پس از ریشه کن شدن بیماری آبله در سال ۱۹۸۰ میلادی که حدوداً پانصد میلیون قربانی گرفت، شیوع بیماریهایی مثل ابولا، سارس، و… نگرانیهایی جدی را در جامعه بین المللی دامن زد. با وجود این در پایان دهه دوم قرن ۲۱، که سرعت پیشرفت علم و فناوری به حد اعجاب انگیزی رسید، برای کمتر کسی این امر قابل تصور بود که ویروس جدیدی به نام کرونا به عامل تهدید حیات افراد تبدیل شود و بحرانی بین المللی ایجاد کند.
شیوع کرونا بیشک رخدادی بزرگ با ابعاد بهداشتی و درمانی، اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و امنیتی است که عرصه جهانی و روابط و حقوق بینالملل را نیز تحت تأثیر قرار داده است. این بحران بزرگ جهانی نشان داد که کشورهای بزرگ علیرغم انباشت قدرت سختِ بسیار، آسیبپذیریِ زیادی نیز دارند. یعنی نظام بینالمللی که همگان انتظار داشتند به صورت یک تقابل هستهای یا جنگ جهانی سوم دستخوش تغییر و تحول شود، تحت تأثیر یک ویروس غیر قابل پیشبینی قرار گرفته است. نظام بینالمللی در دهههای اخیر با بحرانها و مسائل مختلفی مواجه بوده است، اما هیچکدام از آنها به اندازه شیوع ویروس کرونا یا کوویید -۱۹ نتوانسته بودند کشورهای بسیاری را از چین تا آمریکا، از ایران تا ایتالیا و از آسیا تا آفریقا و اروپا را درگیر کنند.
با شیوع ویروس کرونا و به ویژه همه گیرشدن این ویروس، یکی از موضوعات درخور توجه در وضع روابط و نظام بین الملل، دوران پس از کرونا است. این میان، تحلیلگران مختلف از چهرههای رسانهای تا نظریه پردازان بزرگ روابط بین الملل و حقوق بین الملل در سطح جهانی از دیدگاههای مختلف به این موضوع پرداختهاند. بنابراین به نظر میرسد که تأثیر کرونا بر آینده روابط و نظام بین الملل را از ۵ دیدگاه میتوان مورد توجه قرار داد.
۱. موضوع اصلی: یکی از مسائل اصلی مورد توجه متفکران روابط بین الملل در دورههای مختلف این بوده است که چه تحولی در وضعیت بازیگران روابط بین الملل رخ میدهد. در بحران کرونا نیز این امر بیش از هر موضوع دیگری در بین نظریه پردازان روابط بین الملل مطرح شده است. رویکرد غالب این است که ویروس کرونا باعث قدرتمندشدن دولتها بهعنوان بازیگران سنتی روابط بین الملل شده و بار دیگر آنها را احیا کرده است. فارغ از این دیدگاه، به نظر میرسد در شرایط همه گیری ویروس کرونا نمیتوان نقش برجسته سازمانهای بین المللی مانند سازمان بهداشت جهانی به عنوان سنگر اصلی مقابله با ویروس کرونا در دنیا، صندوق بین المللی پول، بانک جهانی، و… را نادیده گرفت. اگرچه، این بحران را میتوان آزمونی اساسی و مهم برای سازمانهای بین المللی نیز تلقی کرد و نتیجه گرفت که در کنار دولتها، سازمانهای بین المللی نیز فعالیت بسیار پررنگی در مقابله با این بحران داشتهاند.
۲. موضوع جهانیشدن: بسیاری از تحلیلگران رسانهای و استادان روابط بین الملل بر این باورند که جهانیشدن نخستین قربانی شیوع کرونا بوده است و کاهش رفتوآمدها، تحکیم مرزها، تضعیف اتحادیههایی نظیر اتحادیه اروپا و… را نشانه و دلیل ادعای خود میدانند. با اینحال، باید در نظر داشت که نفس شیوع کرونا در سطح جهانی میتواند نشانهای از جهانیشدن باشد. هرچند با همه گیری کرونا محدودیتهایی در مقابل مبادلات و مراودات جهانی و چالشهایی برای هم گراییهای فرامرزی رخ داده است.
۳. موضوع محیط زیست درحالیکه دو عنصر بالا به کنشگران و چارچوب کنشگری در نظام بینالملل میپردازد، از اینجا به بعد سه موضوع روز نظام بینالملل بررسی میشود. به نظر میرسد که مسئله محیط زیست یکی از جدیترین مسائل روز سیاست بین الملل باشد. بحران کرونا تا کنون به نفع محیط زیست بوده است، زیرا تولید و مصرف را کاهش داده و نوعی آرامش و پاکیزگی بر زمین حاکم شده است. با این حال، پس از بحران کرونا ممکن است محیط زیست با نوعی تقاضای فزاینده انسانی مواجه شود و این میتواند مخرب باشد.
۴. صلح و منازعه: صلح و منازعه قدیمیترین و جدیترین موضوع روابط بین الملل است. شیوع کرونا ظاهراً بر این موضوع نیز بیتأثیر نبوده است. پیامدهای کرونا برای صلح جهانی از زاویههای مختلف قابل بررسی است، اما در یک نگاه کلی به نظر میرسد که حداقل تاکنون جوانبی از صلح و منازعه به طور هم زمان تحتتأثیر کرونا بروز یافته است. از یک سو، دغدغه مشترک کشورهای مختلف در زمینه کرونا باعث تمرکز آنها بر این مسئله شده است و از سوی دیگر، بیم آن میرود که برخی کشورها برای انحراف افکار عمومی دست به رفتارهای ستیزهجویانه بزنند.
۵. نظامیان و نظامیگری: نهایتاً نکتهای که لازم است به آن توجه داشت، نقش متفاوت نظامیان در بحران کروناست. نظامیان تا کنون موفق شدهاند صورت دیگری از خود را نشان دهند و کارآمدی خود در مواقع بحرانی را بهعنوان نیروهای انساندوست بهتصویر بکشند. مروری بر فعالیت دولتهای مختلف در مقابله با بحران کرونا مؤید این امر و ایفای نقش نظامیان در حوزه درمانی است. به عنوان مثال، همانطور که شاهد هستیم در این روزها که هموطنان عزیزمان در سیستان و بلوچستان درگیر شیوع موج جدید و بسیار سخت کرونا هستند به گفته فرمانده نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران کادر درمانی نزاجا تا پایان بحران کرونا در سیستان و بلوچستان مستقر شده است.
مدارک مورد پذیرش برای آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی اعلام شد
دانشگاه آزاد شرایط امتحانات پایانترم دانشجویان ارشد و دکتری در شهر محل سکونت را اعلام کرد
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.