به گزارش ثریا این تصور بحثانگیز که فلسفه راهنمایی است بهسوی زندگی آرامتر، تاریخی بهدرازای خود رشتۀ فلسفه دارد. سنت آگوستین در قرن چهارم در رسالهای در باب زندگیِ سعادتمندانه فلسفه را «بندرگاهی» برای ارواح آشفته توصیف کرد و در قرن ششم سناتوری رومی بهنام بوئتیوس، در انتظار اعدام، رسالهای نگاشت و نامش را «تسلیبخشی فلسفه» گذاشت.
برخلاف دیگران، مسکّنهای موقتی به مزاج نیچه نمیساخت. همانگونه که جان کاگ در شرححال جدید و سیر فلسفیاش با عنوان گشتوگذار با نیچه: در باب «آنچه هستی باش» نشان میدهد، این اندیشمند آلمانی بیشتر قصد ترساندن ما را دارد تا تعلیم ما. «آنچه هستی باش»، جملهای که نیچه سرلوحۀ پایاننامهاش کرد، نقل قولی است از سرود پیروزی پیندار، شاعر یونانی. این جمله خارج از بافت ممکن است بهاندازۀ متن یک کتاب راهنمای خودآموز بیقوام و توخالی به نظر آید. فرد چگونه میتواند آنچه هست نباشد؟ آیا دستورالعمل سادهتری هست؟ جملۀ کامل پیندار تکلیفی دلهرهآور نشان میدهد: «بیاموز و آنچه هستی باش». نیچه میدانست که اگر فلسفه بتواند درمان باشد، این کار از راه واردکردن شوک به روح محقق خواهد شد.
کاگ، مدیر گروه فلسفۀ دانشگاه ماساچوست در لووِل، در کتابش با عنوان فلسفۀ آمریکایی: داستانی عاشقانه۲ (۲۰۱۶) کاوش موضوعی را شروع کرد که شاید بتوان فلسفۀ اولشخص نامید و نه خوراک خشکیدهای مختصِ مجلاتِ تخصصی بلکه جستاری قدرتمند دربارۀ چیزی که خودش «فعالیتهای زندگی روزمره» مینامد. کاگ با آمیختن داستان عاشقانه با پژوهشگریْ روایتی بازگو میکند از آشناییِ اتفاقیاش با کتابخانۀ خصوصی یک فیلسوف برجستۀ قرن بیستمی، سپس از زندگی زناشویی ناموفقش و آشناییاش با کارول هِی، فیلسوف کانتپژوه و همسر کنونیاش.
کاگ و هی هنگامی که برای حفظ موجودی کتابخانه میکوشیدند، آرامش نیافتند. بلکه آنها با تعالیگرایانی همچون رالف والدو امرسون و پراگماتیستهایی مانند ویلیام جیمز دستوپنجه نرم میکردند. در بحبوحۀ این کارها، آنها عشق را بیشتر نوعی چالش یافتند تا مرهم. کاگ در گشتوگذار با نیچه به توصیف ایدئال زناشویی از نگاه نیچه میپردازد: وصلتی که تجسم ارادهای خاص است، «ارادۀ دو تن برای خلق شخصی واحد و بزرگتر از کسانی که خلقش کردهاند»، وحدتی که هرگز به ورطۀ «حماقتی واحد و طولانی» کشیده نمیشود.
جدیدترین اثر کاگ جهدی است دیگر برای بازگرداندن فلسفه به کارکرد پیشینش: تلاش برای گرهزدن آن به انبوه تجربیات روزمره. کتاب گشتوگذار با نیچه به بررسیِ دو قرائت مرتبط، اما متمایز از دلفریبیهای زندگی مدرن میپردازد، قرائت کاگ و نیچه. کاگ شیفتۀ ایدۀ انحطاط است، بحثی که نخستین بار نیچه در کتاب زایش تراژدی۳ باز کرد و تا آخر عمر دغدغۀ ذهنیاش شد. او میپرسد: «آیا ممکن است از وفور و فزونی رنج ببریم؟ آیا ممکن است چیزی همچون روانرنجوریِ سلامت وجود داشته باشد؟»
نیچه، زادۀ ۱۸۴۴، زندگی ناسازگاری در پیش گرفته بود که کتابهای خودآموز و روشهای درمانی معاصر برای توانبخشی به چنین زندگیهایی طراحی شدهاند. او جوانی بود تنها و خام که تلاشهایش برای شرکت در مجالس عیش و عشرت، که در محل تحصیلش دانشگاه بن و دانشگاه لایپزیک بسیار رایج بود، چندان دیرپا و از روی علاقه نبود. کاگ میگوید: «او درواقع آبجو دوست نداشت. بلکه به شیرینی و مطالعه علاقهمند بود، خیلی زیاد».
در دوران دانشگاهیِ نیچه چند موفقیت زودهنگام خیرهکننده به چشم میخورَد. او در ۲۴سالگی جوانترین عضو رسمی هیئت علمی در دانشگاه بازل بود. اما در سن ۲۸سالگی بهلطف انتشار اولین کتابش با عنوان زایش تراژدی از نابغهای جوان به فردی مطرود تنزل مقام یافته بود. بهاینترتیب نخستین اثر نیچه که بیشتر شرحی خلاقانه بود تا تفسیری وفادارانه، با دوری از شیوۀ فلسفی مقبول، خشم همقطارانش را برانگیخت. او در این کتاب بیان کرد که در یونان باستان دو گرایش زیباشناختی با هم در رقابت بودند: گرایش دیونیسوسی۴، تیرهگونی ازلیِ مرزهای جداکنندۀ خویشتن از جهان، و گرایش آپولونی۵. پارادایمی خردگرا که هنر را جایگزینی نظمیافته برای ویرانۀ زندگی میداند. گرچه نیچه این دو نیرو را متقابلاً تقویتکنندۀ هم میداند -و تراژدی را بهخاطر پیوندزدن آنها میستاید- اما، بهگواهی زندگی و آثارش، بیعت واقعی او با رویکرد دیونیسوسی است.
بذر خصومتی که انتشار زایش تراژدی در میان زبانشناسان پاشید شکاف نیچه با فرهنگ دانشگاهی را عمیقتر کرد. او در ۳۴سالگی مقارن با ۱۸۷۹ بهخاطر بیماری مجبور به ترک مقامش در دانشگاه بازل شد و در دهۀ بعدی عمرش به سیر در کوههای آلپ و مراقبت از سردردهای مزمن خود مشغول شد، که تیرهروزترین و درعینحال پربارترین دهۀ عمرش بود. او فقط نسبتبه لو سالومه، نویسندۀ روس، تعلق خاطر جدی پیدا کرد که آن هم پس از سهبار پیشنهاد ازدواج با جواب رد سالومه به شکست انجامید (سالومه که زمانی نیچه «باهوشترین شخصی که دیدهام» توصیفش کرده بود زندگی عاشقانه و ادبیِ رشکآوری داشت: او نهتنها پیشنهاد نیچه را رد کرد بلکه دست رد به سینۀ پُل ری نویسنده [و فیلسوف آلمانی و دوست نیچه]نیز زد و مدتها با راینر ماریا ریلکۀ شاعر رابطۀ عاشقانه داشت).
نیچه در سال ۱۸۸۹ دچار فروپاشی روانی سنگینی میشود که تا دم مرگ بهمدت ۱۱سال او را به تحلیل میبرد: داستان از این قرار است که یک روز نیچه در میدان عمومی شهر تورین مردی را میبیند که داشت اسبش را شلاق میزد، بهسمت اسب میدود و گردن حیوان را در آغوش میگیرد، بغضش میترکد و با چشمانی اشکبار نقش بر زمین میشود. نیچه پیش از این فروپاشی نیز نشانههایی از این دست رفتارهای ناگهانی بروز داده بود. کاگ میگوید نیچه از سال ۱۸۸۸ دیگر «نامههایش را با نام ’دیونیسوس‘ امضا میکرد»، تا آخر عمر رابطۀ خوبی با غذاها نداشت و از این رژیم غذایی سخت به آن رژیم میپرید. او، درحالیکه با شبح انحطاط دستبهگریبان بود، زندگی سرگردان و ریاضتبارش حکایت از انکار روحیۀ آسانگیری داشت که طبقۀ بورژوای پرزرقوبرق در اروپای اواخر قرن نوزدهم پیش گرفته بودند.
کاگ نیز در ۱۹سالگی مثل نیچه از خطمشیهای روزمرۀ «مکتوب» و کامرواییهای بیقید، که موجب راحتی اسفبار زندگی مدرن میشوند، بیزار بود. او، بهمحض ورود به دانشگاه بازل در سفر پژوهشیاش، از دیدن محیط اطراف یکه میخورَد: ایستگاه قطار «نمونهای از دقت سوئیسی» بود و خیابانها «بیاندازه سرراست، بیاندازه آرام و بیاندازه ساده» بودند. خیلی زود برنامههایش را برای مطالعۀ نیچه در چهاردیواری کتابخانۀ بازل رها میکند و بهجای آن تصمیم میگیرد مسیر طاقتفرسای مرادش را در کوههای آلپ دنبال کند، مسیر «سپلوژان تا روستای گریندِلوالد در دامنۀ کوه ایگر سپس گذرگاه سان برناردینو تا سیلسماریا و نهایتاً تا شهرهای شمالی ایتالیا». کاگ میگوید که میخواستم «چیزی حس کنم، از کرختی بیرون بیایم و به خودم ثابت کنم که خواب نبودهام».
او میپرسد: «پرورش جرئت یا طغیان وجودی چگونه نیچه را به سوی کوهستان سوق داد؟»
شاید نقطۀ شروع اینگونه شکل گرفت، خیلی ساده با امتناع از عمل بر مبنای منافع بدیهی خویش. در این امتناع، نوعی نشاط حیاتبخش وجود دارد: وسوسهای آرام و بیصدا، که حتی سازگارترین اشخاص نیز گهگاهی تجربه میکنند.
امتناع کاگ با پیشروی در خط سیر نیچه کمکم شکل روزهداری شدید به خود میگیرد، طوری که بارها سرگیجه سراغش میآید. او در نهایت تسلیم میشود و تلوتلوخوران خود را به هتلی مجلل میرساند و چند نوع غذای بیشازحد تجملی سفارش میدهد.
بازگشت کاگ افراطی است و از چند لحاظ کاملاً شبیه نیچه: «افسونی که بهنیابت از ما میجنگد، چشم ونوس که مسحور میکند و کور، حتی حریفان ما را، همان جادوی افراط است و اغواگریِ ناشی از هرچیز افراطی و در حدغایی». نیچه این تعبیر را در ارادۀ قدرت۶ به کار میبرد، کتابی که پس از مرگش منتشر شد و بسیاری آن را مهمترین اثرش میشمارند. این نوع تهییج که قلب آموزهها و سبکِ بهشدت اغراقآمیزش را تشکیل میدهد بهنوبۀ خود مسحورکننده و جوانگونه است.
خوشبختانه کاگ ۳۷ساله از طبیعت خام و جوان برخی از افراطیترین اندیشههای نیچه آگاه است و اعتراف میکند در دورانی که خود شیفتۀ این قهرمان بود «کاملاً تحملناپذیر» بود. اما او از اغواگریهای افراط دیونیسوسی کاملاً مصون نیست. وقتی کاگ ۱۸سال پس از نخستین سفرش به سوئیس دوباره به شهر سیلسماریا سفر میکند، از بلوغش هم غمگین میشود و هم شادمان. با دیدن عکسی خانوادگی خنده بر لبهایش مینشیند و این نگرانی به ذهنش خطور میکند که به «حیوانی اهلی و خندان» بدل شده است، یکی از آن نازپروردهها. چگونه میتوان درمقابل این اندیشه مقاومت کرد؟ پس از گردشی یکروزه و تنها، بهسوی خانوادهاش روانه میشود و با خود میاندیشد: «شاید زائر نه در سختی بلکه در آن لحظۀ ناب فتح و ظفر یاد میگیرد پذیرای ملایمت در خانه باشد». این درس شباهتی به آموزههای نیچه ندارد و گاهی کلیشههای کاگ میتواند ما را به این فکر فرو ببرد که نکند کاگ دستآخر نگرش فلسفی ویتگنشتاین را با آغوش باز پذیرفته است؟
اما، بهاستناد کارهای کاگ، او مصمم است رگههایی از افراط و تفریط را به زندگی ظاهراً پایدار خود تزریق کند. میبینیم که او هنگام بازگشت به آمریکا برداشت خود را عوض کرده است، برداشت درمورد اینکه دقیقاً چگونه باید خودمان را برای مواجهه با دستورهای منحط دنیایی مصرفگرا و طالب همرنگی با جماعت آماده کنیم. نکتۀ مورد غفلت کاگ در جوانی این بود که نیچه سختی را بهخاطر خود سختی تجویز نمیکند. گرچه نیچه در دوران فکریاش زبان استعاری متناقضی به کار میگیرد، درنهایت مدافع سلامت بود، اما تأکید میکند که سلامتی با لذت مترادف نیست. بلکه سلامتی آزمونهایی را میطلبد که بنیهای قوی پدید میآورَد (اینجا نیچه شرکت ورزشی سولسایکل را در نظر نمیگیرد). او در ارادۀ قدرت مینویسد:
برای آن دسته از انسانها که برایم مهماند آرزوی درد و رنج، اندوه، بیماری، بدرفتاری و بیآبرویی میکنم؛ آرزو میکنم بیخبر نمانند از خودکمبینیِ عمیق، زجرِ بیاعتمادی به خود، بدبختیِ درهمشکستگان: دلم به حالشان هیچ نمیسوزد، چون بر آنها فقط چیزی را آرزو میکنم که امروز میتواند ثابت کند ارزشی دارند یا نه.
کاگ باید دوبار به آلپ سفر میکرد تا بفهمد نیچه به ما توصیه میکند از درد و رنج خود شادمان باشیم، چون فقط درصورت پرهیز از درگیرشدن با آن میتوان از آن فرار کرد، یعنی فقط هنگامی که خود را از سختیای جدا کنیم که حتی جزء جداییناپذیرِ آرامترین وجود انسانی است. کاگ نتیجه میگیرد که تجلیل از زندگی ضرورتاً به معنای قربانیکردن خویش نیست، اما لزوماً دربرگیرندۀ سختی است. او میگوید: «خویشتن ما منفعلانه به انتظار ننشسته تا کشفش کنیم. فردیت در فرایندی فعال و مستمر ساخته میشود، بهزبان آلمانی با فعل werden (شدن)».
هرچه کاگ پا به سن میگذارد، خطر خودخشنودی نمایانتر میشود: «برنامههای درسی با حس وظیفهشناسی نگاشته شدهاند. کنفرانسها با جدوجهد سازمان یافتهاند. حمامها با دقت تمام تمیز شدهاند». اما او ایستادگی میکند، نه با روزهداری یا گشتوگذار با پاپوش نامناسب در کوهستان، بلکه با یادآوری هر روز و هرساعت این نکته که «موجودات باید رنج بکشند، از کار بیفتند و بمیرند پیش از آنکه زندگی دوباره بیابند. این بهمعنای فرار یا خلاصی موقت از زندگی نیست، بلکه تحقق آن است». ممکن است کاگ شور جوانیاش را پشت سر گذاشته باشد، اما همچنان اجازه میدهد فلسفه او را از پا بیندازد. فلسفه یکبار او را تا لبۀ پرتگاهی در آلپ برد و نزدیک بود از گرسنگی بمیرد. در ادامه یک زندگی زناشویی را از هم پاشید و الهامبخش زندگی دیگری شد؛ و همچنان به ما التیام میبخشد، نه اینکه احساس کنیم حالمان خوب است بلکه حالمان را بهتر میکند.
اطلاعات کتابشناختی:
Kaag, John. Hiking With Nietzsche: On Becoming Who You Are. Farrar, Straus and Giroux, ۲۰۱۸
پینوشتها:
• این مطلب را بکا راتفلد نوشته است و با عنوان «How to Live Better, According to Nietzsche» در شمارۀ اکتبر مجلۀ آتلانتیک و سپس در وبسایت این نشریه منتشر شده است. وبسایت ترجمان آن را در تاریخ ۶ آبان ۱۳۹۷ با عنوان «درمان دردهای زندگی بهسبک فریدریش نیچه» و ترجمۀ مجتبی هاتف منتشر کرده است.
•• بکا راتفلد (Becca Rothfeld) نویسنده و دانشجوی دکترای فلسفه در دانشگاه هاروارد است. جستارها و مرورکتابهای او در اغلب نشریات انگلیسیزبان همچون تی. ال. اس، نیویورکتایمز ریویو و بفلر منتشر شدهاند.
[۱]Philosophical Investigations
[۲]American Philosophy: A. Love Story
[۳]The Birth of Tragedy
[۴]Dionysian
[۵]Apollonian
[۶]The Will to Power
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز میشود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت
تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی
صلح امام حسن (ع) چه تاثیری در افشای چهره واقعی نفاق اموی داشت؟
سه پرده از تراژدی دینفروشی نخبگان
سید جلال حسینی درگذشت
تصریح قرآن بر خاتمیت و شمول جهانی دعوت پیامبر (ص)/راز جاودانگی تعالیم
پیامبر گرامی اسلام شهید شدند یا رحلت کردند؟ بررسی نگاه شیعه و سنی به این سوال
فراخوان دریافت آثار هفدهمین جشنواره فارابی منتشر شد
رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمیگردد
اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟
راهبردهای پیامبر(ص) در مدیریت بحران؛ الگویی زنده برای امروز
منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس
تبریک رئیس جهاد دانشگاهی در پی انتصاب فرماندهان جدید نیروهای مسلح
ژاپن ماهواره ناوبری به فضا پرتاب کرد
ثبت اختراع دستاورد ایران در حوزه ذخیرهسازهای انرژی در آمریکا
لنوو لپ تاپی با نمایشگر لوله شونده میسازد
۲/۵ میلیون دانشآموز در مسیر آموزش دقیق هوش مصنوعی
رتبهبندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز میشود
مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد
آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتابها
کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟
ماجرای آزمون بهداشتکاران دهان و دندان و تصمیم وزارت بهداشت
تاکید وزیر علوم بر مشورت با شوراهای صنفی در اجرای طرح تغذیه دانشجویان
قیمت بلیت پرواز تهران-مشهد نجومی شد+عکس
تصویر فرماندهان شهید سردار پاکپور و سردار تنگسیری
هواپیمای ویژه مقامات امارات راهی ایران شد +عکس
جزییات ۴ مدل دوره پسادکتری برای استفاده از ظرفیت فارغالتحصیلان تشریح شد
عرضه هوشهای مصنوعی ارزان چینی و رقابت با آمریکا
رشد ۵۰ درصدی ترافیک بینالملل کشور در ۱۵ ماه
درخشش نام واکسن ایرانی در معتبرترین ژورنال ایمونولوژی جهان
جزئیات برگزاری و دریافت کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجو معلم اعلام شد
آغاز رسمی جذب محققان «پسادکتری فناوری» ویژه شرکتهای دانش بنیان
تراشههای چینی به آیفون و مک بوکهای آمریکایی نفوذ کرد
نرخ ماندگاری نخبگان در سال ۱۴۰۳ اعلام شد/ کاهش ۳۰ درصدی روند آزادسازی مدارک تحصیلی
تدارک ویژه رادیو برای ایام سوگواری پایان ماه صفر
رهبر شهید: این زبانِ به این خوبی را چرا با تعبیرات غلط خراب کنیم؟
«گل یاس» شادمهر عقیلی چرا اینستاگرام را تسخیر کرد؟
حق نشر رمان نوجوان «زیبا صدایم کن» به ناشران چین و ژاپن واگذار شد
روایت زندگی رهبر شهید انقلاب برای نسل نوجوان منتشر شد
پرونده ویژه شهید سپهبد سیدعبدالرحیم موسوی منتشر شد
جناب خان از این تاریخ به شبکه نسیم بازمیگردد
آقای بازیگر دبیر چهل و پنجمین جشنواره تئاتر فجر شد
مدیر جدید رادیو قرآن
اسباب بازی در قالب یک نظام معنایی بومی باید ساخته شود
نتایج آزمون سمپاد پایه دهم اعلام شد
آماده باشید: چهارشنبه این هفته خورشید میگیرد/ اوج کسوف در اسپانیا
مالک تلگرام به خوارزمی ادای احترام کرد
پیوندی که «ملاحسینقلی همدانی» بین فقه و سلوک باطنی ایجاد کرد
معرفی برگزیدگان تولیدات آوایی «رهبر شهید قرآنی»
نظر رائد فریدزاده درباره فیلمهای زیرزمینی سینمای ایران
تصویر جدید حضرت آیت الله العظمی سید مجتبی حسینی خامنه ای حفظه الله
مهمانی و انتقال دانشجویان کارشناسی به دانشگاه تهران محدود شد
روایتی از جنس انسانهای واقعی در ادبیات پایداری
«حجت خدا»، لقبی که رهبر شهید انقلاب به این شهید بخشید
برگزاری دوازدهمین همایش ملی حدیث پژوهی در دانشگاه قرآن و حدیث
نگاهی به شکل گیری ادبیات انقلاب و سرنوشت آن
آغاز ثبتنام آزمون انتخاب دفتریاری دفتر اسناد رسمی سال ۱۴۰۵
برادر شهیدم محافظت از جان شهید لاریجانی را خدمت به امام زمان(عج) میدانست
برگزیدگان مرحله دوم هفدهمین المپیاد دانشآموزی نانو اعلام شد
مهلت ثبتنام در ۵ آزمون علوم پزشکی بار دیگر تمدید شد
رندرهای دو تبلت سامسونگ لو رفت
پیامک مشمولان سهمیه جنگ کلاهبرداری است/ آمادگی کامل برای برگزاری کنکور
رژیم صهیونیستی در قتل حمیدرضا رجب زاده به دنبال ایجاد وحشت در جامعه است
صدای مظلومیت میناب در ژاپن شنیده شد
«امت همدل» نگاهی به اندیشههای وحدتگرایانه رهبر شهید دارد
ثبت ۲۵ هزار شکایت آموزش و پرورش در دیوان عدالت
زنگ خطر جمعیتی در آموزش و پرورش به صدا درآمد
نشست رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی با اصحاب رسانه به مناسبت روز خبرنگار
اعلام شروط جدید تاسیس موسسه آموزش عالی و صدور مجوز رشته
راه اندازی مرکز ملی آموزش مجازی در دانشگاه پیام نور
هوش مصنوعی شرکت چینی علی بابا هم پولی میشود
آغاز ثبت نام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی/ اعلام جزئیات ثبت نام
نسلهای بعد به جانانهایستادن ما مقابل دشمن افتخار خواهند کرد
خبرنگاران در طول جنگ فقط روایتگر خسارتها نبودند
موبایلی که به ساعت هوشمند تبدیل میشود
آرامگاه موشک اسپیس ایکس روی ماه عکاسی شد
نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ اواخر مرداد اعلام میشود
وقتی اسرائیل حقیقت را هدف میگیرد
مردی که خبرنگاری در ایران را متحول کرد
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: خبرنگاران در سختترین شرایط کنار ملت بودند
ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی از فردا آغاز میشود
شورای تحول علوم انسانی مکمل وزارت علوم برای شتاب به تحول در آموزش عالی
روایتی که معادلات کربلا را به هم میزند در کتاب «زینب؛ فریاد فرمند»
قیمت غذای دانشجویان در طرح جدید تغذیه دانشجویی مشخص شد
اعلام شروط جدید تاسیس موسسه آموزش عالی و صدور مجوز رشته
راز متمایز بودن «داعشی و عاشقی» در میان آثار اربعینی
رهبر شهید، از ژرفای فقاهت تا افق تمدن سازی
رژیم صهیونیستی در قتل حمیدرضا رجب زاده به دنبال ایجاد وحشت در جامعه است
دکتر سیمایی صراف با رئیس بیتالحکمه عراق دیدار کرد
نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ اواخر مرداد اعلام میشود
ضوابط جدید گزینش دانشجومعلمان ابلاغ شد
کارنامه موکب مسجد مقدس جمکران در اربعین/۵۰ هزار پرس غذای روزانه
هوش مصنوعی شرکت چینی علی بابا هم پولی میشود
حمله به لامرد با بمب فسفری بود/ ارائه شواهد علمی به مجامع بینالملل
آغاز ثبتنام آزمون انتخاب دفتریاری دفتر اسناد رسمی سال ۱۴۰۵
صدای مظلومیت میناب در ژاپن شنیده شد
عمو پورنگ در مرکز طبی کودکان+ عکس
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: خبرنگاران در سختترین شرایط کنار ملت بودند
خبرنگاران در طول جنگ فقط روایتگر خسارتها نبودند
اینوتکس۱۴۰۵ با هویت جدید برگزار میشود
پیامک مشمولان سهمیه جنگ کلاهبرداری است/ آمادگی کامل برای برگزاری کنکور
حفظ دستاوردهای تمدن ساز اربعینی در آینده نگاری راهبردی
در مسیر چهلوپنجمین «تئاتر فجر»؛ حمیدرضا نعیمی به سراغ «مدهآ» رفت
مردی که خبرنگاری در ایران را متحول کرد
راه اندازی مرکز ملی آموزش مجازی در دانشگاه پیام نور
حرم امام علی (ع) مهیای عزاداری دهه آخر صفر شد
دوره کوتاه مدت شیعهشناسی برگزار میشود
خیابان؛ قلب تپندهای که دشمن از آن میهراسد
جزئیات برگزاری و دریافت کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجو معلم اعلام شد
کاظمی: رسانه خاستگاه اعتمادسازی است
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.