کد خبر: 92066
ف
به قلم دکتر عاملی؛
سبک زندگی سالم اساس پیشگیری از بیماری‌ها است
در کنار پیشرفت های علمی برای التیام آلام دردمندان، «سبک زندگی سالم» اساس رشد متناسب، سلامت و ارتقای معنوی، پیشگیری از بیماری‌ها و همین‌طور اعاده سلامتی در هنگام ابتلای به بسیاری از بیماری‌هاست.
به‌نام خدا
وَ أَوْجِدْنِی حَلَاوَةَ الْعَافِیَة، وَ أَذِقْنِی بَرْدَ السَّلَامَةِ، وَ اجْعَلْ مَخْرَجِی عَنْ عِلَّتِی إِلَیَّ عَفْوِکَ .
خدایا از شیرینی عافیت کامیابم ساز و گوارایی تندرستی را به من بچشان؛ و راه بیرون رفتن از بیماری‌ام را به‌سوی عفوت قرار ده.
(صحیفه سجادیه، دعای پانزدهم)

 
«انسان» شریف‌ترین آفریده خداست، او در هر جامعه‌ای سرمایه محسوب شده و وجودش در مجموعه هستی بی‌بدیل است. این موجود با‌ارزش که در نظریه‌های اجتماعی و اقتصادی از آن به «سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی» یاد می‌شود، برای ایفای نقش خود نیازمند شرایطی برای حفظ، رشد و توانمندی است تا «کرامت انسانی» او خدشه‌دار نشود. این کار هر قدر هزینه داشته باشد، بازهم برای جوامع سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود؛ بنابراین مفاهیمی چون «آموزش» و «سلامت» برای آحاد جامعه امری فراگیر و الزامی است.
 
وجود بیماری‌های متعدد که سلامت جامعه و افراد آن را به‌خطر می‌اندازند، خطری نه تنها برای فرد بلکه برای جامعه پیرامون و جامعه جهانی است. از این‌رو دانش پزشکی با تخصص‌های متنوع و گسترده تلاشی دانش بنیان و البته دلسوزانه و همدلانه برای تشخیص، درمان و کاهش آلام مردم است که بالاترین ارزش‌های فردی و اجتماعی را دارا بوده و البته مأجور درگاه الهی است.

مشخص کردن منشأ و علت بیماری؛ دانستن سرشت، شکل و عوارض بیماری؛ بررسی ویژگی و تفاوت هر بیماری از طریق تجزیه و تحلیل سریع و دقیق آن؛ پیش‌بینی این امر که چه رخدادهای زیان‌آور و یا مفیدی در سیر بیماری رخ خواهد داد؛ تصمیم همراه با اعتماد به‌نفس برای انتخاب روش درمانی‌ای که آثار آن سریع‌ترین، خوشایندترین و یقینی‌ترین موفقیت را به‌همراه دارد؛ استفاده از تمام تجارب و غنیمت شمردن فرصت‌ها و محاسبه دقیق شانس موفقیت و خطرات آن؛ محاسبه عواطف و تسکین درد بیماران و آرام کردن اضطراب، پیش‌بینی نیازها و همراهی بیماران مانند پدری مهربان که بر سرنوشت فرزندان خویش نظارت می‌کند؛ آن چیزی است که در سیر تشخیص تا درمان بر «پزشک»، «بیمار» و «همراهان» می‌گذرد.

در یک تعریف عملیاتی، بیماری صعب‌العلاج (chronic diseases) به بیماری‌هایی اتلاق می‌شود که برای مدت طولانی (حداقل بیش از 3‌ماه) استمرار داشته، قابل پیشگیری با واکسن یا درمان با دارو نباشد و بیشتر محصول رفتارهای آسیب‌رسان به‌سلامتی ـ به‌ویژه سبک زندگی نامناسب و مخرب‌‌های محیطی مستمر از‌جمله آلودگی‌های زیست محیطی ـ یا عدم رعایت الگوهای پیشگیری از ابتلا است. بنابراین در این تعریف، هر دو دسته بیماری‌های مزمن واگیردار (مانند ایدز و هپاتیت) و غیرواگیردار (از جمله دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان‌ها) به استثنای اختلالات ژنتیکی قرار می‌گیرد.
 
 
 

در‌حال حاضر، در ایران 59‌هزار بیمار مبتلا به ایدز1 (با آمار جهانی 38 میلیون نفر) وجود دارد که 41‌درصد از طریق رابطه جنسی، 39‌درصد از طریق اشتراک سرنگ آلوده، 3‌درصد از مادر به نوزاد و 17‌درصد نیز از منشأ نامشخص منتقل شده است. همچنین، در کشور یک میلیون و 400‌هزار نفر بیمار مبتلا به هپاتیت بی 2 (با آمار جهانی 257‌میلیون نفر) و 186 هزار بیمار مبتلا به هپاتیت سی3 (71‌میلیون در جهان) 4 وجود دارد که الگوی انتقال آن در کشور کم‌و‌بیش مشابه ویروس اچ.آی.وی. است. تعداد افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در کشور 3/5میلیون نفر5 (با آمار جهانی 374‌میلیون نفر) 6 است که عمده‌ترین علل ابتلا به آن سبک زندگی ناسالم از‌جمله عدم تحرک و ورزش، مصرف غذاها و نوشیدنی‌های پرقند و در نتیجه اضافه وزن است که مجموعاً سالانه 112‌هزار نفر در کشور (در جهان 17‌میلیون7) به یکی از انواع سرطان‌ها دچار می‌شوند و روند آن صعودی است8. در بین انواع سرطان‌های شایع، سرطان سینه زنان با 33‌هزار (در جهان حدود 2‌میلیون9)، سرطان پروستات با 14هزار، سرطان معده با 14‌هزار (با آمار جهانی سالانه یک میلیون10)، سرطان پوست (غیرملانوم) 13‌هزار و سرطان روده بزرگ با 12‌هزار مورد در سال11 (با آمار جهانی 1/8میلیون12) شیوع دارد. سرطان‌های سینه زنان، معده، روده بزرگ و ریه به‌عنوان مهلک‌ترین و البته با بالاترین ضریب رشد سالیانه در ایران است که بسته به نوع سرطان، علل مختلف از‌جمله سبک زندگی آسیب‌زا، رژیم غذایی نامناسب و آلودگی‌های زیست‌محیطی دارد. در‌نهایت سکته‌های قلبی و مغزی در ایران هر یک نزدیک به 150‌هزار نفر در سال (به‌ترتیب با آمار جهانی 197‌میلیون و 101‌میلیون مورد جهانی) 13 مهمترین علل مرگ و میر در کشور است. در مجموع 44‌درصد مرگ و میرها در کشور به‌علت بیماری قلبی عروقی رخ می‌دهد14. دلایل اصلی سکته قلبی و مغزی در ایران فشار خون بالا و آلودگی هوا15 است.

دانش پزشکی در پرتو پیشرفت‌های شتابانی که در سال‌های اخیر داشته با بهره‌مندی از ابزارهای هوشمند و نیز توجه به سایر وجوه دانش بشری (اعم از علوم انسانی و مهندسی) در بسیاری عرصه‌ها توانسته کار بدن را آسانتر کرده و در التیام بخشیدن بیماران کمک کند. نهضتی که در جهان و در ایران اسلامی به‌همت متخصصان همه عرصه‌های سلامت در دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و شرکت‌های دانش‌بنیان با سرعت به پیش می‌رود تا از سلامت «انسان» به‌عنوان مهمترین محور رشد و تعالی جامعه صیانت کند. در‌واقع اشرف مخلوقات خدا محور عمیق‌ترین و شریف‌ترین توجهات علمی از منظر رشته‌ها و تخصص‌های متنوع مدنظر بوده است.
 
سازمان بهداشت جهانی «سبک زندگی» را نشانه‌ای از ارزش‌های اجتماعی و همچنین ترکیبی از الگوهای رفتاری و عادت‌های فردی در سراسر زندگی (فعالیت بدنی، تغذیه، مدیریت وزن بدن، کنترل اضطراب و استرس، مصرف و اعتیاد به الکل و دخانیات) معرفی می‌کند. اصلاح عادات غلط مربوط به سبک زندگی یک راهبرد پیشگیرانه کلیدی در بسیاری از بیماری‌هاست و اهمیت آن به‌حدی است که «پزشکی رفتاری» به‌عنوان شاخه جدیدی از علوم پزشکی محسوب می‌شود.
 

در کنار تلاش برای تقویت سلامت جسمی، تأثیر آموزه‌های دینی و الهی بر سلامت و بهداشت اجتماعی و معنوی که نتیجه ارتباط عمیق با خدای متعال و سبک زندگی الهی است، بسیار راهگشاست.

 

مهمترین‌ نتیجه ارتباط عمیق با خدا و زندگی بر‌مبنای سبک زندگی الهی، کاهش گسترده اضطراب‌های فردی و اجتماعی است. به‌علاوه، آموزه‌های دینی و تقویت سبک زندگی اسلامی اثر سازنده و مقومی در حوزه سلامت فردی و اجتماعی از‌جمله نظم، احترام به دیگران، رعایت نظافت و همچنین کاهش بزهکاری و ناهنجاری‌های رفتاری از یک‌سو و تقویت نوع‌دوستی، محبت، همبستگی و حمایت‌های اجتماعی از‌سوی دیگر دارد. درنهایت سلامت معنوی نیز از رهگذر باور به ذات یکتای باری‌تعالی که منشأ بخشایش، گشایش و آرامش بخش قلوب است، سه بعد دیگر سلامت (جسمی، روانی و اجتماعی) را ارتقا می‌بخشد و آن را در پیوند با منشأ حقیقی هستی و نجات قرار می‌دهد.
 
از این مزیت بزرگ یعنی «دین کامل و جامع» باید بهره‌مند بود و بدون احساس شرمندگی در فضای سکولار، به دین مبین اسلام به‌عنوان مرجع راهبردی زندگی سالم، خالی از اضطراب و همراه با شادابی توجه کرد. به‌طور حتم پیوند با خدا، توکل بر خدا و ذکر دائمی خدای متعال، منشأ تقویت امیدواری به زندگی، نشاط و آرامش انسان است و وجود آرام و بدون اضطراب، عامل بازدارنده‌ای برای بسیاری از بیماری‌هاست. بنابراین از بعد سیاست‌گذاری آموزشی، باید موضوع سبک زندگی اسلامی و سلامت همه‌جانبه را در دستور کار برنامه‌های درسی پایه در همه رشته‌های مرتبط با سلامت، امنیت غذایی، پیشگیری، تشخیص و درمان قرار داد.

در پایان، عزیزان ما که شرایط سخت و رنج‌آوری را با بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج تجربه می‌کنند، برای ادامه زندگی و کاهش اندوه و رنج‌های خود به حمایت‌های اجتماعی، حقوقی و مادی دولت، پزشکان، پژوهشگران و سازمان‌های مردم‌نهاد نیاز دارند تا با ایجاد امکانات رفاهی و اجتماعی و نیز ارتقای کیفیت اثربخشی تولید داخلی دارو، به دور از دغدغه‌های مختلف به درمان خویش بپردازند؛ توصیه می‌شود نهادهای سیاست‌گذار، قانون‌گذار و اجرایی و نهادهای مردم‌نهاد به جامعه گرفتار بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج توجه حمایتی کنند و عدالت اجتماعی در حوزه سلامت را نسبت به همه بیماران بدون تبعیض در نوع بیماری در محور بسته‌های حمایتی اجتماعی قرار دهند.
 
سعیدرضا عاملی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
18‌ اردیبهشت 1400
 

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران

متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس

پیرمرد بیرجرندی در اوج طوفان پرچم ایران را بر زمین نینداخت

«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید

تارا و رؤیای داشتن یک تلفن همراه شخصی

رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد

قصه گویی یک اسباب‌بازی ارزان اما اثرگذار برای کودکان

ارسطوی پایتخت با یک سریال جدید به شبکه یک آمد

جناب خان و الیکا عبدالرزاقی به آنتن تلویزیون برگشتند

اسلام‌هراسی علیه زنان محجبه در اروپای سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است

عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟

بازتاب گسترده پیام رهبر انقلاب به مناسبت برگزاری حج در رسانه‌های بین المللی

شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد

درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزش‌های نوین فراهم شود

آیین‌نامه «توسعه مشارکت‌های مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در مدارس دولتی» تصویب شد

آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد

این دعای عرفه را بخوانید تا ببینید چرا پدران ما قرن‌هاست حسین حسین (ع) می‌گویند

روزه گرفتن در روز عرفه چه حکمی دارد؟

توصیه آیت الله جوادی آملی برای انجام این عمل در روز عرفه

از ظهر تا غروب عرفه؛ این ساعت‌ها را از دست ندهید

آمار ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون نفر رسید

جریمه چند میلیون دلاری و سنگین در انتظار گوگل در اروپا

رئیس‌جمهور مصوبه بازگشایی اینترنت بین‌الملل را ابلاغ کرد

صفحه اینترنت پرو از سایت همراه اول حذف شد+عکس

روایت وزیر ارتباطات از بازگشایی اینترنت

۵۰ برج فناوری احداث می‌شوند: ۳ دانشگاه پایلوت زیست بومی نوآوری می‌شود

«سعی صفا و مروه» در حج نماد چیست؟

افزایش پذیرش دانشجوی شهریه‌پرداز در دانشگاه تربیت مدرس

تائید ۱۲ رئیس دانشگاه و رئیس شهرک علمی صنعتی اصفهان

جزئیات برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه تربیت مدرس و علم و صنعت اعلام شد

کلاس‌های دانشگاه شریف تا اطلاع ثانوی مجازی شد

کارمند گوگل در پی اعتراض به همکاری با رژیم صهیونیستی اخراج شد

مصوبات مهم جلسه ستاد فضای مجازی درباره وضعیت اینترنت اعلام شد

۱۷ هزار نسخه خطی کم‌نظیر و در معرض خطر دیجیتال سازی شد

«آدم با صدای بلند برای فرزندانش گریست» کتاب شد

کتاب‌هایی خواندنی برای بچه‌های ایران

فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟

اگر خرمشهر آزاد نشده بود چه اتفاقی می‌افتاد؟

پیام آیت‌الله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی

دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست

الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس

شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس

محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس

«مثلی لا یبایع مثله» شعار اربعین حسینی امسال شد

راهکارهای مدیریت اضطراب دانش‌آموزان در روزهای امتحان چگونه است؟

امتحانات نهایی دانش‌آموزان مجازی می‌شود؟

عملیات بیت‌المقدس در ۲۰ کتاب درسی ثبت می‌شود

امام باقر (ع) احیاگر مرجعیت علمی اهل‌ بیت و پیشگام مبارزه با تحریف دین

یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد

تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد

ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان

تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه‌ علم و صنعت اعلام شد

جزئیات امتحانات و کلاس‌های ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد

بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص

پاسخ یحیی گل‌محمدی به یاوه گویی ترامپ +عکس

اعتراف غم انگیز نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات درباره استفاده از هوش مصنوعی

نمایشگاه کتاب تهران تمدید شد

نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی

توصیه امام باقر (ع) برای اصلاح جامعه چه بود؟

رباتی که امید را به کودکان مبتلا به ام اس بازگرداند

ربات‌های انسان‌نما در مزارع چین مشغول به کار شدند+عکس

موشک «نیو گلن» پس از سانحه دوباره مجوز پرتاب گرفت

قلمرو مه‌آلود یک ستاره در حال مرگ رصد شد

فرمانده اولین پرواز انسانی به مریخ یک میلیاردر است+عکس

علت زنگ نزدن طلا کشف شد

استرس خاطرات شما را نابود می‌کند

مهلت ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۵ تمدید شد

«اردیبهشت کتاب» به دلیل استقبال گسترده مردم تا جمعه ۸ خرداد تمدید شد

بهترین‌های جشنواره کن از نظر منتقدان/ فیلم اصغر فرهادی کجاست؟

چرا برنامه شهیدی‌فرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟

شعار دهه امامت و ولایت اعلام شد: غدیر، میثاق امت با ولایت

آغاز ثبت‌نام پانزدهمین دوره ارزیابی تخصصی قاریان و مدرسان قرآن کریم

حجت الاسلام پناهیان: مردم پس از میدان سراغ میز مدیران خواهند رفت

ثبت نام یک میلیون و ۱۸۷ هزار دانش آموز کلاس اولی آغاز شد

آغاز سال تحصیلی آینده و اجرای موفق پروژه مهر دغدغه اصلی آموزش و پرورش

کلاس‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه شریف از این تاریخ حضوری می‌شود

تأملی پیرامون دانشگاه آزاد در میانه تحولات اخیر کشور

ثبت نام بیش از ۵۷۰ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجومعلم

شرایط اسکان‌ دانشجویان دانشگاه تهران‌ چیست؟ اینجا بخوانید

فعالیت شرکت تاکسی خودران وایمو در یک شهر دیگر تعلیق شد

تکذیب اعلام زمان برگزاری آزمون سراسری یک هفته پیش از امتحانات نهایی تکذیب شد

جزئیات امتحانات و کلاس‌های ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد

ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان

ارائه راهکارهای شبکه سازی با نخبگان خارج از کشور

مهلت انتخاب رشته کاردانی مهارتی تمدید شد

بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص

تغییرات تقویم آزمون‌های علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ اعلام شد

آخرین وضعیت برگزاری کنکور سراسری و کارشناسی ارشد در سال ۱۴۰۵

بازخوانی حکمت صدرایی توسط جمعی از فلاسفه به صورت مجازی

سمعک‌های جدید می‌توانند سینگال‌های مغز را بخوانند

حجت الاسلام پناهیان: مردم پس از میدان سراغ میز مدیران خواهند رفت

کلاس‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد

تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه‌ علم و صنعت اعلام شد

شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس

این بازی ویدئویی قابلیت تشخیص افسردگی شدید را دارد

دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست

۴۰ شرکت دانش بنیان در جنگ‌ تحمیلی سوم به صورت کامل تخریب شد

آغاز ثبت‌نام پانزدهمین دوره ارزیابی تخصصی قاریان و مدرسان قرآن کریم

پیام آیت‌الله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی

یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد

الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس

ثبت نام بیش از ۵۷۰ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجومعلم

آنچه در این هفته گذشت و واکنش به مجریان اسلحه به دست تلویزیون

یک مستند از سقوط هواپیمای آمریکایی در اصفهان ساخته می‌شود

چرا برنامه شهیدی‌فرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟

محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس

علت زنگ نزدن طلا کشف شد

نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی

فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟

تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد