کد خبر: 93029
ف
بررسی کیفیت آب‌های زیرزمینی
منابع زیرزمینی آب به دلیل عبور از لایه‌های مختلف پوسته زمین از کیفیت متفاوتی برخوردار است. از سوی دیگر افزایش تخلیه فاضلاب های شهری و صنعتی، مواد زائد و جامد و کاربرد سموم و کودهای شیمیایی نیز به این روند شتاب بیشتری داده است.

به گزارش ثریا- "ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی برای شرب و کشاورزی در دشت قروه" منتشر شده در نشریه علمی اکوبیولوژی تالاب سال دوازدهم شماره ۴۳؛ با توجه به روند رشد جمعیت جهان تأمین آب آشامیدنی سالم در شهرها و روستاها ازجمله نگرانی دولتمردان و ساکنان آنهاست. قرن ٢١ را قرن استرس آبی یا استرس هیدرولوژیک نام گذاری کرده‌اند. پایش کیفی آب در فرایند تولید آب سالم ارزش اقتصادی داشته و عامل مهمی در کاهش هزینه‌های تولیدی و تصفیه آب محسوب می‌شود.

چرایی اهمیت آب زیرزمینی در ایران

آب زیرزمینی، یک ذخیره مهم آبی برای کاربردهای مختلف به حساب می‌آید. طی دو دهه اخیر، مطالعات زیادی در خصوص کیفیت منابع آب زیرزمینی و تحلیل و تفسیر آن صورت گرفته است. ایران کشوری با شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک و نزولات جوی بسیار اندک است به طوری که میانگین بارش سالیانه کمتر از یک سوم متوسط بارندگی سالیانه جهان است.

در بخش‌های زیادی از ایران به دلیل عدم دسترسی به آب‌های سطحی، آب‌های زیرزمینی در تأمین آب مصرفی برای بخش‌های شرب، کشاورزی و صنعت نقش اساسی دارد. با اعمال روش‌های مدیریتی مناسب در استفاده از منابع آب موجود، می‌توان علاوه بر اینکه از مخارج سنگین توسعه و بهره برداری آنها را کاهش داد، بلکه میزان استفاده از این منابع را نیز می‌توان بهینه کرد.

یکی از ارکان برنامه‌ریزی در مدیریت یکپارچه آب، حفظ کیفیت این مایع حیاتی به ویژه در مناطقی که با محدودیت نسبی منابع مواجه است. با توجه به برداشت بی‌رویه از منابع آب‌های زیرزمینی در ایران و تأثیرگذاری این امر بر کیفیت آنها، توجه به تغییرات کیفی آن در بعد زمان و مکان به‌خصوص در زمینه مصارف شرب و کشاورزی بسیار حائز اهمیت است.

چگونگی بررسی کیفیت منابع آب

روش‌های متعددی برای تعیین کیفیت منابع آب و کلاس‌بندی آنها ارائه شده است. روش‌های شولر و ویلکاکس، معمول‌ترین روش تعیین کیفیت آب به ترتیب در بحث شرب و کشاورزی است. در این روش‌ها طبقه‌بندی آب از نظر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی با اندازه گیری آنیون‌ها و کاتیون‌ها صورت می‌گیرد.

در روش شولر پنج عامل کل نمک‌های محلول (TDS)، سختی آب (TH)، سولفات (SO4)، کلر (Cl) و سدیم (Na) و در روش ویلکاکس دو عامل هدایت الکتریکی (EC) و نسبت جذب سدیم (SAR) معیار طبقه بندی آب است. نخستین قدم برای تعیین کیفیت آب با استفاده از این روش‌ها، انتخاب مدلی مناسب برای درون‌یابی و پهنه‌بندی پارامترهاست.

روش‌های زمین آماری در مقایسه با روش‌های آماری کلاسیک، ضمن در نظر گرفتن موقعیت مکانی نقاط اندازه گیری شده و ارتباط بین آنها و همچنین همبستگی بین خصوصیات مختلف، معمولاً کارایی بیشتری برای توصیف الگوی تغییرپذیری متغیرهای مکانی دارد. در سال‌های اخیر پژوهشگران بسیاری به کمک روش‌های زمین آماری مبادرت به تهیه‌ی نقشه‌های کیفی آب‌های زیرزمینی کرده‌اند.

کیفیت آب زیر زمینی در اقیلم‌های مختلف کشور

یکی از محققان در پژوهشی، کیفیت آب زیرزمینی "دشت زاهدان" برای مصارف شرب و کشاورزی و صنعتی در دوره‌های خشکسالی و نرمال را ارزیابی کردند. بدین منظور داده‌های حاصل از آنالیز شیمیایی ۱۴ حلقه چاه موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد کیفیت آب چاه‌های مورد مطالعه بر اساس نمودار ویلکاکس برای مصارف کشاورزی در رده شور و خیلی شور و طبق نمودار شولر برای شرب نامناسب است و ازلحاظ صنعتی نیز اکثر نمونه‌ها با خاصیت رسوب گذاری نشان داده شده‌اند.

پژوهشگر این تحقیق همچنین به بررسی تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی دشت فسا پرداخت و نشان داد در دوره زمانی بررسی شده همه فاکتورهای کیفی دارای روند زیاد شونده است. مطالعه‌کنندگان در پژوهشی پارامترهای فیزیک و شیمیایی ۲۹ حلقه چاه طی ۱۱ سال در شهرستان ساوه توسط شاخص استاندارد بارندگی (SPI) در دوره خشکسالی ۱۰ ساله را بررسی کردند و کیفیت آب زیرزمینی ازنظر شرب (بر مبنای روش شولر) و کشاورزی (بر مبنای روش ویلکاکس) را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. سپس از GIS برای پهنه بندی پارامترهای کیفیت آب زیرزمینی استفاده کردند.

 

بر اساس نتایج به دست آمده، تقریباً ۹۰ درصد از چاه‌ها در سال ۲۰۱۵ در رده "بسیار شور و نامناسب برای کشاورزی" بود. نمودار شولر نشان داد که کیفیت آب از سطح استاندارد ملی ایران فراتر رفته است. در پژوهشی باهدف ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی و همچنین مدل سازی و پهنه بندی کیفیت آب‌های زیرزمینی در منطقه "دشت کاشان" با استفاده از زمین آمار و مدل‌های قطعی انجام شد. پنج پارامتر کیفیت آب جهت تعیین شاخص آبیاری و کیفیت آب آشامیدنی با استفاده از نمودار ویلکاکس تعیین شد. نقشه نهایی نشان داد که کیفیت آب‌های زیرزمینی از شمال به جنوب منطقه مورد مطالعه افزایش یافته است. علاوه بر تغییرات کیفیت آب‌های زیرزمینی در بعد مکانی، تحلیل روند تغییرات کیفیت آب‌های زیرزمینی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. تحلیل روند سری داده‌های هیدرولوژیکی معمولاً با استفاده از آزمون‌های پارامتری و ناپارامتری صورت می‌گیرد. در مطالعه‌ای تغییرات مکانی، کیفیت آب‌های زیرزمینی برای مصارف آشامیدنی (استانداردهای شولر) و مصارف کشاورزی (استانداردهای ویلکاکس) در طی ده سال موردبررسی قرار گرفت. در این مطالعه از اطلاعات ۲۴ حلقه چاه در دشت فسا برای بررسی تغییرپذیری مکانی پارامترهای کیفی آب با استفاده از تکنیک‌های زمین آماری در نرم افزار GIS استفاده شد. آزمون‌های آماری پارامتریک (رگرسیون خطی) و ناپارامتریک (اسپیرمن) برای مدت زمان تعیین شده ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مناطق باکلاس مناسب برای شرب و مصارف کشاورزی با هر دو روش آماری کاهش پیدا می‌کند، درحالیکه در مناطقی باکلاس نامناسب افزایش یافته است.

نتیجه گیری

آلودگی آب در دهه‌های اخیر به یک تهدید جدی و در حال گسترش برای جامعه انسانی و اکوسیستم‌های طبیعی تبدیل شده است. از جمله این تأثیرات می‌توان به آلودگی آب شرب مصرفی و محصولات مختلف کشاورزی و مسمومیت‌های ناشی از استفاده آنها همچنین به از بین رفتن آبزیان در سطح منطقه‌های مختلف اشاره کرد؛ بنابراین داشتن اطلاعات کافی از روند تغییرات کیفیت آب برای مدیریت مؤثر ضروری به نظر می‌رسد.

با توجه به نتایج آزمون نا پارامتریک اسپیرمن در سطح ۹۵ درصد در ۱۴ حلقه از چاه‌های منطقه مورد مطالعه روند افزایش در هدایت الکتریکی مشاهده شد؛ درحالی که فقط در ۱۶ حلقه از چاه‌ها روند کاهشی به دست آمد. در ۱۳ حلقه از چاه‌ها نیز با توجه به نتایج آزمون و نتایج پهنه بندی مشاهده می‌شود پارامتر سدیم و سختی آب در طول دوره در حال زیادشدن است و دلیل افزایش این پارامترها در اثر کاهش بارندگی‌ها و کاهش ذخیره آبخوان‌ها است که حفر چاه‌های عمیق و نیمه عمیق و افزایش سطح زیر کشت موجب کاهش تدریجی منابع آب و شور شدن اراضی کشاورزی به خصوص در قسمت جنوب شرقی می‌شود.

خبرگزاری ایمنا                                                                                                                                                  


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

دست‌نوشته رهبر شهید انقلاب برای تقدیر از شهید حسن طهرانی مقدم

تصویر منتشرشده در رسانه‌ها تحت عنوان تست موشک در آسمان غرب تهران

ساخت نانوذرات دارویی ضدسرطان با نور خورشید در زمانی کوتاه

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را می‌آموزد

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

زمزمه‌های استعفای مدیر انویدیا آغاز شد

«مواد و ساخت پیشرفته» پیشران اقتدار صنعتی و ارتقای تاب‌آوری فناورانه

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد

دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند

تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

کشف سیاره ای که ناگهان ناپدید شد!

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

سناریوهای ورود با تأخیر دانشجویان نوورود گروه علوم پزشکی بررسی شد

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟