کد خبر: 653
ف
نئولیبرالیسم و دموکراسی رو به زوال
دموکراسی لیبرالی یعنی دموکراسی هنگامی پذیرفته می‌شود که وارد مسئله نظارت بر سازوکار حیات اقتصادی نشود؛ به‌عبارت‌دیگر باید مراقب بود هیچ‌چیزی حتی دموکراسی خاطر نئولیبرالیسم را آزرده نکند.

شبکه علمی ثریا ـ شهاب فولادی و سهیل فتاحی: زمانی میلتون فریدمن در کتاب آزادی و سرمایه‌داری خود گفته بود که چون سودآوری از ریشه‌های اصلی دموکراسی است، هر دولتی که انگاره‌های غیر بازاری را دنبال کند، لزوماً غیردمکراتیک است، اگرچه با اقبال عمومی فراوانی هم رو بر رو باشد. بنابراین بهتر است، فعالیت‌های دولت به محافظت از حقوق مالکیت خصوصی و تضمین قراردادها محدود گردد و تقابل‌های سیاسی به اموری حداقلی محدود گردد؛ به‌عبارت‌ دیگر موارد اساسی همچون توزیع منابع، تولید و سازمان‌دهی اجتماعی به عهده نیروهای بازار گذاشته شود.

بر اساس این دیدگاه از دموکراسی، شیلی تحت حاکمیت پینوشه که پس از کودتای نظامی علیه رئیس‌جمهور منتخب آلنده به سرکوب شدید و کشتار مخالفان پرداخت، دولتی به‌مراتب دمکراتیک‌تر از شیلی پیش از کودتا به‌حساب می‌آمد! زیرا دولت آلنده قصد داشت نیروهای بازار را تحت کنترل جامعه دربیاورد. حال‌آنکه پینوشه به انگاره‌های نئولیبرالی تعهد داشت. به‌عبارتی‌دیگر دمکراسی تا زمانی مجاز است که به دنبال تغییر انگاره‌های نئولیبرالی و کنترل نیروهای بازار نباشد!

از یک‌سو دموکراسی به‌عنوان مهم‌ترین آرمان نئولیبرالی مدح می‌شود اما از سوی دیگر تا جایی قابل‌پذیرش است که در مقابل نظام بازار قرار نگیرد و جالب‌تر آنکه ادعا می‌شود تنها راه تحقق آزادی و دموکراسی در برقراری نظام نئولیبرالی است. نظامی که نه‌تنها تیره‌روزی بشر معاصر را چندان کاهش نداده، بلکه فاصله‌ی طبقاتی را تشدید کرده و موجب نابود شدن نهادهای دموکراتیک گشته است.

در یک‌کلام دموکراسی لیبرالی یعنی بحث‌های پیش‌پا افتاده در مورد موضوعات بی‌اهمیت توسط احزابی که صرف‌نظر از اختلافات جزئی، خود اساساً دنباله‌روی خط‌مشی نظام بازار هستند؛ یعنی دموکراسی هنگامی پذیرفته می‌شود که وارد مسئله نظارت بر سازوکار حیات اقتصادی نشود؛ به‌عبارت‌دیگر باید مراقب بود هیچ‌چیزی حتی دموکراسی خاطر نئولیبرالیسم را آزرده نکند. توسعه و پیشرفت یعنی هر چه بازار به ارمغان می‌آورد و دیگر نیازی به اصلاح و دخالت وجود ندارد. به‌این‌ترتیب نظام بازار موجب تمرکز سرمایه در دست عده‌ای قلیل شده و نوعی از الیگارشی را ایجاد می‌کندکه تمایل کمتری برای اصلاح یا تغییر نظام اقتصادی دارند که به سود آن‌ها عمل می‌کند.

ره­آورد این رویکرد به اقتصاد و جامعه، سیاست‌زدایی گسترده از آحاد اجتماع خواهد بود، به‌گونه‌ای که وقتی ­در جامعه این احساس تقویت گردد که دموکراسی هیچ تأثیری بر زندگی اجتماعی آن‌ها ندارد، به‌تدریج از مشارکت سیاسی آن‌ها کاسته خواهد شد. این کاهش ازآنجا ناشی می‌گردد که سیاست و شعارهایی که می‌تواند به تشویق مردم به حضور گسترده در پای صندوق‌های رأی بینجامد، پیش از رسیدن به سطح دستورالعمل برای احزاب سیاسی به دلیل مغایرت با اصول نئولیبرالیسم از دستورکار خارج می‌شوند. این فرآیند که کارل پولانی آن را فک شدگی اقتصاد از جامعه می‌نامد، داستان اکثر دموکراسی‌های غربی طی ۳۰ سال اخیر است. داستانی که به‌صورت خلاصه یعنی جلوگیری از نظارت دموکراتیک جامعه بر اقتصاد.

از طرف دیگر باید اشاره کرد که برای اینکه یک دموکراسی بتواند، دررسیدن به اهداف خود مؤثر واقع شود، میان اعضای جامعه باید نوعی همبستگی به وجود آید و البته این همبستگی خود را از طریق سازمان‌ها و نهادهای متعدد غیربازاری نشان می‌دهد. از این‌جهت یک ساختار پویا و غنی سیاسی نیازمند گروه‌های اجتماعی، مدارس عمومی، کتابخانه‌ها و سایر نهادهای غیر بازاری باشد تا مردم گردهم آیند و حس همبستگی متقابل را تقویت کنند و این امر آن چیزی است که دمکراسی نئولیبرالی با در نظر گرفتن انگاره بازار مقدم بر همه‌چیز، در دستیابی به آن ناکام می‌ماند. ازآنجا که دموکراسی نئولیبرالی هرگونه تلاش برای کم کردن فاصله طبقاتی جهت اعتبار بخشیدن به دموکراسی را بی‌معنی می‌داند، احساس همبستگی میان مردم روزبه‌روز کمتر می‌گردد.

 اگر توکویل در قرن ۱۹ خطر دیکتاتوری اکثریت را پیش‌بینی کرده بود و نسبت به آن هشدار داده بود، اکنون زمان آن رسیده است که جامعه جهانی خطر دیکتاتوری بازار را جدی بگیرد. ظهور راست افراطی در غرب را باید نشانه‌ای از همین سرخوردگی سیاسی ناشی از سلطه­ی بازار بر تمامی شئون زندگی دانست. زمانی در مورد ظهور نظام نازی در آلمان قبل از جنگ جهانی این گفته مشهور شد که فاشیسم همان سرمایه‌داری است بدون دستکش. هرچند نگارندگان این متن با تقلیل فاشیسم و نحوه­ی برآمدن آن در اروپای غربی قبل جنگ جهانی دوم هم سو نیستند ولی باید به این موضوع اذعان داشت که آنچه در ۳ دهه­ی اخیر در غرب رخ‌داده، سرمایه‌داری افسارگسیخته‌ای که همچنان دستکش به دست دارد. نگرانی از آنجایی آغازمی‌گردد که این نادیده انگاری جامعه توسط اقتصاد به مدد عوامل بیرونی همچون حملات تروریستی منتسب به گروه‌های تندرو اسلام‌گرا در اروپا، سبب گردد تا نظام نئولیبرالی حاکم دستکش‌های خود را بیاویزد.

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

هکرها نهاد ناظر بر امنیت مالی کره جنوبی را هک کردند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

خدمات بیمه‌ای فرهنگیان قزوین در مسیر ارتقا و تسهیل دسترسی

نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

فارسی در هند فقط زبان شعر نبود

کتاب «کهکشان نیستی» به زبان عربی ترجمه و منتشر شد

زینب طهرانی‌مقدم: شعر ما را به شناخت عمیقی از اسطوره‌های ملی می‌رساند

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

شاگردی که تا پای شهادت از مکتب طهرانی‌مقدم جدا نشد

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

فارسی در هند فقط زبان شعر نبود

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد