پس از ریشه کن شدن بیماری آبله در سال ۱۹۸۰ میلادی که حدوداً پانصد میلیون قربانی گرفت، شیوع بیماریهایی مثل ابولا، سارس، و… نگرانیهایی جدی را در جامعه بین المللی دامن زد. با وجود این در پایان دهه دوم قرن ۲۱، که سرعت پیشرفت علم و فناوری به حد اعجاب انگیزی رسید، برای کمتر کسی این امر قابل تصور بود که ویروس جدیدی به نام کرونا به عامل تهدید حیات افراد تبدیل شود و بحرانی بین المللی ایجاد کند.
شیوع کرونا بیشک رخدادی بزرگ با ابعاد بهداشتی و درمانی، اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و امنیتی است که عرصه جهانی و روابط و حقوق بینالملل را نیز تحت تأثیر قرار داده است. این بحران بزرگ جهانی نشان داد که کشورهای بزرگ علیرغم انباشت قدرت سختِ بسیار، آسیبپذیریِ زیادی نیز دارند. یعنی نظام بینالمللی که همگان انتظار داشتند به صورت یک تقابل هستهای یا جنگ جهانی سوم دستخوش تغییر و تحول شود، تحت تأثیر یک ویروس غیر قابل پیشبینی قرار گرفته است. نظام بینالمللی در دهههای اخیر با بحرانها و مسائل مختلفی مواجه بوده است، اما هیچکدام از آنها به اندازه شیوع ویروس کرونا یا کوویید -۱۹ نتوانسته بودند کشورهای بسیاری را از چین تا آمریکا، از ایران تا ایتالیا و از آسیا تا آفریقا و اروپا را درگیر کنند.
با شیوع ویروس کرونا و به ویژه همه گیرشدن این ویروس، یکی از موضوعات درخور توجه در وضع روابط و نظام بین الملل، دوران پس از کرونا است. این میان، تحلیلگران مختلف از چهرههای رسانهای تا نظریه پردازان بزرگ روابط بین الملل و حقوق بین الملل در سطح جهانی از دیدگاههای مختلف به این موضوع پرداختهاند. بنابراین به نظر میرسد که تأثیر کرونا بر آینده روابط و نظام بین الملل را از ۵ دیدگاه میتوان مورد توجه قرار داد.
۱. موضوع اصلی: یکی از مسائل اصلی مورد توجه متفکران روابط بین الملل در دورههای مختلف این بوده است که چه تحولی در وضعیت بازیگران روابط بین الملل رخ میدهد. در بحران کرونا نیز این امر بیش از هر موضوع دیگری در بین نظریه پردازان روابط بین الملل مطرح شده است. رویکرد غالب این است که ویروس کرونا باعث قدرتمندشدن دولتها بهعنوان بازیگران سنتی روابط بین الملل شده و بار دیگر آنها را احیا کرده است. فارغ از این دیدگاه، به نظر میرسد در شرایط همه گیری ویروس کرونا نمیتوان نقش برجسته سازمانهای بین المللی مانند سازمان بهداشت جهانی به عنوان سنگر اصلی مقابله با ویروس کرونا در دنیا، صندوق بین المللی پول، بانک جهانی، و… را نادیده گرفت. اگرچه، این بحران را میتوان آزمونی اساسی و مهم برای سازمانهای بین المللی نیز تلقی کرد و نتیجه گرفت که در کنار دولتها، سازمانهای بین المللی نیز فعالیت بسیار پررنگی در مقابله با این بحران داشتهاند.
۲. موضوع جهانیشدن: بسیاری از تحلیلگران رسانهای و استادان روابط بین الملل بر این باورند که جهانیشدن نخستین قربانی شیوع کرونا بوده است و کاهش رفتوآمدها، تحکیم مرزها، تضعیف اتحادیههایی نظیر اتحادیه اروپا و… را نشانه و دلیل ادعای خود میدانند. با اینحال، باید در نظر داشت که نفس شیوع کرونا در سطح جهانی میتواند نشانهای از جهانیشدن باشد. هرچند با همه گیری کرونا محدودیتهایی در مقابل مبادلات و مراودات جهانی و چالشهایی برای هم گراییهای فرامرزی رخ داده است.
۳. موضوع محیط زیست درحالیکه دو عنصر بالا به کنشگران و چارچوب کنشگری در نظام بینالملل میپردازد، از اینجا به بعد سه موضوع روز نظام بینالملل بررسی میشود. به نظر میرسد که مسئله محیط زیست یکی از جدیترین مسائل روز سیاست بین الملل باشد. بحران کرونا تا کنون به نفع محیط زیست بوده است، زیرا تولید و مصرف را کاهش داده و نوعی آرامش و پاکیزگی بر زمین حاکم شده است. با این حال، پس از بحران کرونا ممکن است محیط زیست با نوعی تقاضای فزاینده انسانی مواجه شود و این میتواند مخرب باشد.
۴. صلح و منازعه: صلح و منازعه قدیمیترین و جدیترین موضوع روابط بین الملل است. شیوع کرونا ظاهراً بر این موضوع نیز بیتأثیر نبوده است. پیامدهای کرونا برای صلح جهانی از زاویههای مختلف قابل بررسی است، اما در یک نگاه کلی به نظر میرسد که حداقل تاکنون جوانبی از صلح و منازعه به طور هم زمان تحتتأثیر کرونا بروز یافته است. از یک سو، دغدغه مشترک کشورهای مختلف در زمینه کرونا باعث تمرکز آنها بر این مسئله شده است و از سوی دیگر، بیم آن میرود که برخی کشورها برای انحراف افکار عمومی دست به رفتارهای ستیزهجویانه بزنند.
۵. نظامیان و نظامیگری: نهایتاً نکتهای که لازم است به آن توجه داشت، نقش متفاوت نظامیان در بحران کروناست. نظامیان تا کنون موفق شدهاند صورت دیگری از خود را نشان دهند و کارآمدی خود در مواقع بحرانی را بهعنوان نیروهای انساندوست بهتصویر بکشند. مروری بر فعالیت دولتهای مختلف در مقابله با بحران کرونا مؤید این امر و ایفای نقش نظامیان در حوزه درمانی است. به عنوان مثال، همانطور که شاهد هستیم در این روزها که هموطنان عزیزمان در سیستان و بلوچستان درگیر شیوع موج جدید و بسیار سخت کرونا هستند به گفته فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران کادر درمانی نزاجا تا پایان بحران کرونا در سیستان و بلوچستان مستقر شده است.
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
شرایط ثبتنام پذیرفتهشدگان نوورود شاهد و ایثارگر
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست
همه عمار و مالکاشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول است
برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد
کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)
تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون
آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت
زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد
تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکههای تحقیقات و فناوری علوم پزشکی
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران
ثبتنام تکدروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز میشود
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
آغاز ثبتنام اعتکاف دانشآموزی ۱۴۰۵
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد
چرا سهم شیر دانشآموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟
این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش میکشد
درخشش دانشآموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی
مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد
دلایل افت رتبه دانشگاهها در رتبه بندیها چیست؟
آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار میشود
سند توسعه متوازن دانشگاههای علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند
رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانیمقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»
دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیههای متفرقه اطلاعیه داد
توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند
یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید
روبات جدید گوگل آسیب نرساندن به کودکان را میآموزد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.