نو چون چهارشنبه سوری و آئین سال نو یعنی نوروز را در خانه بدون تماس با افراد و حتی بستگان برگزار کنند.

جهاد کشاورزی، مساله کرونا و بازارهای هفتگی شمال ایران:

یکی از مشکلاتی که این روزها به‌عنوان یک مشکل در رشد اپیدمی کرونا مطرح است بازارهای هفتگی شمال ایران است. روشن است که در شهرهای استان گیلان و مازندران روستاییان عزیز به عادت همیشگی و بنا بر فرهنگ کهن خود تولیدات خویش را در بازارهای محلی عرضه می‌دارند. وزارت جهاد کشاورزی می باید اقلام یاد شده را با دریافت شماره حساب از طریق پیامک از روستاییان پیش خرید کند و در زمان فرو کش کردن کرونا آن اقلام را از آنان دریافت دارد. این امر می‌تواند منجر به کاهش حضور فروشندگان در این بازارها شده و جلوی رشد کرونا را بگیرد. به واقع در اینجا با حمایت مالی از روستاییان امید آنان زنده مانده و حل تقریبی مشکلات آنان مانع از حضور آنان در بازارهای هفتگی می‌شود.

امید آگاهانه نیاز حیاتی در مبارزه با کرونا

در کنار طلایه داران مبارزه با کرونا که پزشکان و پرستاران شجاع ایران را در بر دارد، گروه‌های دیگری نیز می‌توانند به‌این مبارزه یاری رسانند. یکی از مراکز و سازمان‌هایی که می‌تواند گامی مهم در این مسیر بردارد تلویزیون است. قرنطینه خانگی می‌تواند به دلیل موقعیت غیر فعال شهروندان و نیز تغییر سبک زندگی آنان باعث ملال یا حتی افسردگی شود. این در حالی است که چرخش اخباری که از تعداد بیماران و فوت آنان حکایت دارد می‌تواند موجب هراس در میان مردم شود. به این دلیل ایجاد یک شبکه که فیلم‌های کمدی محبوب ایران و جهان را پخش کند اما در طول فیلم چند بار از سوی افرادی که دارای نفوذ اجتماعی هستند چون ورزشکارها و هنرپیشه‌ها پیام‌های آگاهی بخش داده شود، می‌تواند ما را با فرایند امید آگاهی بخش به جنگ کرونا ببرد.

البته امید زمانی می‌تواند به معنی واقعی کلمه لمس شود که اقلام حیاتی چون ماسک، دستکش و مواد ضد عفونی کننده و وجود زیر ساخت‌های پزشکی چون تخت و دستگاه اکسیژن برای بیماران فراهم آید وگرنه خنده دار ترین فیلم‌های دنیا هم در شرایطی که ترس از بیماری و مرگ وجود دارد نمی‌تواند ایجاد امید کند. مبارزه با بازار سیاه وسایل بهداشتی و پزشکی که این روزها مردم از آن سخن می‌گویند و گله دارند گام مهم دیگری در ایجاد امید است. به واقع زمانی که اعتماد اجتماعی بازگردد امید هم باز خواهد گشت.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند