کد خبر: 2706
ف
یادداشت؛
منزلت زنان در دو برهه تمدنی
اندیشه مترقی اسلام، در مقابل نگاه های ابزاری و افراط و تفریط هایی که در معرفی وتعریف از زن مدرن در نگاه او وجود دارد می درخشد که شاهد آن گرایش های اسلامی زنان در غرب از جمله امریکاست.

به گزارش شبکه علمی ثریا، معصومه مرادی آریان دانشجوی کارشناسی ارشد فقه سیاسی دانشگاه باقرالعلوم(ع) در یادداشتی به منزلت زنان در دو برهه تمدنی پرداخته است:
۱- از جمله شبهات پیرامون اسلام این است که اسلام برای جایگاه اجتماعی زنان، شان ومنزلتی، قائل نبوده و با نگاه ابزاری خود به زن، فعالیت‎های او را تنها محدود و محصور به محیط محدودی چون خانه می‎داند. بلکه نه تنها برای او در ابعاد مختلف در صحنه اجتماع شان ومنزلت قائل نیست؛ بلکه همواره اسلام برای زنان مسلمان چون سدی محکم مانع رشد،حضور و نقش‎آفرینی او در عرصه‎های مختلف اجتماعی است.
این نوشتار در صدد این برآمده تا در راستای پاسخگویی به این موضوع و روشن شدن صحت و یا عدم صحت این سخن، به عنوان نمونه‎ایی از عملکرد غرب درباره زنان نگاهی گذرا و اجمالی به تاریخ جایگاه زنان در جامعه امریکایی داشته باشد و آن را با شان و منزلت اجتماعی زنان در صدر اسلام مقایسه نماید. هر چند در نگاه ابتدایی مقایسه نمودن میان تاریخ جامعه امریکایی که، به سختی از چهار قرن، عبور می‎کند و تاریخ صدر اسلام که به بیش از ۱۴۰۰ سال می‎رسد غیرمنطقی به نظر می‎رسد؛ اما حتی با وجود چنین تفاوت زمانی نیز، با مقایسه گذرا شاهد پیشتازی و در یک نگاه بالاتر الگوپذیری از فرهنگ و دیدگاه اسلام در حوزه زنان برای تمامی حقیقت‎جویان فراهم خواهد بود.
۲- در دوره‎های اولیه تاریخ امریکا که بسیار متاثر از قوانین و عرف اجتماعی اروپا است، زنان تقریبا از هیچ شان و منزلت اجتماعی بر خوردار نبوده و تنها مردان بودند که چنین جایگاه و حقی را داشتند و از نظر افکار عمومی و عرف اجتماعی امریکا، زنان همچون بردگانی بودند که هرگز با مردان برابر نبوده و همیشه تحت نظارت پدران و شوهران خود بودند. از این رو بر اثر وجود چنین تفکراتی زنان همواره در معرض ستم‎های گوناگونی به دور از انصاف و عدالت بودند.
ستمهایی که هرگونه حق مالکیتی را از زنان سلب نموده به شکلی که حتی توان تملک درآمد حاصل از تلاش خود را نداشتند و این اموال به تصاحب پدران وشوهران آنان در می‎آمد. از دیگر ستم‎های وارد بر زنان می‎توان به حق مردان در تنبیه زنان اشاره نمود. که نتیجه این رویکرد منجر به این شده بود که به کلی آنان را از هرگونه مداخله و نقش اجتماعی منع و محروم نموده و یگانه وظیفه او را در فرزندآوری به هر قیمتی حتی در شرایط نابسامان بهداشتی و پزشکی و وجود تهدید و خطر برای او، می‎دیدند.و از او در راستای بهره‎گیری جنسی و رسیدن به کامیابی و لذت خود استفاده می‎نمودند.
این سختی نوع زندگی و حیات زنان در امریکا چنان بود که یک سال بعد از این که ۱۸ زن با کشتی می‎فلاور به امریکا آمدند، بعد از گذشت یک سال همگی از بین رفته و تنها ۳ الی ۴ نفر آنها زنده باقی ماندند. نابسامانی اجتماعی زنان، به حدی اسفناک است که زنی به نام آن هاچینسون،که مدعی بود می‎تواند کتاب مقدس را بخواند و بفهمد و مردم را موعظه می‎نمود مورد محاکمه قرار گرفت و او را از شهر خود بیرون کردند که او بعد از آن به رودآیلند رفت و به وسیله سرخ‎پوستان کشته شد.
۳- اما در نقطه مقابل این نگاه نازل و حقارت‎آمیز به زنان با دقت نظر در آموز‎های دین اسلام زن از جایگاه و یژه و موثر و برجسته‎ایی برخوردار است. نگاهی که در آن تنظیم روابط مرد و زن در کوچک‎ترین نهاد اجتماع یعنی خانواده بر اساس مودت و احترام متقابل بنا می‎شود. و برای حفظ شان و منزلت اجتماعی او در جامعه و دوری از هرگونه استفاده ابزاری جنسی از او در ارتباط با مردان آنان را به رعایت عفت و حیا و حجاب مصون‎ساز دعوت و سفارش می‎کند. و بدین وسیله او را از نگاه تحقیرآمیز و ابزاری رهایی می‎بخشد.
در نگاه اسلام بالعکس تاریخ ابتدایی امریکا ـ که با نگاهی تبعیض‎آمیز جنسیتی حتی زنی چون آن هاچینسون را محاکمه می‎کند، زنان و مردان را در حرکت به سمت خدا و کمال جویی یکسان دانسته که این امر تا بدانجا ادامه دارد که کتاب آسمانی اسلام زنانی چون آسیه و مریم را به عنوان الگو‎های موفق در سیر و حرکت به سمت حضرت حق و داشتن کمالات معنوی واخلاقی معرفی می‎کند. در اسلام زنان برای کسب دانش و علم‎آموزی و رهایی از جهل و غفلت چون مردان آزاد بوده و این مهم در دین اسلام تا بدان جا مورد توجه و تاکید است که کسب دانش را بر تمامی زنان و مردان فارغ از هرگونه نگاه تبعیض‎آمیزی واجب می‎داند و می‎فرماید: «طلب العلم فریضه علی کل مسلم و مسلمه».
از طرفی بر خلاف رویکرد امریکاییان در رابطه با حق مالکیت زنان که پیشتر گذشت در اسلام، زنان علاوه بر اینکه تنها به منزله یک کالا که به ملکیت دیگران در بیاید نبودند، بلکه خود نیز چون مردان از حق مالکیت برخوردار بوده و او چون دیگران از حق ارث از اموال نزدیکان خود بهره‎مند بوده و به صراحت به عنوان یک دستورالعمل دائمی در قرآن امده است که «للرجال نصیب مما اکتسبوا و للنساء نصیب مما اکتسبن».
۴- در آیین اسلام زنان با رعایت حریم حیاء و پاکدامنی و به دور از هرگونه خودنمایی و تظاهر از هیچ‎گونه فعالیت متناسب شان و جایگاه خود درعرصه‎های مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی محروم نبوده و در جامعه خود می‎تواند نقش‎آفرین باشند.
در همین راستا می‎توان به فعالیت‎های اجتماعی و اقتصادی بانویی چون خدیجه علیها سلام اشاره نمود که از صاحبان بزرگترین مال التجاره زمانه خویش بود که پس از ظهور اسلام نیز به فعالیت‎های اقتصادی خود ادامه داد و همواره ثروت او پشتوانه‎ایی برای ترویج وتبلیغ و گسترش اسلام در شبه جزیره عربستان بود.
این حمایت از حقوق و حضور اجتماعی زنان تا بدان جا بود که در صدر اسلام در زمانی که برخی، از خروج زنان از خانه‎ها منع می‎کردند پیامبر اسلام در نفی چنین اعمالی به زنان می‎فرمود: «همانا خداوند به شما زنان اجازه داده است که برای بر طرف کردن حوائج خود از منزلتان بیرون روید». از دیگر نمونه‎های نقش‎آفرینی زنان در عرصه‎‎های اجتماعی در صدر اسلام، خروج زنان در فتح مکه از خانه‎ها به جهت بیعت با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم است.
همچنین می‎توان به نقش زنان در جنگ‎ها اشاره نمود که عده‎ایی از زنان همراه با برخی از همسران پیامبر اسلام هم چون مردان درجنگ‎ها حضور داشته و وظائفی چون آبرسانی به سپاه و درمان مجروحان را برعهده داشتند. و این عملکرد در آیین اسلام چنان برای زنان منزلت اجتماعی فراهم نموده بود که زنان نیز چون مردان به صورت فردی و گاه به عنوان نماینده جماعتی از زنان به حضور پیامبر(ص) رسیده و به راحتی سوالات و مشکلات خود را با او در میان می‎گذاشتند.
۵- اینها موارد محدودی از توجه اسلام به منزلت اجتماعی زنان است و قطعا با نگاهی دقیق و تفصیلی‎تر می‎توان به موارد بی‎شماری از تفاوت در نگاه تاریخی به منزلت اجتماعی زنان در این دو برهه تاریخی و تمدنی اشاره نمود که از رسالت این نوشتار خارج است.
بنابراین بنابرآن چه که گذشت باید گفت برطبق آنچه که در آیین اسلام وجود دارد از ۱۴۰۰ سال پیش زنان با وجود ظلم‎ها و ستم‎هایی که در حق آنان چه پیش از ظهور اسلام و چه پس از آن روا داشته می‎شد همواره برای آنان منزلتی توام با کرامت مناسب با شخصیت و خصائص جنسیتی خویش قائل بوده و همواره با فرهنگ‎سازی و نزول و بیان فرامین و دستورات مترقی در جهت حفظ و ارتقا شان و منزلت زنان گام برداشته است.
این در حالی است که دشمنان، جاهلان، غفلت‎زدگان ومرعوبان فرهنگ و تمدن غربی با تبلیغات سوء و قضاوت‎های جانبدارانه خویش و به بهانه دروغین بشردوستانه و حمایت از حقوق زنان همواره در صدد مخدوش کردن و وارونه جلوه دادن فرهنگ غنی اسلام هستند. فرهنگ و آیینی که به پشتوانه اتصال خود به وحی همواره در مقابل نگاه تبعیض‎آمیز و جنسیتی تمدن غرب همواره می‎درخشیده است و هم اکنون نیز با وجود تغییرات اجتماعی و سیاسی و فاصله‎ایی که به ظاهر ازتاریخ تمدنی خود گرفته است اندیشه مترقی اسلام، در مقابل نگاه‎های ابزاری و افراط و تفریط‎هایی که در معرفی وتعریف از زن مدرن در نگاه او وجود دارد می‎درخشد که شاهد آن گرایش‎های اسلامی زنان در غرب از جمله امریکاست.
 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

گاهی بزرگترین سرقت، دزدیدن فرصت زندگی دیگران است

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

شرایط ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان نوورود شاهد و ایثارگر

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

۲ دنیای بکر پنهان در اقیانوس آرام کشف شد

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

عدالت اجتماعی در دیدگاه اسلامی به معنای برابری مطلق نیست

همه عمار و مالک‌اشتر نیستند، اما هرکس در قبال حق مسئول‌ است

برای جلوگیری از عادی شدن حرام، باید قبح اجتماعی آن را زنده کرد

کنش حضرت زهرا(س)، حقیقت را به حافظه تاریخ سپرد

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

توییت صفحه فرمانده کل سپاه به مناسبت روز هوافضا و بازنشر بخشی از پیام ایشان

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)

تلاش نمایش «کورش» برای بازسازی اسطوره قهرمان و پیوندزدن گذشته با اکنون

آنچه کیهان کلهر درباره کتاب «بهجت الروح» گفت

زمان اعلام نتایج نهایی آزمون سراسری مشخص شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

تصویب ساماندهی مراکز تحقیقات و شبکه‌های تحقیقات و فناوری علوم پزشکی

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

حمایت ویژه از پژوهشگران پسادکتری در قالب طرح شهید چمران

ثبت‌نام تک‌دروس دانشگاه علوم پزشکی هوشمند از ۲۳ آبان آغاز می‌شود

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

مرکز جدید برای برگزاری آزمون الکترونیکی زبان انگلیسی «تولیمو» ایجاد شد

آزمون صلاحیت حرفه ای گروه پرستاری دی ماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود

آغاز ثبت‌نام اعتکاف دانش‌آموزی ۱۴۰۵

دلایل افت رتبه دانشگاه‌ها در رتبه بندی‌ها چیست؟

دانشگاه آزاد درباره عدم اعتبار بورسیه‌های متفرقه اطلاعیه داد

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

مزار پنهان دختر پیامبر(ص)، تناقضی که تاریخ صدر اسلام را به چالش می‌کشد

ضرورت ایجاد فضای امن و با نشاط در مدارس سمپاد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

چرا سهم شیر دانش‌آموزان به ۳۰ نوبت محدود شد؟

رقابت ۸ هزار نفر در آزمون پذیرش دانشجوی پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

درخشش دانش‌آموزان البرزی با کسب ۱۵ مدال علمی

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

روایتی از زندگی و میراث شهید حسن طهرانی‌مقدم در برنامه تلویزیونی «نردبان»

برای شناخت دختر پیامبر(ص)، این ۱۰ کتاب را بخوانید

سند توسعه متوازن دانشگاه‌های علوم پزشکی در دست بازنگری قرار دارد

اپل و سامسونگ برای ورود به بازار چین دست به دامن هوش مصنوعی محلی شدند

این سیاره خورشیدی چرا گم شد؟

بیش از ۶۰ درصد مدارس کشور را خیرین ساختند

چرا شناخت هوش هیجانی کودکان مهم است؟

یک کشف جدید از معادلات اینشتین درباره گرانش

انتشار یک قطعه موسیقایی جدید به مناسبت شهادت حضرت زهرا (س)