کد خبر: 92066
ف
به قلم دکتر عاملی؛
سبک زندگی سالم اساس پیشگیری از بیماری‌ها است
در کنار پیشرفت های علمی برای التیام آلام دردمندان، «سبک زندگی سالم» اساس رشد متناسب، سلامت و ارتقای معنوی، پیشگیری از بیماری‌ها و همین‌طور اعاده سلامتی در هنگام ابتلای به بسیاری از بیماری‌هاست.
به‌نام خدا
وَ أَوْجِدْنِی حَلَاوَةَ الْعَافِیَة، وَ أَذِقْنِی بَرْدَ السَّلَامَةِ، وَ اجْعَلْ مَخْرَجِی عَنْ عِلَّتِی إِلَیَّ عَفْوِکَ .
خدایا از شیرینی عافیت کامیابم ساز و گوارایی تندرستی را به من بچشان؛ و راه بیرون رفتن از بیماری‌ام را به‌سوی عفوت قرار ده.
(صحیفه سجادیه، دعای پانزدهم)

 
«انسان» شریف‌ترین آفریده خداست، او در هر جامعه‌ای سرمایه محسوب شده و وجودش در مجموعه هستی بی‌بدیل است. این موجود با‌ارزش که در نظریه‌های اجتماعی و اقتصادی از آن به «سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی» یاد می‌شود، برای ایفای نقش خود نیازمند شرایطی برای حفظ، رشد و توانمندی است تا «کرامت انسانی» او خدشه‌دار نشود. این کار هر قدر هزینه داشته باشد، بازهم برای جوامع سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود؛ بنابراین مفاهیمی چون «آموزش» و «سلامت» برای آحاد جامعه امری فراگیر و الزامی است.
 
وجود بیماری‌های متعدد که سلامت جامعه و افراد آن را به‌خطر می‌اندازند، خطری نه تنها برای فرد بلکه برای جامعه پیرامون و جامعه جهانی است. از این‌رو دانش پزشکی با تخصص‌های متنوع و گسترده تلاشی دانش بنیان و البته دلسوزانه و همدلانه برای تشخیص، درمان و کاهش آلام مردم است که بالاترین ارزش‌های فردی و اجتماعی را دارا بوده و البته مأجور درگاه الهی است.

مشخص کردن منشأ و علت بیماری؛ دانستن سرشت، شکل و عوارض بیماری؛ بررسی ویژگی و تفاوت هر بیماری از طریق تجزیه و تحلیل سریع و دقیق آن؛ پیش‌بینی این امر که چه رخدادهای زیان‌آور و یا مفیدی در سیر بیماری رخ خواهد داد؛ تصمیم همراه با اعتماد به‌نفس برای انتخاب روش درمانی‌ای که آثار آن سریع‌ترین، خوشایندترین و یقینی‌ترین موفقیت را به‌همراه دارد؛ استفاده از تمام تجارب و غنیمت شمردن فرصت‌ها و محاسبه دقیق شانس موفقیت و خطرات آن؛ محاسبه عواطف و تسکین درد بیماران و آرام کردن اضطراب، پیش‌بینی نیازها و همراهی بیماران مانند پدری مهربان که بر سرنوشت فرزندان خویش نظارت می‌کند؛ آن چیزی است که در سیر تشخیص تا درمان بر «پزشک»، «بیمار» و «همراهان» می‌گذرد.

در یک تعریف عملیاتی، بیماری صعب‌العلاج (chronic diseases) به بیماری‌هایی اتلاق می‌شود که برای مدت طولانی (حداقل بیش از 3‌ماه) استمرار داشته، قابل پیشگیری با واکسن یا درمان با دارو نباشد و بیشتر محصول رفتارهای آسیب‌رسان به‌سلامتی ـ به‌ویژه سبک زندگی نامناسب و مخرب‌‌های محیطی مستمر از‌جمله آلودگی‌های زیست محیطی ـ یا عدم رعایت الگوهای پیشگیری از ابتلا است. بنابراین در این تعریف، هر دو دسته بیماری‌های مزمن واگیردار (مانند ایدز و هپاتیت) و غیرواگیردار (از جمله دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان‌ها) به استثنای اختلالات ژنتیکی قرار می‌گیرد.
 
 
 

در‌حال حاضر، در ایران 59‌هزار بیمار مبتلا به ایدز1 (با آمار جهانی 38 میلیون نفر) وجود دارد که 41‌درصد از طریق رابطه جنسی، 39‌درصد از طریق اشتراک سرنگ آلوده، 3‌درصد از مادر به نوزاد و 17‌درصد نیز از منشأ نامشخص منتقل شده است. همچنین، در کشور یک میلیون و 400‌هزار نفر بیمار مبتلا به هپاتیت بی 2 (با آمار جهانی 257‌میلیون نفر) و 186 هزار بیمار مبتلا به هپاتیت سی3 (71‌میلیون در جهان) 4 وجود دارد که الگوی انتقال آن در کشور کم‌و‌بیش مشابه ویروس اچ.آی.وی. است. تعداد افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در کشور 3/5میلیون نفر5 (با آمار جهانی 374‌میلیون نفر) 6 است که عمده‌ترین علل ابتلا به آن سبک زندگی ناسالم از‌جمله عدم تحرک و ورزش، مصرف غذاها و نوشیدنی‌های پرقند و در نتیجه اضافه وزن است که مجموعاً سالانه 112‌هزار نفر در کشور (در جهان 17‌میلیون7) به یکی از انواع سرطان‌ها دچار می‌شوند و روند آن صعودی است8. در بین انواع سرطان‌های شایع، سرطان سینه زنان با 33‌هزار (در جهان حدود 2‌میلیون9)، سرطان پروستات با 14هزار، سرطان معده با 14‌هزار (با آمار جهانی سالانه یک میلیون10)، سرطان پوست (غیرملانوم) 13‌هزار و سرطان روده بزرگ با 12‌هزار مورد در سال11 (با آمار جهانی 1/8میلیون12) شیوع دارد. سرطان‌های سینه زنان، معده، روده بزرگ و ریه به‌عنوان مهلک‌ترین و البته با بالاترین ضریب رشد سالیانه در ایران است که بسته به نوع سرطان، علل مختلف از‌جمله سبک زندگی آسیب‌زا، رژیم غذایی نامناسب و آلودگی‌های زیست‌محیطی دارد. در‌نهایت سکته‌های قلبی و مغزی در ایران هر یک نزدیک به 150‌هزار نفر در سال (به‌ترتیب با آمار جهانی 197‌میلیون و 101‌میلیون مورد جهانی) 13 مهمترین علل مرگ و میر در کشور است. در مجموع 44‌درصد مرگ و میرها در کشور به‌علت بیماری قلبی عروقی رخ می‌دهد14. دلایل اصلی سکته قلبی و مغزی در ایران فشار خون بالا و آلودگی هوا15 است.

دانش پزشکی در پرتو پیشرفت‌های شتابانی که در سال‌های اخیر داشته با بهره‌مندی از ابزارهای هوشمند و نیز توجه به سایر وجوه دانش بشری (اعم از علوم انسانی و مهندسی) در بسیاری عرصه‌ها توانسته کار بدن را آسانتر کرده و در التیام بخشیدن بیماران کمک کند. نهضتی که در جهان و در ایران اسلامی به‌همت متخصصان همه عرصه‌های سلامت در دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و شرکت‌های دانش‌بنیان با سرعت به پیش می‌رود تا از سلامت «انسان» به‌عنوان مهمترین محور رشد و تعالی جامعه صیانت کند. در‌واقع اشرف مخلوقات خدا محور عمیق‌ترین و شریف‌ترین توجهات علمی از منظر رشته‌ها و تخصص‌های متنوع مدنظر بوده است.
 
سازمان بهداشت جهانی «سبک زندگی» را نشانه‌ای از ارزش‌های اجتماعی و همچنین ترکیبی از الگوهای رفتاری و عادت‌های فردی در سراسر زندگی (فعالیت بدنی، تغذیه، مدیریت وزن بدن، کنترل اضطراب و استرس، مصرف و اعتیاد به الکل و دخانیات) معرفی می‌کند. اصلاح عادات غلط مربوط به سبک زندگی یک راهبرد پیشگیرانه کلیدی در بسیاری از بیماری‌هاست و اهمیت آن به‌حدی است که «پزشکی رفتاری» به‌عنوان شاخه جدیدی از علوم پزشکی محسوب می‌شود.
 

در کنار تلاش برای تقویت سلامت جسمی، تأثیر آموزه‌های دینی و الهی بر سلامت و بهداشت اجتماعی و معنوی که نتیجه ارتباط عمیق با خدای متعال و سبک زندگی الهی است، بسیار راهگشاست.

 

مهمترین‌ نتیجه ارتباط عمیق با خدا و زندگی بر‌مبنای سبک زندگی الهی، کاهش گسترده اضطراب‌های فردی و اجتماعی است. به‌علاوه، آموزه‌های دینی و تقویت سبک زندگی اسلامی اثر سازنده و مقومی در حوزه سلامت فردی و اجتماعی از‌جمله نظم، احترام به دیگران، رعایت نظافت و همچنین کاهش بزهکاری و ناهنجاری‌های رفتاری از یک‌سو و تقویت نوع‌دوستی، محبت، همبستگی و حمایت‌های اجتماعی از‌سوی دیگر دارد. درنهایت سلامت معنوی نیز از رهگذر باور به ذات یکتای باری‌تعالی که منشأ بخشایش، گشایش و آرامش بخش قلوب است، سه بعد دیگر سلامت (جسمی، روانی و اجتماعی) را ارتقا می‌بخشد و آن را در پیوند با منشأ حقیقی هستی و نجات قرار می‌دهد.
 
از این مزیت بزرگ یعنی «دین کامل و جامع» باید بهره‌مند بود و بدون احساس شرمندگی در فضای سکولار، به دین مبین اسلام به‌عنوان مرجع راهبردی زندگی سالم، خالی از اضطراب و همراه با شادابی توجه کرد. به‌طور حتم پیوند با خدا، توکل بر خدا و ذکر دائمی خدای متعال، منشأ تقویت امیدواری به زندگی، نشاط و آرامش انسان است و وجود آرام و بدون اضطراب، عامل بازدارنده‌ای برای بسیاری از بیماری‌هاست. بنابراین از بعد سیاست‌گذاری آموزشی، باید موضوع سبک زندگی اسلامی و سلامت همه‌جانبه را در دستور کار برنامه‌های درسی پایه در همه رشته‌های مرتبط با سلامت، امنیت غذایی، پیشگیری، تشخیص و درمان قرار داد.

در پایان، عزیزان ما که شرایط سخت و رنج‌آوری را با بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج تجربه می‌کنند، برای ادامه زندگی و کاهش اندوه و رنج‌های خود به حمایت‌های اجتماعی، حقوقی و مادی دولت، پزشکان، پژوهشگران و سازمان‌های مردم‌نهاد نیاز دارند تا با ایجاد امکانات رفاهی و اجتماعی و نیز ارتقای کیفیت اثربخشی تولید داخلی دارو، به دور از دغدغه‌های مختلف به درمان خویش بپردازند؛ توصیه می‌شود نهادهای سیاست‌گذار، قانون‌گذار و اجرایی و نهادهای مردم‌نهاد به جامعه گرفتار بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج توجه حمایتی کنند و عدالت اجتماعی در حوزه سلامت را نسبت به همه بیماران بدون تبعیض در نوع بیماری در محور بسته‌های حمایتی اجتماعی قرار دهند.
 
سعیدرضا عاملی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
18‌ اردیبهشت 1400
 

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

نهضت مدرسه‌سازی خوزستان تا مهر ۱۴۰۷ به سرانجام می‌رسد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد