کد خبر: 92066
ف
به قلم دکتر عاملی؛
سبک زندگی سالم اساس پیشگیری از بیماری‌ها است
در کنار پیشرفت های علمی برای التیام آلام دردمندان، «سبک زندگی سالم» اساس رشد متناسب، سلامت و ارتقای معنوی، پیشگیری از بیماری‌ها و همین‌طور اعاده سلامتی در هنگام ابتلای به بسیاری از بیماری‌هاست.
به‌نام خدا
وَ أَوْجِدْنِی حَلَاوَةَ الْعَافِیَة، وَ أَذِقْنِی بَرْدَ السَّلَامَةِ، وَ اجْعَلْ مَخْرَجِی عَنْ عِلَّتِی إِلَیَّ عَفْوِکَ .
خدایا از شیرینی عافیت کامیابم ساز و گوارایی تندرستی را به من بچشان؛ و راه بیرون رفتن از بیماری‌ام را به‌سوی عفوت قرار ده.
(صحیفه سجادیه، دعای پانزدهم)

 
«انسان» شریف‌ترین آفریده خداست، او در هر جامعه‌ای سرمایه محسوب شده و وجودش در مجموعه هستی بی‌بدیل است. این موجود با‌ارزش که در نظریه‌های اجتماعی و اقتصادی از آن به «سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی» یاد می‌شود، برای ایفای نقش خود نیازمند شرایطی برای حفظ، رشد و توانمندی است تا «کرامت انسانی» او خدشه‌دار نشود. این کار هر قدر هزینه داشته باشد، بازهم برای جوامع سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود؛ بنابراین مفاهیمی چون «آموزش» و «سلامت» برای آحاد جامعه امری فراگیر و الزامی است.
 
وجود بیماری‌های متعدد که سلامت جامعه و افراد آن را به‌خطر می‌اندازند، خطری نه تنها برای فرد بلکه برای جامعه پیرامون و جامعه جهانی است. از این‌رو دانش پزشکی با تخصص‌های متنوع و گسترده تلاشی دانش بنیان و البته دلسوزانه و همدلانه برای تشخیص، درمان و کاهش آلام مردم است که بالاترین ارزش‌های فردی و اجتماعی را دارا بوده و البته مأجور درگاه الهی است.

مشخص کردن منشأ و علت بیماری؛ دانستن سرشت، شکل و عوارض بیماری؛ بررسی ویژگی و تفاوت هر بیماری از طریق تجزیه و تحلیل سریع و دقیق آن؛ پیش‌بینی این امر که چه رخدادهای زیان‌آور و یا مفیدی در سیر بیماری رخ خواهد داد؛ تصمیم همراه با اعتماد به‌نفس برای انتخاب روش درمانی‌ای که آثار آن سریع‌ترین، خوشایندترین و یقینی‌ترین موفقیت را به‌همراه دارد؛ استفاده از تمام تجارب و غنیمت شمردن فرصت‌ها و محاسبه دقیق شانس موفقیت و خطرات آن؛ محاسبه عواطف و تسکین درد بیماران و آرام کردن اضطراب، پیش‌بینی نیازها و همراهی بیماران مانند پدری مهربان که بر سرنوشت فرزندان خویش نظارت می‌کند؛ آن چیزی است که در سیر تشخیص تا درمان بر «پزشک»، «بیمار» و «همراهان» می‌گذرد.

در یک تعریف عملیاتی، بیماری صعب‌العلاج (chronic diseases) به بیماری‌هایی اتلاق می‌شود که برای مدت طولانی (حداقل بیش از 3‌ماه) استمرار داشته، قابل پیشگیری با واکسن یا درمان با دارو نباشد و بیشتر محصول رفتارهای آسیب‌رسان به‌سلامتی ـ به‌ویژه سبک زندگی نامناسب و مخرب‌‌های محیطی مستمر از‌جمله آلودگی‌های زیست محیطی ـ یا عدم رعایت الگوهای پیشگیری از ابتلا است. بنابراین در این تعریف، هر دو دسته بیماری‌های مزمن واگیردار (مانند ایدز و هپاتیت) و غیرواگیردار (از جمله دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان‌ها) به استثنای اختلالات ژنتیکی قرار می‌گیرد.
 
 
 

در‌حال حاضر، در ایران 59‌هزار بیمار مبتلا به ایدز1 (با آمار جهانی 38 میلیون نفر) وجود دارد که 41‌درصد از طریق رابطه جنسی، 39‌درصد از طریق اشتراک سرنگ آلوده، 3‌درصد از مادر به نوزاد و 17‌درصد نیز از منشأ نامشخص منتقل شده است. همچنین، در کشور یک میلیون و 400‌هزار نفر بیمار مبتلا به هپاتیت بی 2 (با آمار جهانی 257‌میلیون نفر) و 186 هزار بیمار مبتلا به هپاتیت سی3 (71‌میلیون در جهان) 4 وجود دارد که الگوی انتقال آن در کشور کم‌و‌بیش مشابه ویروس اچ.آی.وی. است. تعداد افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در کشور 3/5میلیون نفر5 (با آمار جهانی 374‌میلیون نفر) 6 است که عمده‌ترین علل ابتلا به آن سبک زندگی ناسالم از‌جمله عدم تحرک و ورزش، مصرف غذاها و نوشیدنی‌های پرقند و در نتیجه اضافه وزن است که مجموعاً سالانه 112‌هزار نفر در کشور (در جهان 17‌میلیون7) به یکی از انواع سرطان‌ها دچار می‌شوند و روند آن صعودی است8. در بین انواع سرطان‌های شایع، سرطان سینه زنان با 33‌هزار (در جهان حدود 2‌میلیون9)، سرطان پروستات با 14هزار، سرطان معده با 14‌هزار (با آمار جهانی سالانه یک میلیون10)، سرطان پوست (غیرملانوم) 13‌هزار و سرطان روده بزرگ با 12‌هزار مورد در سال11 (با آمار جهانی 1/8میلیون12) شیوع دارد. سرطان‌های سینه زنان، معده، روده بزرگ و ریه به‌عنوان مهلک‌ترین و البته با بالاترین ضریب رشد سالیانه در ایران است که بسته به نوع سرطان، علل مختلف از‌جمله سبک زندگی آسیب‌زا، رژیم غذایی نامناسب و آلودگی‌های زیست‌محیطی دارد. در‌نهایت سکته‌های قلبی و مغزی در ایران هر یک نزدیک به 150‌هزار نفر در سال (به‌ترتیب با آمار جهانی 197‌میلیون و 101‌میلیون مورد جهانی) 13 مهمترین علل مرگ و میر در کشور است. در مجموع 44‌درصد مرگ و میرها در کشور به‌علت بیماری قلبی عروقی رخ می‌دهد14. دلایل اصلی سکته قلبی و مغزی در ایران فشار خون بالا و آلودگی هوا15 است.

دانش پزشکی در پرتو پیشرفت‌های شتابانی که در سال‌های اخیر داشته با بهره‌مندی از ابزارهای هوشمند و نیز توجه به سایر وجوه دانش بشری (اعم از علوم انسانی و مهندسی) در بسیاری عرصه‌ها توانسته کار بدن را آسانتر کرده و در التیام بخشیدن بیماران کمک کند. نهضتی که در جهان و در ایران اسلامی به‌همت متخصصان همه عرصه‌های سلامت در دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و شرکت‌های دانش‌بنیان با سرعت به پیش می‌رود تا از سلامت «انسان» به‌عنوان مهمترین محور رشد و تعالی جامعه صیانت کند. در‌واقع اشرف مخلوقات خدا محور عمیق‌ترین و شریف‌ترین توجهات علمی از منظر رشته‌ها و تخصص‌های متنوع مدنظر بوده است.
 
سازمان بهداشت جهانی «سبک زندگی» را نشانه‌ای از ارزش‌های اجتماعی و همچنین ترکیبی از الگوهای رفتاری و عادت‌های فردی در سراسر زندگی (فعالیت بدنی، تغذیه، مدیریت وزن بدن، کنترل اضطراب و استرس، مصرف و اعتیاد به الکل و دخانیات) معرفی می‌کند. اصلاح عادات غلط مربوط به سبک زندگی یک راهبرد پیشگیرانه کلیدی در بسیاری از بیماری‌هاست و اهمیت آن به‌حدی است که «پزشکی رفتاری» به‌عنوان شاخه جدیدی از علوم پزشکی محسوب می‌شود.
 

در کنار تلاش برای تقویت سلامت جسمی، تأثیر آموزه‌های دینی و الهی بر سلامت و بهداشت اجتماعی و معنوی که نتیجه ارتباط عمیق با خدای متعال و سبک زندگی الهی است، بسیار راهگشاست.

 

مهمترین‌ نتیجه ارتباط عمیق با خدا و زندگی بر‌مبنای سبک زندگی الهی، کاهش گسترده اضطراب‌های فردی و اجتماعی است. به‌علاوه، آموزه‌های دینی و تقویت سبک زندگی اسلامی اثر سازنده و مقومی در حوزه سلامت فردی و اجتماعی از‌جمله نظم، احترام به دیگران، رعایت نظافت و همچنین کاهش بزهکاری و ناهنجاری‌های رفتاری از یک‌سو و تقویت نوع‌دوستی، محبت، همبستگی و حمایت‌های اجتماعی از‌سوی دیگر دارد. درنهایت سلامت معنوی نیز از رهگذر باور به ذات یکتای باری‌تعالی که منشأ بخشایش، گشایش و آرامش بخش قلوب است، سه بعد دیگر سلامت (جسمی، روانی و اجتماعی) را ارتقا می‌بخشد و آن را در پیوند با منشأ حقیقی هستی و نجات قرار می‌دهد.
 
از این مزیت بزرگ یعنی «دین کامل و جامع» باید بهره‌مند بود و بدون احساس شرمندگی در فضای سکولار، به دین مبین اسلام به‌عنوان مرجع راهبردی زندگی سالم، خالی از اضطراب و همراه با شادابی توجه کرد. به‌طور حتم پیوند با خدا، توکل بر خدا و ذکر دائمی خدای متعال، منشأ تقویت امیدواری به زندگی، نشاط و آرامش انسان است و وجود آرام و بدون اضطراب، عامل بازدارنده‌ای برای بسیاری از بیماری‌هاست. بنابراین از بعد سیاست‌گذاری آموزشی، باید موضوع سبک زندگی اسلامی و سلامت همه‌جانبه را در دستور کار برنامه‌های درسی پایه در همه رشته‌های مرتبط با سلامت، امنیت غذایی، پیشگیری، تشخیص و درمان قرار داد.

در پایان، عزیزان ما که شرایط سخت و رنج‌آوری را با بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج تجربه می‌کنند، برای ادامه زندگی و کاهش اندوه و رنج‌های خود به حمایت‌های اجتماعی، حقوقی و مادی دولت، پزشکان، پژوهشگران و سازمان‌های مردم‌نهاد نیاز دارند تا با ایجاد امکانات رفاهی و اجتماعی و نیز ارتقای کیفیت اثربخشی تولید داخلی دارو، به دور از دغدغه‌های مختلف به درمان خویش بپردازند؛ توصیه می‌شود نهادهای سیاست‌گذار، قانون‌گذار و اجرایی و نهادهای مردم‌نهاد به جامعه گرفتار بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج توجه حمایتی کنند و عدالت اجتماعی در حوزه سلامت را نسبت به همه بیماران بدون تبعیض در نوع بیماری در محور بسته‌های حمایتی اجتماعی قرار دهند.
 
سعیدرضا عاملی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
18‌ اردیبهشت 1400
 

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

معیارهای جدید هم‌ترازی رشته‌های دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد

پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟

رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد

تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت

امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله‌ پذیر نیست

فروش بدون کارمزد خودرو در استان‌های درگیر جنگ

کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند

جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان

تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن

فرانسه شبکه‌های اجتماعی را برای کودکان ممنوع می‌کند

کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود

حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید

هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد

پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو

تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای

علت کوری‌های بی‌بازگشت کشف شد

اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ

نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید

فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند

قابلیت تماشای عکس‌های اسلایدی به تلگرام آمد

فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد

روبات‌ها با خواندن فکر فرمانبردار شما می‌شوند

میراث آیت الله شاه‌آبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود

«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید

برگزاری همایش موکب‌داران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء

آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف

«سی‌وشش هفت» غم‌ میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر می‌کشد

ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های برتر جهان

تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد

آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار می‌شود

شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد

توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران

اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه

نحوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های جنوبی

مهلت تخلیه خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد

درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶

توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانش‌بنیان»

امارات مقصد بعدی موشک‌های ایرانی؟ +عکس

تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشته‌ها

بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وام‌های دانشجویی

آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد

دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر

فروشگاه‌های اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید می‌شوند

ترامپ دسترسی به پست‌هایش در شبکه اجتماعی تروث را می‌فروشد

آزمون‌ کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشته‌های شناور برگزار شد

کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار می‌شود/تامین امنیت آزمون

بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباح‌الهدی باقری‌کنی در دانشگاه امام صادق

گوگل باید دسترسی به سرویس‌هایش را برای رقبا فراهم کند

نوبت آخر آزمون‌ کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد

رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند

برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توان‌خواهان و زندانیان

آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد

نوشته‌ای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیش‌بینی حذف شرور جهان پرداخت

حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست

سیاست بچه‌گانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد

ایران قبرستان متجاوزین+عکس

کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند می‌سازد

کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد

وزیر آموزش و پرورش: کیفیت‌بخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است

غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران

آغاز دوره‌های راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیش‌دبستانی در مراکز کانون پرورش فکری

نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور

پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار می‌شود

جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

امتحانات نهایی رشته‌های تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد

لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان

الگوریتم ایکس پاسخ‌های دوستان کاربر به پست‌ها را اولویت می‌دهد

الگوریتم ایکس پاسخ‌های دوستان کاربر به پست‌ها را اولویت می‌دهد

واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش

مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد

نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی

بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند

جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد

تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک

روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان

دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد

پایگاه‌سازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟

نسب رهبر شهید به کدام امامزاده‌های ایران می‌رسد؟

بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وام‌های دانشجویی

نحوه برگزاری امتحانات و کلاس‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی استان‌های جنوبی

ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های برتر جهان

شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد

درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶

کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار می‌شود/تامین امنیت آزمون

تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشته‌ها

دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر

آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد

مهلت تخلیه خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد

گوگل باید دسترسی به سرویس‌هایش را برای رقبا فراهم کند

اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه

امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله‌ پذیر نیست

امارات مقصد بعدی موشک‌های ایرانی؟ +عکس

آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف

توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانش‌بنیان»

تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد

نوبت آخر آزمون‌ کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد

برگزاری همایش موکب‌داران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء

بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباح‌الهدی باقری‌کنی در دانشگاه امام صادق

آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار می‌شود

رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند

توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران

آزمون‌ کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشته‌های شناور برگزار شد

میراث آیت الله شاه‌آبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود

«سی‌وشش هفت» غم‌ میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر می‌کشد

«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید

کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود

فروش بدون کارمزد خودرو در استان‌های درگیر جنگ

ترامپ دسترسی به پست‌هایش در شبکه اجتماعی تروث را می‌فروشد